ປະຊາຄົມໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງ


...

    

(ເນື່ອງໃນໂອກາດວັນສາກົນພາສາຝຣັ່ງ 20 ມີນາ)

ຮຽບຮຽງໂດຍ: ວິໄລວັນ ຂຸນສາທອນ   

   La Francophonie ( ຊື່ທາງການ ອົງການສາກົນ ຂອງບັນດາປະເທດເວົ້າພາສາ ຝຣັ່ງ, Organisation Internationale de La Francophonie) ແມ່ນສະຫະພັນບັນ ດາປະເທດ ແລະ ເຂດແຄວ້ນ ໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງ ຫຼື ເອີ້ນອີກວ່າ: ປະຊາຄົມໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງ. ອົງການນີ້ລວມມີ 56 ປະເທດສະມາຊິກ ແລະ 19 ປະເທດສະມາຊິກບໍ່ເປັນທາງ ການ. ປະຊາຄົມພາສາຝຣັ່ງ ກຳລັງຮັບຜິດຊອບໜ້າທີ່ຜູ້ສັງ ເກດການປະຈຳສະຫະປະຊາ ຊາດ. ປີ 1880 ໃນບົດຂຽນປະ ເທດຝຣັ່ງ, ປະເທດອານເຊຣີ ແລະ ບັນດາຫົວເມືອງຂຶ້ນ, ທ່ານ ໂອເນຊີເມີ ເຣຄລູສ (Onesimes Reclus) ນັກພູມ ສາດຊາວຝຣັ່ງໄດ້ສະເໜີຄຳສັບ " Francophonie". ທ່ານ ເຊເນ ການ ເລໂອໂປນ ເຊດາ ແຊງຮໍ ອະດີດປະທານາທິບໍດີຝຣັ່ງໄດ້ ຖືວ່າເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາຜູ້ສ້າງ ຕັ້ງປະຊາຄົມໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງ. ກອງປະຊຸມສຸດຍອດຄັ້ງ ທຳອິດຂອງປະຊາຄົມໃຊ້ພາສາ ຝຣັ່ງໄຂຂຶ້ນປີ 1986 ຢູ່ແວັກໄຊ ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມມີ 41 ປະເທດໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງ. ນັບ ແຕ່ກອງປະຊຸມສຸດຍອດຄັ້ງທຳ ອິດມາຮອດປັດຈຸບັນ. ປະຊາ ຄົມໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງໄດ້ຈັດຕັ້ງ ກອງປະຊຸມສຸດຍອດ 13 ຄັ້ງ. ເລຂາທິການໃຫຍ່ຜູ້ທຳ ອິດຂອງປະຊາຄົມໃຊ້ພາສາ ຝຣັ່ງ ແມ່ນທ່ານ ບູຕຣິສ - ບູ ຕຣົສກາລີ ໄດ້ຮັບເລືອກຕັ້ງຢູ່ ກອງປະຊຸມສຸດຍອດຄັ້ງທີ 7 ຢູ່ຮ່າໂນ້ຍ ປີ 1997. ບັນດາປະເທດທີ່ເປັນສະ ມາຊິກຂອງປະຊາຄົມໃຊ້ພາ ສາຝຣັ່ງໄດ້ຮັບເຂົ້າເປັນສະມາ ຊິກບໍ່ແມ່ນດ້ວຍລະດັບເວົ້າ ພາສາຝຣັ່ງຫາກແມ່ນກ່ຽວກັບ ວັດທະນະທຳ ແລະ ພາສາຝຣັ່ງ ໃນປະຫວັດສາດຜ່ານການນຳ ໃຊ້ລະຫວ່າງປະເທດຝຣັ່ງກັບ ປະເທດອື່ນໆ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນ ການສືບທອດມາຈາກການ ເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຂອງຝຣັ່ງ. ພາສາຝຣັ່ງໄດ້ນຳໃຊ້ໃນປະ ເທດສະມາຊິກຈຳນວນໜຶ່ງ ຂອງອົງການຈັດຕັ້ງຄືກັນກັບ ພາສາທີ່ໃຊ້ເປັນສ່ວນຫຼາຍ, ທີ່ ສຳຄັນແມ່ນການພົວພັນໃນ ປະຊາຄົມຕົ້ນຕໍແມ່ນອີງໃສ່ ປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະ ທຳ. Francophonie ທັນສະ ໄໝໄດ້ສ້າງຕັ້ງປີ 1970, ຄຳ ຂວັນຂອງອົງການນີ້ແມ່ນ egalite, Complementorite Solidarite (ຄວາມສະເໝີ ພາບ ໄປມາຫາກັນ ຄວາມສາ ມັກຄີ). ຢູ່ທີ່ກອງປະຊຸມສຸດຍອດ ຄັ້ງທີ 1 ໄຂຂຶ້ນປີ 1986 ຢູ່ແວັກ ໄຊ, ບັນດາປະເທດສະມາຊິກ ກໍໄດ້ວາງເປົ້າໝາຍການເຄື່ອນ ໄຫວຂອງປະຊາຄົມບັນດາປະ ເທດໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງ ແມ່ນຄວາມ ສາມັກຄີ. ຫຼັກການ, ເປົ້າໝາຍການ ເຄື່ອນໄຫວຂອງປະຊາຄົມ ແມ່ນສ້າງຕັ້ງ ແລະ ພັດທະນາ ປະຊາທິປະໄຕ, ປ້ອງກັນ ແລະ ຕ້ານບັນດາການກະທຳກ່ຽວ ກັບສິດທິມະນຸດ, ເພີ່ມທະວີ ການສົນທະນາລະຫວ່າງບັນ ດາພື້ນຖານວັດທະນະທຳ ແລະ ຄວາມສີວິໄລ, ຫຍັບເອົາບັນດາ ຊົນຊາດຊົນເຜົ່າເຂົ້າຫາກັນ ເພື່ອຄວາມເຂົ້າໃຈເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ, ປັບປຸງຄວາມສາມັກ ຄີ ຍ້ອນບັນດາການເຄື່ອນໄຫວ ຫຼາຍຝ່າຍ ແນໃສ່ພັດທະນາ ເສດຖະກິດ, ການສຶກສາການ ຝຶກອົບຮົມ. ປະຊາຄົມບັນດາປະເທດ ເວົ້າພາສາຝຣັ່ງເຄື່ອນໄຫວບົນ ຫຼັກການນັບຖືສິດເປັນເຈົ້າ ຂອງປະເທດຊາດ, ພາສາ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງແຕ່ ລະ ຊາດ, ຮັກສາທີ່ຕັ້ງເປັນກາງ, ບໍ່ແຊກແຊງເຂົ້າບັນດາບັນຫາ ການເມືອງພາຍໃນຂອງກັນ ແລະ ກັນ. ລາວເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ຂອງອົງການ ຟຣັ່ງໂກໂຟນີ ປີ 1991.