ທຸກຄົນໃນຄອບຄົວ ຈົ່ງເອົາໃຈໃສ່ເບິ່ງແຍງ ຄົນເຈັບທີ່ເປັນໄຂ້ຍຸງລາຍ


...

06.08.2019 10:19     

   ເພື່ອເປັນການຕອບໂຕ ພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍ ຫຼື ໄຂ້ ເລືອດອອກ, ນັ້ນທຸກຄົນຕ້ອງເພີ່ມຄວາມເອົາໃຈໃສ່ທໍາລາຍແຫຼ່ງເພາະພັນຂອງຍຸງລາຍເພື່ອເປັນການປ້ອງກັນໄຂ້ຍຸງລາຍ ແລະ ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນກໍໃຫ້ປະຕິບັດຕາມ 5 ປໍ ຂອງທາງກະຊວງສາທາລະນະສຸກວາງອອກ ຊຶ່ງປັດຈຸບັນມີ ປະຊາຊົນລາວຫຼາຍກວ່າ 40 ຄົນ ໄດ້ເສຍຊີວິດຍ້ອນພະຍາດນີ້ ແລະ ມີເກືອບ 20.000 ຄົນໄດ້ຕິດເຊື້ອພະຍາດນີ້, ໃນນັ້ນຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນມີໂຕເລກຜູ້ຕິດເຊື້ອພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍ 4 ພັນກວ່າຄົນ ແລະ ເສຍຊີວິດ 10 ກວ່າຄົນ ແລະ ໃນ ຂອບເຂດທົ່ວປະເທດແມ່ນກໍາລັງປະເຊີນກັບການລະບາດຂອງພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍ ຫຼື ໄຂ້ ເລືອດອອກ.
ທ່ານ ຄໍາເປ ພົງສະຫວັດ ແພດຊ່ຽວຊານເດັກ ປະທານສະມາຄົມແພດເດັກ ແລະ ທີມ ງານປິ່ນປົວພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍ ໄດ້ໃຫ້ສໍາພາດ ແລະ ໃຫ້ຄໍາແນະນໍາອະທິບາຍຂໍ້ມູນຂ່າວ ສານ ກ່ຽວກັບການປະຕິບັດຕໍ່ຄົນເຈັບທີ່ຄິດວ່າເປັນໄຂ້ຍຸງລາຍ ຫຼື ວ່າໄຂ້ເລືອດອອກ ຕໍ່ສື່ມວນຊົນ ເມື່ອວັນທີ 3 ສິງຫາຜ່ານມາ ທີ່ໂຮງໝໍເສດຖາທິລາດວ່າ: ປັດຈຸບັນນີ້ພະຍາດດັ່ງ ກ່າວຍັງສືບຕໍ່ລະບາດ, ແພດໝໍພວກເຮົາໄດ້ກຽມພ້ອມໃນໜຶ່ງຫາສອງເດືອນໜ້ານີ້ ຕ້ອງໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ທາງດ້ານການປິ່ນປົວ ແລະ ປ້ອງກັນໃນການຕິດຕາມເບິ່ງແຍງຄົນເຈັບທີ່ເປັນໄຂ້ເລືອດອອກ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຄົນເຈັບທີ່ຕິດຕາມອາການຢູ່ບ້ານບໍ່ທັນໄດ້ແມ່ນຂັ້ນນອນໂຮງໝໍ, ຖ້າກໍລະນີຢູ່ບ້ານເມື່ອແພດໝໍໄດ້ສັນນິຖານວ່າລູກ-ຫຼານຂອງທ່ານ ຫຼື ວ່າທ່ານເອງຫາກເປັນໄຂ້ຍຸງລາຍໃນໄລຍະ 2 ຫາ 3 ວັນເບື້ອງຕົ້ນ ແມ່ນເປັນບັນຫາສໍາຄັນຕ້ອງໄດ້ເອົາໃຈໃສ່, ໄລຍະເບື້ອງຕົ້ນ ໂດຍສະເພາະຢູ່ຫ້ອງກວດພະຍາດທົ່ວໄປ, ຫ້ອງກວດພະຍາດເອກະຊົນ, ໂຮງໝໍນ້ອຍ ໂຮງໝໍຊຸມຊົນຕ່າງໆ ແມ່ນເປັນບັນຫາທ້າທາຍທີ່ສຸດ ເພາະວ່າຄົນເຈັບຈະມາຫຼາຍ. ສະນັ້ນຕ້ອງມີມາດຕະການເອົາໃຈໃສ່ ກ່ອນອື່ນໝົດແພດໝໍຕ້ອງໄດ້ຊັກຖາມປະຫວັດລະອຽດພ້ອມທັງກວດຮ່າງກາຍ ອາການໄຂ້ໄດ້ຈັກມື້ ແລ້ວ, ອາການໄຂ້ຍຸງແມ່ນມີ 3 ໄລຍະ ເບື້ອງຕົ້ນແມ່ນໄລຍະໄຂ້, ສາມວັນ ຫາ ສີ່ວັນລົງມາໄຂ້ຮ້ອນຫຼາຍກິນຢາກໍບໍ່ລົງ ມີອາການກະວົນກະວາຍ, ໄລຍະທີ 2 ແມ່ນໄລຍະວິກິດການຄົນເຈັບອາດເກີດມີອາການຊ໋ອກ ເມື່ອໄຂ້ຫຼຸດລົງ ແລະ ໄລຍະທີ 3 ແມ່ນໄລຍະພັກຟື້ນ.
ທ່ານໄດ້ເນັ້ນຕື່ມວ່າ: ໄລ ຍະທີ່ມີໄຂ້ຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ໄປພົບ ແພດໝໍທຸກວັນໃນໄລຍະ 2 ຫາ 3 ວັນ, ແພດຕ້ອງໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນໃນການອະທິບາຍຢ່າງເອົາໃຈໃສ່ ອາການເຈັບໄຂ້ຍຸງລາຍທົ່ວໄປໃນເດັກນ້ອຍ ຫຼື ຜູ້ໃຫຍ່ ກໍມີອາການຄ້າຍໆກັນ ຊຶ່ງມັນສະແດງອອກຄື: ເຈັບຫົວ, ປວດຕາມຕົນໂຕ, ປວດຂໍ່, ກິນອາຫານ ກໍບໍ່ແຊບ,ມີຮາກ, ມີຜື່ນຕາມຕົນໂຕ, ກວດເລືອດ ເບື້ອງຕົ້ນເມັດເລືອດຂາວຕໍ່າກວ່າປົກກະຕິ. ຄົນເຈັບພົບແພດເບື້ອງຕົ້ນຕ້ອງໃຫ້ແພດກວດເພື່ອເບິ່ງຂໍ້ມູນຕໍາລາເລືອດ ເບື້ອງຕົ້ນຈະບໍ່ມີຫຍັງປ່ຽນແປງຫຼາຍໃນສອງສາມວັນກ່ອນໜ້າໄລຍະໄຂ້ ແຕ່ສົມທຽບໃສ່ເວລາເຂົ້າວິກິດການເລືອດຈະເຂັ້ມເຂົ້າ ແພດຕ້ອງໄດ້ນັດຄົນເຈັບມາກວດເປັນໄລຍະຕິດຕາມ ໃນສອງສາມວັນນີ້; ສໍາຄັນໃນການຕິດຕາມຢູ່ບ້ານເນັ້ນການດື່ມ, ດື່ມນໍ້າໂອຣາລິດ, ນຳ້ໝາກ ໄມ້ (ນໍ້າໝາກພ້າວ) ແລະ ນໍ້າ ອື່ນໆ, ແຕ່ຫ້າມດື່ມນໍ້າທີ່ບໍ່ມີແຮ່ທາດ ແລະ ນຳ້ປະເພດທີ່ມີສີດໍາ, ສີແດງ ເພາະວ່າແພດຈະຈໍາແນກຍາກເວລາເຂົ້າວິກິດການ ຖ້າຄົນເຈັບຮາກອອກມານັ້ນແມ່ນເລືອດ ຫຼື ເປັນສີຂອງນຳ້ດັ່ງກ່າວນັ້ນ, ສໍາລັບຜູ້ໃຫຍ່ ດື່ມນຳ້ມື້ໜຶ່ງແມ່ນ 6 ຫາ 8 ຈອກ (250 ຊຊ) ຕໍ່ມື້, ສຳລັບເດັກນ້ອຍ 5 ປີລົງມາ 4 ຈອກຕໍ່ມື້ ໃຫ້ດື່ມເທື່ອລະໜ້ອຍ ຢ່າດື່ມຫຼາຍບາດດຽວຢ້ານປວດຮາກ, ໃຫ້ໃຊ້ຜ້າຊຸບນຳ້ປັ້ນພໍຊຸ່ມໆ ເຊັດນໍາຕົນໂຕເວລາມີໄຂ້ຮ້ອນຫຼາຍບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ນຳ້ທີ່ເຢັນຫຼາຍ, ໄລຍະໄຂ້ບໍ່ຈໍາເປັນບໍ່ໃຫ້ໃສ່ນໍ້າ ທະເລໃນສາມວັນເບື້ອງຕົ້ນ, ການກິນ ຢາປາຣາເຊຕາໂມນ (Paracetamol) ເດັກກໍໃຫ້ກິນຕາມຂະໜາດ, ຜູ້ໃຫຍ່ກໍກິນຕາມຂະໜາດບໍ່ໃຫ້ເກີນ 3 ເມັດ ໄລຍະ 8 ຊົ່ວໂມງ ຫ່າງກັນ ຫຼື ວ່າຫຼີກເວັ້ນເທົ່າໃດແຫ່ງເປັນການດີ ບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ຊະນິດສັກເດັດຂາດເພາະຈະເປັນສາເຫດຫຼັກເຮັດໃຫ້ເລືອດອອກ ໂດຍສະເພາະເລືອດອອກທີ່ກະເພາະລໍາໄສ້ ສິ່ງສໍາຄັນເຮັດໃຫ້ໜ້າທີ່ການຂອງຕັບຊຸດໂຊມ ແກ້ໄດ້ຍາກ ແລະ ເປັນສາເຫດໃຫຍ່ໆໃນຄົນເຈັບທີ່ເສຍຊີວິດໃນຜ່ານມາ.
ທ່ານກ່າວຕື່ມວ່າ: ການປິ່ນປົວໄຂ້ຍຸງລາຍທຸກຄັ້ງ ແມ່ນໃຫ້ເນັ້ນການດື່ມ ແລະ ຍ່ຽວ (ຕິດຕາມນໍ້າຍ່ຽວ) ດັ່ງນັ້ນ ພໍ່ແມ່ ແລະ ຄົນໃນຄອບຄົວນີ້ແມ່ນມີຄວາມສໍາຄັນຫຼາຍໃນການຕິດຕາມອາການໄຂ້ຂອງເດັກບໍ່ວ່າຈະຢູ່ເຮືອນ ຫຼື ຢູ່ໂຮງໝໍ ພ້ອມກັນນັ້ນແພດໝໍກໍຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ ຊ່ວຍກັນແບບເອົາຈິງເອົາຈັງແທ້ໆ. ກໍລະນີໃດຈຶ່ງໄດ້ນອນໂຮງໝໍຄື: ໜຶ່ງເມື່ອໄດ້ຕິດຕາມຢູ່ນອກເກີນ 2 ຫາ 3 ວັນແລ້ວ ມີອາການອິດເມື່ອຍຊຸດໂຊມ, ຮາກ ຕາມຫຼັກການຕ້ອງແມ່ນໄລຍະໄຂ້ 72 ຊົ່ວໂມງ ເພາະວ່າໄລຍະນີ້ ຈະແມ່ນອາການໄຂ້ເລີ່ມຫຼຸດຂອງມື້ທີ 4 ແລະ 5 ໃຫ້ເຝົ້າລະວັງ ເພາະໄລຍະນີ້ມັນຈະເຂົ້າສູ່ວິກິດການອາການໄຂ້ລົດລົງ ແຕ່ຈະມີອາການເມື່ອຍ, ມີອາການວິນ, ເຈັບໃນທ້ອງແຮງ, ງ້ວງຊຶມ, ເລືອດມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນສູງ, ມີອາການເລືອດອອກຕາມເຍື່ອເມືອກ (ຕາມເຟັນແຂ້ວ, ເລືອດດັງ, ປະຈໍາເດືອນ ແກ່ຍາວຜິດປົກກະຕິ, ຍ່ຽວເປັນເລືອດ) ຈະເຮັດໃຫ້ຄົນເຈັບຊ໋ອກໄດ້, ຖ້າເປັນເດັກ ຈະມີແຕ່ຢາກນອນ ບໍ່ຫຼິ້ນອິດ ເມື່ອຍຫຼາຍ ຫຼື ມີອາການກະ ວົນກະວາຍ, ຫາຍໃຈກໍຫອບ ເມື່ອຍ, ຕົນໂຕເຢັນຜິດປົກກະ ຕິຫຼັງໄຂ້ຫຼຸດ ສິ່ງສໍາຄັນເດັກບໍ່ຍ່ຽວມາຫຼາຍຊົ່ວໂມງຕ້ອງນໍາລູກ-ຫຼານໄປພົບແພດດ່ວນບໍ່ຄວນຊື້ຢາມາກິນເອງ.
(ຂ່າວ-ພາບ: ຍຸພິນທອງ)