ຫວຽດ­ນາມ​-​ກຳ­ປູ­ເຈຍ ສ້າງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ແຫ່ງ​ສັນ­ຕິ­ພາບ

 

 

10.10.2019 8:52     

ຮຽບຮຽງ​ໂດຍ​​ : ສີ​ວັນ

   ຫວຽດນາມ ແລະ ກຳປູເຈຍ ມີ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ຮ່ວມ​ຍາວ​ກວ່າ 1.200 ກິໂລແມັດ ໂດຍ​ຜ່ານ 10 ແຂວງ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ ແລະ 9 ແຂວງ​ຂອງ​ກຳ​ປູ​ເຈຍ. ໃນ​ເກືອບ​ເຄິ່ງ​ສະຕະວັດ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ຫວຽດນາມ ແລະ ກຳປູເຈຍ ໄດ້​ດຳເນີນ​ການ​ພົບ​ປະ​ເຈລະຈາ​ເປັນ​ຫຼາຍ​ຄັ້ງ, ລົງ​ນາມ​ໃນ​ເອກະ ສານ​ນິຕິ​ທຳ​ຫຼາຍ​ສະ​ບັບ.ໃນ​ວັນ​ທີ 7 ຕຸລາ​ຜ່ານມາ​ຢູ່​ຮ່າ​ໂນ້ຍ, ສອງ​ຝ່າຍ​ໄດ້​ຮ່ວມ​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ເອກະສານ 2 ສະບັບ​ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ ເພື່ອ​ແກ້​ໄຂ​ບັນຫາ​ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ ຊຶ່ງ​ແມ່ນ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ປະຫວັດສາດ, ສ້າງ​ບາດກ້າວ​ພື້ນຖານ​ສຳຄັນ ເພື່ອ​ໃຫ້ 2 ປະເທດ ກ້າວ​ໄປ​ເຖິງ​ຄວາມ​ເຫັນ​ດີ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ 100% ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ, ການ​ກຳນົດ​ຊາຍ​ແດນ. ຈາກ​ນັ້ນ, ສ້າງ​ເງື່ອນໄຂ​ປະກອບສ່ວນ​ສ້າງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ແຫ່ງ​ສັນຕິ ພາບ, ມິດຕະພາບ, ຮ່ວມ​ມື ແລະ ພັດທະນາ​ແບບ​ຍືນ​ຍົງ ລະຫວ່າງ 2 ປະ​ເທດ.

   ຫວຽດນາມ ແລະ ກຳປູເຈຍ ພະຍາຍາມ​ເພື່ອ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ແຫ່ງ​ສັນຕິພາບ, ສະຖຽນ​ລະ​ພາບ.ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ທາງບົກ ລະຫວ່າງ ຫວຽດນາມ ແລະ ກຳປູເຈຍ ໄດ້​ຮັບ​ການ​ກຳນົດ​ໃນ​ສົນທິສັນຍາ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ກຳນົດ​ຊາຍ​ແດນ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ທີ່​ໄດ້​ເຊັນ​ກັນ​ໃນ​ປີ 1985 ແລະ ສົນທິສັນຍາ​ເພີ່ມ​ເຕີມ​ສົນທິສັນຍາ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ກຳນົດ​ຊາຍ​ແດນ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ທີ່​ເຊັນ​ກັນ​ໃນ​ປີ 2005. ນັບ​ແຕ່​ປີ 2006, ການ​ປະຕິບັດ​ສົນທິສັນຍາ​ປີ 1985 ແລະ ສົນທິສັນຍາ​ເພີ່ມ​ເຕີມ​ປີ 2005, ສອງ​ຝ່າຍ​ໄດ້​ຕັດສິນ​ໃຈດຳ​ເນີນ​ວຽກ​ງານ​ການ​ແບ່ງ​ກຳນົດ, ຂີດ​ຂັ້ນ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ, ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ​ທາງ​ບົກ. ປີ 2013, ສອງ​ຝ່າຍ​ໄດ້​ເຫັນ​ດີ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ​ກັນ​ປັກ​ບັນດາ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ສຳຮອງ​ເພີ່ມ​ເຕີມ ເພື່ອ​ກຳນົດ​ແຈ້ງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ໃນ​ຕົວ​ຈິງ. ທ້າຍ​ປີ 2018, ສອງ​ຝ່າຍ​ໄດ້​ແບ່ງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ສຳເລັດ​ປະມານ 1.045 ກິໂລແມັດ, ກໍ່ສ້າງ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ໄດ້​ 2.000 ກວ່າຫຼັກ ໝາຍ​ຢູ່ 1.500 ຈຸດ​ທີ່​ຕັ້ງ​ຕົວ​ຈິງ, ບັນລຸ​ປະມານ 84% ປະລິມານ​ວຽກ​ງານ​ແບ່ງ​ຂີດ​ຂັ້ນ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ, ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ​ໃນ​ທົ່ວ​ລະບົບ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ.
ທ່ານ ຫ​ງວຽນ​ຊວັນ​ຟຸກ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ​ຫວຽດນາມ ໄດ້​ຢັ້ງຢືນ​ໃນ​ພິທີ​ລົງ​ນາມ​ເມື່ອ​ວັນ​ທີ 5 ຕຸລາ​ຜ່ານ​ມາ​ຢູ່​ນະ ຄອນຫຼວງ​ຮ່າ​ໂນ້ຍ ຊຶ່ງ​ປັດຈຸບັນ, ຍັງ​ເຫຼືອ​ພຽງ 16% ທີ່​ຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຜັນ​ຂະຫຍາຍ​ແບ່ງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ. ວຽກ​ງານ​ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ​ຕົວ​ຈິງ, ບົນ​ຈິດໃຈ​ຮ່ວມ​ມື​ຢ່າງ​ຕັ້ງໜ້າ, ຫວຽດນາມ ແລະ ກຳປູເຈຍ ລ້ວນ​ແຕ່​ສະແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຄວາມ​ຕັດສິນ​ໃຈ ຈະ​ແກ້​ໄຂ​ທັງ​ໝົດ​ໂດຍ​ໄວ ເພື່ອ​ຫັນ​ໄປ​ສູ່​ໄລຍະ​ສົມທົບ​ກັນ​ແກ້​ໄຂ​ບັນຫາ​ກຳນົດ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ທາງ​ທະ​ເລ.

   ການ​ນຳ 2 ປະເທດ​ຈະ​ສືບຕໍ່​ຊີ້​ນຳ, ກະຕຸກ​ຊຸກຍູ້ ເພື່ອ​ປະຕິບັດ​ການ​ກຳນົດ​ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ​ທັງ​ໝົດ​ໃຫ້​ສຳເລັດ​ໂດຍ​ໄວ, ບົນ​ພື້ນຖານ​ຄວາມ​ເຂົ້າ​ອົກ​ເຂົ້າໃຈ​ຊຶ່ງ​ກັນ ແລະ ກັນ, ນ້ຳໃຈ​ຄວາມ​ຮັບ ຜິດຊອບ ລະຫວ່າງ 2 ປະເທດ, ເຄົາລົບ​ກົດໝາຍ​ສາກົນ, ພິເສດ​ແມ່ນ​ບັນດາ​ສົນທິສັນຍາ​ສາກົນ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ລົງ​ນາມ ລະຫວ່າງ 2 ປະ​ເທດ. ທ່ານ ຫ​ງວຽນ​ ຊວັນ​ຟຸກ ກ່າວ​ວ່າ: ຍ້ອນ​ວຽກ​ງານ​ແບ່ງ​ຂີດ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ, ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ​ທາງບົກ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ​ຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ສຳ​ເລັດ. ດັ່ງນັ້ນ ວຽກ​ງານ​ຄຸ້ມ​ຄອງ, ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ຄວາມ​ເປັນ​ ລະບຽບ​ຮຽບຮ້ອຍ, ຄວາມ​ສະຫງົບ​ຢູ່​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນຄວນ​ໄດ້​ປະຕິບັດ​ຕາມ​ທິດ; ດໍາ​ເນີນ ​ການຄຸ້ມ​ຄອງ​ຕາມ​ເສັ້ນ​ຊາຍ ແດນ, ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ ຊຶ່ງ​ໄດ້​ຮັບການຮັບ​ຮູ້ ແລະ ຂຽນ​ໄວ້​ໃນ​ເອກະສານ​ທາງ​ການ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ແບ່ງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ, ການ​ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ​ຢູ່​ບັນດາ​ເຂດ​ທີ່​ໄດ້​ປະຕິບັດ​ວຽກ​ງານ​ແບ່ງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ, ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ​ສຳເລັດ​ປະ ມານ 84%; ສືບຕໍ່​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຕາມ ​ຂໍ້​ກຳນົດ​ຢູ່​ຂໍ້ 5 ມາດຕາ 3, ສົນ ທິສັນຍາ​ເພີ່ມ​ເຕີມ ປີ 2005 ສຳລັບ​ບັນດາ​ເຂດ​ທີ່​ຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ປະຕິບັດ​ການ​ແບ່ງ​ຂີດ​ຂັ້ນ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ, ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ​ໃຫ້​ສຳເລັດ​ໂດຍ​ໄວ.

   ຕາມ​ແຫຼ່ງ​ຂ່າວ​ຈາກ​ວິທະ ຍຸ​ກະຈາຍສຽງ​ຫວຽດນາມ,ໃນ​ ຕະຫຼອດ 40 ປີ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ຫວຽດນາມ ແລະ ກຳປູເຈຍໄດ້​ ພະຍາຍາມ​ພ້ອມ​ກັນ​ແກ້​ໄຂ​ບັນ ຫາ​ຊາຍ​ແດນ, ຜັນ​ຂະຫຍາຍ​ ວຽກ​ງານ​ແບ່ງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ, ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ ​ທາງ​ປົກ​ລະຫວ່າງ​ສອງ​ປະ​ເທດ. ບັນດາ​ຄວາມ​ພະຍາຍາມ​ດັ່ງກ່າວ, ໄດ້​ນຳ​ມາ​ຊຶ່ງ​ໝາກຜົນ​ທີ່​ສຳ​ຄັນ. ຫວຽດນາມ ແລະ ກຳປູເຈຍ ໄດ້​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ສັນຍາ​ສະບັບ​ເພີ່ມ​ເຕີມ ປີ 2019 ແລະ ອະນຸ​ສັນຍາ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ແບ່ງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ, ວຽກ​ງານ​ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ຊາຍ​ແດນ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ​ແມ່ນ​ມີ​ຄວາມ​ສຳຄັນ​ໃນ​ການ​ພົວພັນ ລະຫວ່າງ ສອງ​ປະເທດ, ສ້າງ​ຂີດ​ໝາຍ​ປະຫວັດສາດ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ໝາຍ​ໃນ​ຂະບວນ​ວິວັດ​ການ​ແກ້​ໄຂ​ບັນຫາ​ຊາຍ​ແດນ ລະຫວ່າງ ສອງ​ປະ​ເທດ. ພາຍຫຼັງ​ການ​ເຈລະຈາ​ໄດ້​ດຳ ເນີນ​ມາ​ເປັນ​ເວ​ລາ​ກ່​ວາ 36 ປີ. ເຫດການ​ນີ້, ຢັ້ງຢືນ​ເຖິງເປົ້າ ​ໝາຍ​ລວມ​ຂອງ​ສອງ​ຝ່າຍແມ່ນ ​ກໍ່ສ້າງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ທີ່​ມີ​ສັນ ຕິພາບ, ສະຖຽນ​ລະ​ພາບ, ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ, ມິດຕະພາບ, ການຮ່ວມ​ມື ແລະ ພັດທະນາ​ແບບ​ຍືນ​ຍົງ, ບົນ​ພື້ນຖານເຄົາ ລົບ​ເອກະລາດ, ອະທິປະ​ໄຕ ແລະ ຜືນ​ແຜ່ນດິນ​ອັນ​ຄົບ​ຖ້ວນ, ເຄົາລົບ​ຜົນ​ປະໂຫຍດ​ອັນ​ຊອບ​ທຳ​ຂອງ​ກັນ, ມີ​ຄວາມ​ສະເໝີພາບ ຕ່າງ​ຝ່າຍ​ຕ່າງ​ມີ​ຜົນ​ປະໂຫຍດ, ປະກອບສ່ວນ​ເຂົ້າໃນ​ການ​ເພີ່ມ​ທະວີ​ການ​ພົວພັນ​ຖານ​ບ້ານ​ໃກ້​ເຮືອນ​ຄຽງ ແລະ ຄວາມ​ສາມັກຄີ​ທີ່​ເປັນ​ມູນເຊື້ອ​ຢ່າງ​ບໍ່​ຢຸດ​ຢັ້ງ ເພື່ອ​ຜົນ​ປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມ​ສີ ວິໄລ​ຂອງ​ປະຊາຊົນ​ທັງ​ສອງ​ ປະ​ ເທດ. ທ່ານ ຮຸນ​ແຊນ ນາຍົກ ລັດຖະມົນຕີ​ກຳປູເຈຍຢັ້ງຢືນ​ວ່າ: ພິທີ​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ເອກະ ສານ​ປະຫວັດສາດ​ສອງ​ສະບັບ​ນີ້ ໃນ​ວັນ​ທີ 7 ຕຸລາ​, ໄດ້​ພິສູດ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ: ຄວາມ​ຄືບ​ໜ້າ​ໃນ​ການ​ແກ້​ໄຂ​ບັນຫາ​ຊາຍ​ແດນ ລະຫວ່າງ ສອງ​ປະເທດ​ພວກ​ເຮົາ ບັນລຸ​ໄດ້​ບາດກ້າວ​ທີ່​ໜ້າ​ພາກພູມ​ໃຈ. ນີ້​ກໍແມ່ນ​ຄວາມ​ພະຍາຍາມຂອງ ທ່ານ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ​ຫວຽດ ນາມ ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າ, ພ້ອມ​ກັບ​ຄະນະ​ກຳມະການ​ປະສົມ​ຊາຍ​ແດນ ແລະ ອຳນາດ​ການ​ປົກຄອງ​ທຸກ​ຂັ້ນ​ຂອງ​ສອງ​ປະ ເທດ ໃນ​ຕະຫຼອດ​ໄລຍະ 14 ປີ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ພາຍຫຼັງ​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ສັນ​ຍາ​ສະບັບ​ເພີ່ມ​ເຕີມ​ໃນ​ປີ 2005 ມາ​ຮອດ​ປັດ​ຈຸ​ບັນ. ໝາກຜົນ​ອັນ​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່​ໃນ​ວຽກ​ງານ​ແບ່ງ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ, ການ​ປັກ​ຫຼັກ​ໝາຍ​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ​ຊຶ່ງ​ທັງ​ສອງ​ປະເທດ​ບັນລຸ​ໄດ້​ແມ່ນ​ເລີ່ມ​ມາ​ຈາກ​ຄວາມ​ພະຍາຍາມ​ໃນ​ການ​ຊອກ​ຫາ​ວິທີ​ແກ້​ໄຂ​ລວມ, ບົນ​ຈິດໃຈ​ມິດຕະພາບ, ນ້ຳໃຈ​ອ້າຍ​ນ້ອງ, ຄວາມ​ເຫັນໃຈ​ຊຶ່ງ​ກັນ ແລະ ກັນ ແລະ ເປັນ​ເພື່ອນ​ມິດ​ຂອງ​ກັນ​ຜ່ານ​ຫຼາຍ​ສິບ​ປີ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ.

   ບັນຫາ​ຊາຍ​ແດນ, ຜືນ​ແຜ່ນດິນ​ແມ່ນ​ບັນຫາ​ທີ່​ສັກກາ ລະ​ບູຊາ​ສຳລັບ​ແຕ່​ລະ​ປະເທດ ​ຊາດ. ເລື່ອງ​ມີ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແບ່ງປັນ​ຢ່າງ​ລະ ອຽດ​ຈະແຈ້ງ, ຂີດ​ຂັ້ນ​ຢ່າງຈະ ແຈ້ງ​ໃນ​ຕົວ​ຈິງ, ໄດ້​ຮັບ​ຮູ້​ການ ​ຢັ້ງຢືນ​ດ້ວຍ​ເອກະສານ​ນິຕິ​ກຳ​ລະດັບ​ສາກົນຈະ​ສ້າງ​ເງື່ອນ ໄຂ​ສະດວກ​ໃຫ້​ແກ່​ວຽກ​ງານ​ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຮັບປະກັນການ ​ປ້ອງ​ກັນ​ຊາດ ແລະ ປ້ອງກັນ​ ຄວາມ​ສະຫງົບ​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ, ປະກອບສ່ວນ​ພັດທະນາ​ເສດ ຖະກິດ - ສັງຄົມ ກໍຄື​ການ​ເພີ່ມ​ທະວີ​ການ​ພົວພັນ​ແລກປ່ຽນ ແລະ ການ​ຮ່ວມ​ມື​ມິດຕະພາບ ລະຫວ່າງ ຫວຽດນາມ ແລະ ກຳ​ປູ​ເຈຍ.

   ຫວຽດນາມ ແລະ ກຳປູເຈຍ ລົງ​ນາມ​ໃນ​ເອກະສານ​ສອງ​ສະບັບ​ໄດ້​ສະແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ: ຖ້າ​ມີ​ໄມ​ຕີຈິດ, ຄວາມ​ຕັດສິນ​ໃຈ, ຄວາມ​ຮັບຜິດຊອບ, ຄວາມ​ໄວ້​ເນື້ອ​ເຊື່ອ​ໃຈ ແລະ ຄວາມ​ພະຍາຍາມ​ລວມ​ແລ້ວ, ບັນຫາ​ຫຍຸ້ງຍາກ​ຄື: ບັນຫາ​ຊາຍ​ແດນ, ຜືນ​ແຜ່ນດິນ​ກໍຍັງ​ສາມາດເປັນ ​ເອກະ​ພາບ​ເພື່ອ​ແກ້​ໄຂ​ໄດ້. ນີ້​ໄດ້​ຖື​ວ່າ​ແມ່ນ​ເຫດການ​ປະ ຫວັດສາດ​ທີ່​ສຳຄັນ, ເພື່ອ​ໃຫ້​ສອງ​ຝ່າຍ​ຫວນ​ຄືນ​ເສັ້ນທາງ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ. ຈາກ​ນັ້ນ, ສ້າງ​ກຳລັງ​ໜູນ​ເພື່ອ​ບັນລຸ​ໄດ້​ບັນດາ​ຜົນສຳ ເລັດ​ອັນ​ສຳຄັນໃນ​ການ​ແກ້​ໄຂ​ບັນດາ​ຊາຍ​ແດນ, ຜືນ​ແຜ່ນດິນ​ໃນ​ໄລຍະ​ຈະ​ມາ​ເຖິງ.