ເອ​ທີ​ໂອ​ປີ ປູກ​ສາ­ລີ​ຫຼາຍ​ເປັນ​ອັນ​ດັບ 2 ຂອງ​ທະ­ວີບ​ອາ​ຟຣິ​ກາ

12.09.2019 10:46     

   ປະເທດ​ເອ​ທີ​ໂອ​ປີ ຕັ້ງ​ຢູ່​ທາງ​ທິດຕາເວັນອອກ​ສ່ຽງ​ເໜືອ​ຂອງ​ທະວີບ​ອາ​ຟຣິ​ກາ, ເປັນ​ປະເທດ​ທີ່​ບໍ່​ມີ​ຊາຍ​ແດນ​ຕິດ​ກັບ​ທະເລ​ໃນ​ທະວີບ​ອາ​ຟຣິ​ກາ, ແຕ່​ເປັນ​ປະເທດ​ໃຫຍ່​ທີ່​ມີ​ເນື້ອທີ່ 1,104.000 ກິໂລ​ຕາ​ແມັດ. ມີ​ຊາຍ​ແດນ​ຕິດ​ກັບ​ປະເທດ ອີ​ຣີ​ທຣີ ທາງ​ທິດເໜືອ, ຕິດ​ກັບ ຊູ​ດານ ແລະ ຊູ​ດານ​ໃຕ້ ທາງ​ດ້ານ​ຕາເວັນຕົກ, ຕິດ​ກັບ ຈິ​ບູ​ຕິ  ແລະ ໂຊ​ມາລີ ທາງ​ດ້ານ​ຕາເວັນ​ອອກ, ສ່ວນ​ທິດໃຕ້​ຕິດ​ກັບ​ປະເທດ​ເຄນ​ຢາ. ນະຄອນຫຼວງ​ຂອງ​ປະເທດ​ແມ່ນ ອາ​ດີດ ອາ​ບາ​ບາ.
ເອ​ທີ​ໂອ​ປີ ມີ​ຄວາມ​ສວຍ​ສົດ​ງົດ​ງາມ​ທາງ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ແລະ ພູມ​ີປະເທດ​ອັນ​ຫຼາກ​ຫຼາຍ​ຢູ່​ໃນ​ບໍລິເວນ​ຮ່ອມ​ພູ​ແຫ່ງ​ອາ​ຟຣິ​ກາ ຕາເວັນ​ອອກ ຊຶ່ງ​ເປັນ​ຂະບວນ​ການ​ຫັກ​​ຊຸດ​ຂອງ​ແຜ່ນ​ເປືອກ​ໂລກ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ມາ​ດົນ​ນານ​ຫຼາຍ​ກ່​ວາ 25 ລ້ານ​ປີ. ເອ​ທີ​ໂອ​ປີ ມີ​ອາ​ຣິ​ຍະ​ທຳ​ເກົ່າ​ແກ່ ແລະ ປະຫວັດ​ຄວາມ​ເປັນ​ມາ​ອັນ​ຍາວ​ນານ 3.000 ກ່​ວາ​ປີ. ດິນແດນ​ທີ່​ເປັນ​ປະເທດ​ເອ​ທີ​ໂອ​ປີ ແລະ ບໍລິເວນ​​ໃກ້​ຄຽງ​ຖື​ເປັນ ”ແຫຼ່ງ​ກຳເນີດ​ຂອງ​ມວນ​ມະນຸດ” ອັນ​ເນື່ອງ​ມາ​ຈາກ​ການ​ຄົ້ນ​ພົບ​ຊາກ​ຟອດ​ຊິວ ແລະ ເຄື່ອງມື, ເຄື່ອງໃຊ້​ໃນ​ຍຸກ​ກ່ອນ​ປະຫວັດສາດ​ຕະຫຼອດ​ຮອດ​ໂຄງ​ກະດູກ​ເຊື້ອສາຍ​ເຜົ່າ​ພັນ​ມະນຸດ​ທີ່​ມີ​ອາຍຸ​ຫຼາຍ​ກ່​ວາ 3 ລ້ານ​ປີ. ຊາວ​ເອ​ທີ​ໂອ​ປີ ມີ​ຄວາມ​ພາກພູມ​ໃຈ​ໃນ​ຊາດ​ຂອງ​ຕົນ​ທີ່​ບໍ່​ເຄີຍ​ຕົກ​ເປັນ​ອະນາ​ນິຄົມ ຫຼື ເມືອງ​ຂຶ້ນ​ຂອງ​ປະເທດ​ໃດ. ນອກຈາກ​ນີ້, ສາສະໜາ, ພາສາ ແລະ ວັດທະນະທຳ​ປະເພນີ​ຂອງ​ເອ​ທີ​ໂອ​ປີ ຍັງ​ມີ​ຄວາມ​ເປັນ​ເອກະລັກ​ຢ່າງ​ໂດດ​ເດັ່ນ, ມີ​ຄວາມ​ຫຼາກ​ຫຼາຍ​ຂອງ​ຊົນເຜົ່າ​ກຸ່ມ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ມີ​ຢູ່​ປະມານ 85 ຊົນເຜົ່າ ແລະ  ທີ່​ໜ້າ​ສົນໃຈ​ອີກ​ຢ່າງ​ໜຶ່ງ​ກໍ​ຄື ເອ​ທີ​ໂອ​ປີ ເປັນ​ຖິ່ນ​ກຳເນີດ​ຂອງ​ກາເຟ ທີ່​ຖືກ​ນຳໄປ​ເປັນ​ເຄື່ອງ​ດື່ມ​ທີ່​ຂຶ້ນ​ຊື່​ຂອງ​ໂລກ.
ດິນແດນ​ຂອງ​ເອ​ທີໂອ​ປີ ມີ 76 ລ້ານ​ເຮັກຕາ ເປັນ​ດິນ​ທີ່​ອຸດົມສົມບູນ​ເໝາະ​ສົມ​ແກ່​ການ​ກະ​ສິ​ກຳ. ສະນັ້ນ, ກະສິກຳ ຈຶ່ງ​ແມ່ນ​ທ່າແຮງ​ຂອງ​ປະເທດ, ກະສິກຳ ໄດ້​ປະກອບສ່ວນ​ໃຫ້​ກັບ GDP ປະມານ 41%,  ຜົນ​ຜະລິດ​ທາງ​ດ້ານ​ກະສິກຳ ແມ່ນ​ສົ່ງ​ອອກ​ຕ່າງປະເທດ​ເຖິງ 80% ແລະ ຈຳນວນ​ແຮງ​ງານ​ຂອງ​ປະເທດ 80% ແມ່ນ​ເຮັດ​ວຽກ​ໃນ​ຂະແໜງ​ກະ​ສິ​ກຳ. ການເຄື່ອນໄຫວ​ທາງ​ດ້ານ​ເສດຖະກິດ​ອື່ນໆ ຍັງ​ຂຶ້ນ​ກັບ​ກະສິກຳ​ເປັນຕົ້ນ ແມ່ນ​ການ​ແປ​ຮູບ​ຜະລິດ​ຕະ​ພັນ​ກະສິກຳ  ແລະ ປະເທດ​ນີ້ ແມ່ນ​ປະເທດ​ຜູ້​ຜະລິດ​ສາລີ​ໃຫຍ່​ເປັນ​ອັນ​ດັບ 2 ຂອງ​ທະວີບ​ອາ​ຟຣິ​ກາ. ສິນຄ້າ​ກະສິກຳ ທີ່​ສົ່ງ​ອອກ​ສ່ວນ​ຫຼາຍ​ແມ່ນ​ພືດ​ຕະກຸນ​ຖົ່ວ, ນ້ຳມັນ​ພືດ, ມັນ​ຝຣັ່ງ, ອ້ອຍ, ຜັກ, ດອກ​ກຸຫຼາບ ແລະ ກາ​ເຟ. ເວົ້າ​ເຖິງ​ກາເຟ ແມ່ນ​ສິນຄ້າ​ກະສິກຳ ທີ່​ນຳ​ເງິນຕາ​ເຂົ້າ​ປະເທດ​ເປັນ​ຈຳນວນ​ຫຼາຍ ທັງ​ແມ່ນ​ສິນຄ້າ​ທີ່​ເກັບ​ພາສີ​ໄດ້​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ຂອງ​ປະ​ເທດ. ການ​ຜະລິດ​ກາເຟ ຈຶ່ງ​ຖືກ​ຂະໜານ​ນາມ​ວ່າ: ຄຳ​ດຳ​ຂອງ​ປະ​ເທດ. ເມື່ອ​ຜົນ​ຜະລິດ​ກະສິກຳ ມີ​ຄວາມ​ສຳຄັນ​ຕໍ່​ປະເທດ, ລັດຖະບານ ຈຶ່ງ​ມີ​ວິໄສ​ທັດ​ສ້າງ​ທາງ​ລົດໄຟ ເພື່ອ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ກັບ​ປະເທດ​ໃກ້​ຄຽງ​ເຊັ່ນ: ປະເທດ​ຈິ​ບູ​ຕິ, ຊູ​ດານ​ໃຕ້, ຊູ​ດານ​ເໜືອ ແລະ ເຄນ​ຢາ ເພື່ອ​ສົ່ງ​ສິນຄ້າ​ກະສິກຳ​ໃຫ້​ກະຈາຍ​ໄປ​ທົ່ວ​ປະເທດ ແລະ ທົ່ວ​ໂລກ.  ສ່ວນ​ການ​ລ້ຽງສັດ​ກໍຖື​ວ່າ ແມ່ນ​ອີກ​ຂະແໜງ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ສຳຄັນ ແລະ ເປັນ​ປະເທດ​ທີ່​ລ້ຽງສັດ​ຫຼາຍ​ເປັນ​ອັນ​ດັບ 10 ຂອງ​ໂລກ, ຂະ ແໜງການ​ນີ້ ປະກອບສ່ວນ​ໃຫ້​ກັບ GDP ຂອງ​ປະເທດ​ປະມານ 15%.         
ສປປ ລາວ ແລະ ເອ​ທີໂອ​ປີ ສ້າງຕັ້ງ​ສາຍ​ພົວພັນ​ທາງ​ການ​ທູດ​ນຳ​ກັນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 9 ທັນວາ 2005.