ໝາກກອກ ພືດເສດຖະກິດສຳຄັນຂອງຕຸຍນີຊີ

ເຜີຍ​ແຜ່​ໂດຍ​: ທ່ານ ວິ​ໄລ​ສັກ ສໍ​ພາບ​ມີ​ໄຊ​ ເວ​ລາ: 19/03/2020 08:47:51 ຈຳ​ນວນ​​ຢ້ຽມ​ຊົມ 308 ຄັ້ງ

(ເນື່ອງ​ໃນ​ໂອກາດ ວັນຊາດ​ຕຸຍ​ນີ​ຊີ 20 ມີນາ 2020)
ຮຽບຮຽງໂດຍ: ລຸ້ງ​ດາວ ບຸນ​ມີ

  ສາທາລະນະ​ລັດ ຕຸຍ​ນີ ຊີ ຕັ້ງ​ຢູ່​ທາງ​ດ້ານ​ເໜືອ​ຂອງ​ທະວີບ​ອາ​ຟຣິ​ກາ, ມີ​ເນື້ອທີ່​ທັງ​ໝົດ 163.610 ກິໂລ​ຕາ​ແມັດ, ມີ​ຊາຍ​ແດນ​ທາງ​ດ້ານ​ຕາເວັນຕົກ​ຕິດ​ກັບອານ​ເຊ​ຣີ, ຕິດ​ກັບ ລີ​ບີ ທາງ​ດ້ານ​ຕາເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້, ຕິດ​ກັບທະເລ​ເມ​ດີ​ເຕ​ຣາ​ເນ ທາງ​ດ້ານ​ເໜືອ ແລະ ດ້ານ​ຕາ ເວັນ​ອອກ ແຕ່​ປະຊາກອນ​ມີໜ້າ​ຕາ​ຂ້ອນ​ຂ້າງ​ໄປ​ທາງ​ແຂກ​ຜິວ​ຂາວ. ຕຸຍ​ນີ​ຊີ ມີ​ພົນລະເມືອງ​ທັງ​ໝົດ 11,53 ລ້ານ​ຄົນ (ຂໍ້​ມູນ​ເດືອນ​ກໍລະກົດ 2017), ມີ​ນະຄອນຫຼວງ​ແມ່ນ ຕູ​ນິ​ສ.
  ຕຸຍ​ນີ​ຊີ ເປັນ​ປະເທດ​ທີ່​ມີ​ເສດຖະກິດ​ຫຼາກ​ຫຼາຍ​ເຊັ່ນ: ດ້ານ​ກະສິກຳ, ອຸດສາຫະກຳ, ບໍ່​ແຮ່, ນ້ຳມັນ ແລະ ການ​ທ່ອງ​ ທ່ຽວ. ຂະແໜງ​ບໍລິການ ປະ ກອບສ່ວນ​ໃຫ້​ກັບ​ລວມ​ຍອດ ​ຜະລິດ​ຕະ​ພັນ​ພາຍ​ໃນ​ປະເທດ  ຫຼື GDP ກວມ 62,8%. ອຸດສາ ຫະກຳ​ຕົ້ນຕໍ​ຂອງ​ປະເທດ​ແມ່ນ ຜະລິດ​ເຄື່ອງນຸ່ງ​ຫົ່ມ, ເກີບ, ອາ​ໄຫຼ່​ລົດ, ເຄື່ອງ​ໄຟຟ້າ ແລະ ກົນ​ຈັກ. ນອກ​ນີ້ ຍັງ​ມີ​ອຸດສາຫະກຳ​ນຳ້ມັນ. ຕຸຍ​ນີ​ຊີ ມີ​ຄວາມ​ສາມາດ​ຜະລິດ​ນຳ້ມັນ​ໄດ້ 97.600 ບາ​ເຣນ​ຕໍ່​ມື້. ຄູ່​ຄ້າ​ທີ່​ສຳຄັນ​ຂອງ​ຕຸຍ​ນີ​ຊີ ແມ່ນ​ສະຫະພາບ​ເອີ​ຣົບ (EU) ຊຶ່ງ​ມີ​ສິນຄ້າ​ປະມານ 75% ຂອງ​ການ​ສົ່ງ​ອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າ​ສິນຄ້າ​ຈາກ​ສະຫະພາບ​ເອີ​ຣົບ 72,5%. ລວມ​ຍອດ​ຜະ ລິດ​ຕະ​ພັນ​ພາຍ​ໃນ​ປະເທດ ຫຼື GDP ຕາມ​ການ​ຈັດ​ອັນ​ດັບ​ຂອງ​ອົງການ​ກອງ​ທຶນ​ການ​ເງິນ​ສາກົນ ຫຼື IMF, ປີ 2019 ຕຸຍ​ນີ​ຊີ ຢູ່​ອັນ​ດັບ​ທີ 92 ຂອງ​ໂລກ.  ລວມ​ຍອດ​ຜະລິດ​ຕະ​ພັນ​ພາຍ​ໃນ​ປະເທດ​ບັນລຸ 38.732 ລ້ານ​ໂດ​ລາ, ອັນ​ດັບ​ຂອງ​ທະນາຄານ​ໂລກ (WB) ປີ 2018 ຢູ່​ອັນ​ດັບ​ທີ 93, GDP ບັນລຸ 39.861 ລ້ານ​ໂດ​ລາ, ອັນ​ດັບ​ຂອງ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ (UN) ປີ 2017 ຢູ່​ອັນ​ດັບ​ທີ 88, GDP ບັນລຸ 40.068 ລ້ານ​ໂດ​ລາ(ການ​ຈັດ​ອັນ​ດັບ GDP ຊຶ່ງ​ເປັນ​ມູນ​ຄ່າ​ຕະຫຼາດ​ຂອງ​ຜະລິດ​ຕະ​ພັນ ຫຼື ການ​ບໍລິການ​ສຸດ​ທ້າຍ​ທີ່​ຜະລິດ​ພາຍ​ໃນ​ປະເທດ​ໃນ​ແຕ່​ລະ​ປີ ໂດຍ​ຄ່າ GDP ທີ່​ນໍາ​ສະເໜີ​ນີ້ ໄດ້​ປະ​ເມີນ​ໂດຍ​ໃຊ້​ສະກຸນ​ເງິນ​ໂດ​ລາ, ອັດຕາ​ແລກປ່ຽນ​ຕາມ​ຕະຫຼາດ ຫຼື ລັດຖະບານ​ໄດ້​ປະກາດ​ໄວ້).
  ຕຸຍ​ນີ​ຊີ ເປັນ​ປະເທດ​ຜູ້​ສົ່ງ​ອອກ​ນຳ້ມັນ​ໝາກກອກ​ລາຍ​ໃຫຍ່​ແຫ່ງ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ໂລກ. ອຸດ​ສາຫະ​ກຳ​ການ​ປູກຝັງ ແລະ ຜະ​ລິດ​ນຳ້​ມັນ​ໝາກກອກ ຖື​ເປັນ​ອຸດສາຫະກຳ​ສຳຄັນ​ທີ່​ນຳ​ລາຍ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ປະ​ເທດ. ນອກຈາກ​ນັ້ນ, ນຳ້​ມັນ​ໝາກກອກ​ຂອງ​ຕຸຍ​ນີ​ຊີ ຍັງ​ຕິດ​ອັນ​ດັບ​ທີ 5 ຂອງ​ໂລກ (ປະເທດ​ຜູ້​ຜະ​ລິດ​ນຳ້ມັນ  ໝາກກອກ​ຊັ້ນ​ນຳ​ຂອງ​ໂລກ). ນຳ້​ມັນ​ໝາກກອກ​ຂອງ ຕຸຍ​ນີ​ຊີ ເປັນ​ນຳ້ມັນ​ໝາກກອກ​ທີ່​ມີ​ຊື່​ສຽງ ແລະ ມີ​ຄຸນ​ນະ​ພາບ​ດີ, ສົ່ງ​ອອກ​ໄປ​ຍັງ​ຕະຫຼາດ 60 ກວ່າ​ແຫ່ງ​ຂອງ​ໂລກ ແລະ ຫຼາຍ​ກວ່າ 80% ຂອງ​ຕະຫຼາດ​ເອີ​ຣົບ. ສ່ວນ​ປະເທດ​ທີ່​ສົ່ງ​ອອກ​ຕົ້ນຕໍ​ແມ່ນ ຣັດ​ເຊຍ, ກາ​ນາ​ດາ, ຈີນ, ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ແລະ ປະເທດ​ອາ​ຣັບ ໂດຍ​ມີ​ການ​ຜະ​ລິດ​ນຳ້​ມັນ​ໝາກກອກ​ປະມານ 150.000 ໂຕນ​ຕໍ່​ປີ. ສ່ວນ​ອັນ​ດັບ 1 ແມ່ນ​ແ​ອັສ​ປາຍ ຫຼາຍ​ກວ່າ 75% ຂອງ​ນຳ້ມັນ​ໝາກກອກ​ຂອງ​ໂລກ ຜະລິດ​ໃນ​ແ​ອັສ​ປາຍ ເຮັດ​ໃຫ້ການ​ຜະ​ລິດ​ນຳ້​ມັນ​ໝາກກອກ​ໃນ​ແ​ອັສ​ປາຍ ມີ​ຫຼາຍ​ເຖິງ 1.359.200 ໂຕນ​ຕໍ່​ປີ. 
  ນຳ້ມັນ​ໝາກກອກ ເປັນ​ນຳ້ມັນ​ທີ່​ສະກັດ​ອອກ​ມາ​ຈາກ​ໝາກກອກ ຊຶ່ງ​ເປັນ​ໝາກ​ໄມ້​ທີ່​ປູກ​ມາ​ຕັ້ງແຕ່​ສະໄໝ​ບູຮານ​ໃນ​ເຂດ​ບໍລິເວນ​ເມດີເຕຣາເນ, ນຳ້ມັນ​ສະກັດ​ຈາກ​ໝາກກອກ ໃຊ້​ເພື່ອ​ປຸງ​ແຕ່ງອາຫານ​ເຊັ່ນ: ຂົ້ວ, ຈືນ ຫຼື ເພື່ອ​ເຮັດ​ນຳ້ສະ​ຫຼັດ. ນອກຈາກ​ນັ້ນ ຍັງ​ໃຊ້​ເຮັດ​ເຄື່ອງ​ສຳອາງ, ຢາ​ປົວ​ພະຍາດ, ສະບູ, ນຳ້​ມັນ​ຕະກຽງ, ດີ​ຕໍ່​ສຸຂະພາບ ແລະ ເປັນ​ພືດ​ຫຼັກ​ຢ່າງ​ໜຶ່ງ​ໃນ 3 ຢ່າງ​ຂອງ​ອາຫານ​ເມ​ດີເຕ  ຣາ​ເນ​. ສ່ວນ​ອີກ​ສອງ​ຢ່າງ​ແມ່ນ​ເຂົ້າສາລີ ແລະ ໝາກ​ຣາ​ແຊັງ. ມະນຸດ​ໄດ້​ປູກ​ຕົ້ນ​ໝາກກອກ​ຢູ່​ອ້ອມແອ້ມ​ບໍລິເວນ​ເມ​ດີ​ເຕ​ຣາ​ເນ ຕັ້ງແຕ່ 8.000 ປີ​ກ່ອນ ຄ.ສ. ປັດຈຸບັນ, ແ​ອັສ​ປາຍ ເປັນ ​ປະເທດ​ທີ່​ຜະລິດ​ນຳ້ມັນ​ໝາກ ກອກ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ໂລກ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 8 ແຂວງ​ຂອງ​ປະເທດ​ທີ່​ມີ​ການ​ຜະ​ລິດ​ນຳ້​ມັນ​ໝາກ​ກອກ. 
ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາ ທິປະໄຕ ປະຊາຊົນ​ລາວ ແລະ ສາທາລະນະ​ລັດ ຕຸຍ​ນີ​ຊີ ສ້າງ ຕັ້ງສາຍ​ພົວພັນ​ທາງ​ການ​ທູດ​ນຳ​ກັນ ໃນ​ວັນ​ທີ 30 ພະຈິກ ປີ 1989. 
 


ລິຂະສິດ © 2014 www.pasaxon.org.la. ສະຫງວນໄວ້ເຊິງສິດທັງຫມົດ
ໜັງສືພິມປະຊາຊົນ ຖະໜົນກຳແພງເມືອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໂທລະສັບ: 021336111, ແຟັກ: 021336113,ອີເມວ: pasaxonit@gmail.com, ຕູ້ ປ.ນ 1110