ຫົວ​ຂໍ້ : ອີຣານ ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງອາຣິຍະທຳເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດແຫ່ງໜຶ່ງຂອງໂລກ

ເຜີຍ​ແຜ່​ໂດຍ​: ທ່ານ ວິ​ໄລ​ສັກ ສໍ​ພາບ​ມີ​ໄຊ ເວ​ລາ: 11/02/2020 09:22:01 ຈຳ​ນວນ​ຜູ້​ເຂົ້າ​ຢ້ຽມ​ຊົມ 262 ຄັ້ງ

(ເນື່ອງ​ໃນ​ໂອກາດ​ວັນຊາດ​ອີ​ຣານ 11 ກຸມພາ 2020)

ຮຽບຮຽງ: ລຸ້ງ​ດາວ

  ປະເທດ​ອີ​ຣານ​ມີ​ຊື່​ທາງ​ການ​ວ່າ: ສາທາລະນະ​ລັດ ອິ​ສ​ລາມ ອີ​ຣານ, ມີ​ເນື້ອທີ່​ທັງ​ໝົດ 1.648,195 ກິໂລແມັດ​ມົນທົນ, ເປັນ​ປະເທດ​ໃຫຍ່​ອັນ​ດັບ 2 ໃນ​ຕາເວັນ​ອອກ​ກາງ ແລະ ອັນ​ດັບ 18 ໃນ​ໂລກ. ທິດຕາເວັນອອກ​ຕິດ​ກັບ ປາ​ກິ​ສຖານ ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ຍາວ 909 ກິໂລແມັດ ແລະ ຕິດ​ກັບ ອັບ​ກາ​ນິສຖານ ຍາວ 936 ກິໂລແມັດ, ທິດຕາເວັນອອກ​ສ່ຽງ​ເໜືອ​ຕິດ​ກັບ ຕວັກ​ເມ​ນິ​ສ ຖານ ຍາວ 1.000 ກິໂລແມັດ, ທິດເໜືອ​ຕິດ​ຈອດ​ກັບ​ທະ​ເລ​ແ​ກັສ​ປຽນ, ທິດຕາເວັນຕົກ​ສ່ຽງ​ເໜືອ​ຕິດ​ກັບ ອາ​ແຊັກ​ໄບ​ຊານ ຍາວ 500 ກິໂລແມັດ ແລະ ອາ​ກ​ເມ​ເນຍ ຍາວ 35 ກິໂລແມັດ, ຕິດ​ກັບ ຕວັກ​ກີ 500 ກິໂລແມັດ ແລະ ຕິດ​ກັບ ອີ​ຣັກ 1.458 ກິໂລ​ແມັດ. ສ່ວນ​ທິດໃຕ້​ຕິດ​ຈອດ​ກັບ​ອ່າວ​ເປີ​ເຊຍ ແລະ ຕິດ​ກັບ ອ່າວ​ໂອ​ມານ ທາງ​ທິດຕາເວັນອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້. ມີ​ພົນລະເມືອງ​ທັງ​ໝົດ 82.021.564 ລ້ານ​ຄົນ (2017), ນະຄອນຫຼວງ​ແມ່ນ ເຕ​ເຮ​ຣານ.
  ສະພາບ​ພູມ​ອາກາດ​ຂອງ​ປະເທດ ອີ​ຣານ ປີ​ໜຶ່ງ​ມີ 4 ລະດູ​ຄື: ລະດູ​ໃບ​ໄມ້​ປົ້ງ, ລະດູ​ຮ້ອນ, ລະດູ​ໜາວ ແລະ ລະດູ​ໃບ​ໄມ້​ລົ່ນ, ອຸນຫະພູມ​ສະເລ່ຍ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ຫຼາຍ. ອາກາດ​ໃນ​ລະດູ​ໜາວ​ແມ່ນ​ໜາວ​ຈັດ (ເດືອນ​ທັນ​ວາ​-​ມີນາ) ແລະ ໃນ​ລະດູ​ຮ້ອນ​ແມ່ນ​ຮ້ອນ​ແຮງ​ທີ່​ສຸດ (ມີ​ຖຸ​ນາ​-​ກັນຍາ). ສ່ວນ​ອຸດສາຫະກຳ​ຫຼັກ​ຂອງ​ປະເທດ​ມີ ນ້ຳມັນ, ແກັສ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ແລະ ປີ​ໂຕ​ຣ​ເຄ​ມີ. ສິນຄ້າ​ສົ່ງ​ອອກ​ທີ່​ສຳຄັນ ແມ່ນ​ນ້ຳມັນ, ເຄ​ມີ​ພັນ, ໝາກ​ໄມ້, ຖົ່ວ ແລະ ຜ້າ​ພົມ. ຕະຫຼາດ​ນຳ​ເຂົ້າ​ທີ່​ສຳຄັນ​ແມ່ນ ສປ.ຈີນ, ສະຫະລັດ ອາ​ຣັບ​ເອ​ມີ​ເຣດ, ສ.ເກົາຫຼີ, ຣັດ​ເຊຍ, ເຢຍ​ລະ​ມັນ, ແລະ ອີ​ຕາ​ລີ. ຕະຫຼາດ​ສົ່ງ​ອອກ​ທີ່​ສຳຄັນ ແມ່ນ​ຍີ່ປຸ່ນ, ຈີນ, ອີ​ຕາ​ລີ, ອາ​ຟຣິ​ກາ​ໃຕ້, ຕວັກ​ກີ, ສ.ເກົາຫຼີ, ອິນ​ເດຍ ແລະ ນູ​ແວນ​ເຊ​ລັງ. ສ່ວນ​ຜົນ​ຜະລິດ​ທາງ​ກະສິກຳ​ຂອງ​ປະເທດ​ມີ ທັນ​ຍາ​ພືດ, ອ້ອຍ, ໝາກ​ໄມ້, ຖົ່ວດິນ, ຝ້າຍ, ຜະລິດ​ຕະ​ພັນ​ຈາກ​ນົມ, ຂົນ​ສັດ ແລະ ໄຂ່​ປາ​ຄາ​ເວ​ຍ. ດ້ານ​ອຸດສາຫະກຳ​ມີ ປີ​ໂຕ​ຣ​ລຽມ, ປຸຍ, ແຜ່ນ​ແພ, ຊີມັງ, ອຸປະກອນ​ກໍ່ສ້າງ​ອື່ນໆ, ແປ​ຮູບ​ອາຫານ (ໂດຍ​ສະເພາະ​ການ​ເຮັດ​ນ້ຳຕານ ແລະ ການ​ເຮັດ​ນ້ຳມັນ​ພືດ). 
  ທາງ​ດ້ານ​ເສດຖະກິດ, ລັດຖະບານ​ອີ​ຣານ ໂດຍ​ມີ​ທ່ານ ອາ​ມາ​ດິ​ເນ​ຈາດ ເປັນ​ປະທານາທິບໍດີ ໄດ້​ເນັ້ນ​ໃສ່​ການ​ກະຈາຍ​ລາຍ​ໄດ້​ໃຫ້​ຄົນ​ທຸກ​ຍາກ, ການ​ໃຫ້ການ​ບໍລິ ການ, ສະ​ຫວັດ​ດີ​ການ​ສັງຄົມ​ໃຫ້​ແກ່​ປະຊາຊົນ​ຢ່າງ​ທົ່ວ​ເຖິງ ແລະ ການ​ສະໜັບສະໜູນ​ໃຫ້​ພາກ​ເອກະ​ຊົນ​ມີ​ບົດບາດ​ທາງ​ເສດຖະກິດ​ຫຼາຍ​ຂຶ້ນ. ໃນ​ໄລຍະ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ລັດຖະບານ​ອີ​ຣານ ເຄົາລົບ​ໃນ​ສັນຍາ​ດ້ານ​ການ​ຄ້າ​ແ​ກັສ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ແລະ ນ້ຳມັນ ກັບ​ບໍລິສັດ​ຕ່າງປະເທດ ແລະ ສະ​ໜັບ​ສະ​ໜູນໃຫ້​ມີ​ການ​ລົງທຶນ​ຈາກ​ຕ່າງປະເທດ ໃນ​ອຸດສາຫະກຳ​ຂະໜາດ​ໃຫຍ່, ການ​ຂຸດ​ເຈາະ​ສຳຫຼວດ​ແຫຼ່ງ​ນ້ຳມັນ ແລະ ແ​ກັສ​ທຳ​ມະ​ຊາດ. ມີ​ໂຄງການ​ໃນ​ຮູບ​ແບບ ສ້າງ​-​ບໍລິຫານ​-​ສົ່ງ​ມອບ   (Built-Operate-Transfer. BOT) ຫຼື ໂຄງການ​ຊື້​ຄືນ​ນ້ຳມັນ​ດິບ ຫຼື ແ​ກັສ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ທີ່​ໄດ້​ຈາກ​ການ​ຂຸດ​ເຈາະ​ສຳຫຼວດ (Buy back). ໃນ​ດ້ານ​ການ​ຄ້າ​ກັບ​ຕ່າງປະເທດ, ອີ​ຣານ ເນັ້ນ​ນະໂຍບາຍ​ຮັກສາ​ດຸນ​ການ​ຄ້າ ລະຫວ່າງ ປະເທດ ໂດຍ​ມີ​ການ​ປະ​ເມີນ ແລະ ປັບປຸງ​ມາດ​ຕະການ​ນຳ​ເຂົ້າ ໃນ​ເດືອນ​ມິ​ຖຸ​ນາ ຂອງ​ທຸກ​ປີ. ເຖິງ​ຢ່າງໃດ​ກໍ​ຕາມ, ອີ​ຣານ ໄດ້​ດຳເນີນ​ນະໂຍບາຍ​ເສີມ​ສ້າງ​ຄວາມ​ສຳພັນ​ກັບ​ຕ່າງປະເທດ, ເນັ້ນ​ການ​ໃຫ້​ຜົນ​ປະໂຫຍດ​ທາງ​ເສດຖະກິດ ໂດຍ​ສະເພາະ​ພະລັງ​ງານ. ນອກຈາກ​ນີ້, ອີ​ຣານ ຍັງ​ເປັນ​ທາງ​ເລືອກ​ຂອງ​ແຫຼ່ງ​ລົງທຶນ​ໃນ​ດ້ານ​ພະລັງງານ ສຳລັບ​ປະເທດ​ທີ່​ກຳລັງ​ພັດທະ ນາ ຫຼື ຊອກ​ຫາ​ຕະຫຼາດ​ໃໝ່​ເຊັ່ນ: ສປ.ຈີນ, ຣັດ​ເຊຍ, ສ.ເກົາຫຼີ ເປັນ​ຕົ້ນ.
  ປະເທດ​ອີ​ຣານ ມີ​ຄວາມ​ສຳຄັນ​ທາງ​ພູມ​ສາດ​ມາ​ດົນ​ນານ, ເປັນ​ທີ່​ຕັ້ງ​ຂອງ​ອາ​ຣິ​ຍະ​ທຳ​ເກົ່າ​ແກ່​ທີ່​ສຸດ​ແຫ່ງ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ໂລກ. ຈາກ​ພະລາຊະວັງ​ເປີ​ເຊຍ​ທີ່​ແຜ່​ຂະຫຍາຍ​ໄປ​ຈົນ​ເຖິງ​ສະຖານທີ່​ທາງ​ສາສະໜາ ທີ່​ມີ​ສະຖາປັດຕະຍະກຳ ທີ່​ໂດດ​ເດັ່ນ ແລະ ປານີດ ລວມ​ໄປ​ເຖິງ​ສະຖານທີ່​ທາງ​ປະຫວັດສາດ​ທີ່​ສໍາ​ຄັນ​ລະດັບ​ໂລກ​ນັບ​ຮ້ອຍ​ແຫ່ງ. ບັນດາ​ຊາກ​ນະຄອນຫຼວງ​ເກົ່າ ປາ​ຊາ​ກາ​ແດ ແລະ ເປີ​ເຊ​ໂປ​ລິສ (Pasargadae and Persepolis) ຍັງ​ຄົງ​ສະແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເຖິງ​ອຳນາດ​ຈາກ​ຫຼາຍ​ເຊື້ອ​ຊາດ​ຂອງ​ຈັກກະພັດ​ທີ່​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່​ທີ່​ເປັນ​ຜູ້​ສ້າງ ແລະ ນະ​ວັດຕະ​ກຳ​ດ້ານ​ໂຄງ​ສ້າງ​ພື້ນຖານ ເຮັດ​ໃຫ້​ເມືອງ​ກາງ​ທະເລຊາຍ​ຂອງ​ປະເທດ ຍັງ​ຄົງ​ມີ​ນໍ້າ​ໃຊ້​ຈົນ​ເຖິງ​ທຸກ​ວັນ​ນີ້. ຜູ້​ສະແຫວງ​ບຸນ​ນັບ​ລ້ານ​ຄົນ​ຍັງ​ຄົງ​ພາກັນ​ຫຼັ່ງໄຫຼ​ເຂົ້າ​ໄປ​ຢ້ຽມ​ຊົມ​ອະນຸສອນ​ສະ ຖານ​ຂອງ​ສາສະໜາ​ອິ​ສ​ລາມ​ນິ​ຊີ​ອະ ແລະ ຍັງ​ມີ​ຫຼາຍ​ເມືອງ​ຂອງ​ອີ​ຣານ ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຂຶ້ນ​ທະບຽນ​ດ້ານ​ຄວາມ​ສຳຄັນ​ທາງ​ປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ອົງການ ອຸຍ​ແນັ​ສ​ໂກ (UNESCO). ປະເທດ​ອີ​ຣານ ມີ​ມໍລະດົກ​ທາງ​ວັດທະນະທຳ ແລະ ທຳ​ມະ​ຊາດ ທີ່​ເປັນ​ມໍລະດົກ​ໂລກ ຊຶ່ງ​ອົງການ​ສຶກສາ, ວິທະຍາສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳ ແຫ່ງ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ ຫຼື ອຸຍ​ແ​ນັສ​ໂກ ໄດ້​ຂຶ້ນ​ທະບຽນ​ແຫຼ່ງ​ມໍລະດົກ​ໂລກ ທັງ​ໝົດ 24 ແຫ່ງ, ເປັນ​ມໍລະດົກ​ໂລກ​ທາງ​ວັດທະນະທຳ 22 ແຫ່ງ ແລະ ມໍລະດົກ​ໂລກ ທາງ​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ອີກ 2 ແຫ່ງ. ຊຶ່ງ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ເປັນ​ອັນ​ດັບ​ທີ 3 ໃນ​ທະວີບອາຊີ ແລະ ອັນ​ດັບ​ທີ 11 ໃນ​ໂລກ. ປະເທດ​ອີ​ຣານ ຍັງ​ມີ​ສະຖານທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ຂຶ້ນ​ບັນຊີ​ລາຍ​ຊື່​ໃນ​ເບື້ອງ​ຕົ້ນ (Tentative List) ເພື່ອ​ພິຈາລະນາ​ເປັນ​ມໍລະດົກ​ໂລກ​ໃນ​ອະນາຄົດ ທັງ​ໝົດ 56 ແຫ່ງ. 
  ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາ ທິປະໄຕ ປະຊາຊົນ​ລາວ ແລະ ສາທາລະນະ​ລັດ ອິ​ສ​ລາມ ອີ​ຣານ ສ້າງຕັ້ງ​ສາຍ​ພົວພັນ​ທາງ​ການ​ທູດ​ນຳກັນ​ໃນ​ປີ 1967.

ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນ​ຕໍ່​ບົດ​ຂ່າວ


ລາຍ​ການ​ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນ​ຂອງ​ຂ່າວ

ລຳ​ດັບ ​​ຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນຕໍ່​ກັບ​ຂ່າວ ​ເວ​ລາ​


ລິຂະສິດ © 2014 www.pasaxon.org.la. ສະຫງວນໄວ້ເຊິງສິດທັງຫມົດ
ໜັງສືພິມປະຊາຊົນ ຖະໜົນກຳແພງເມືອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໂທລະສັບ: 021336111, ແຟັກ: 021336113,ອີເມວ: pasaxonit@gmail.com, ຕູ້ ປ.ນ 1110