ການ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​-​ທະ­ນາ­ຄານ ກາຍ­ເປັນ​ເສົາ​ຄຳ້​ທີ່​ສຳ­ຄັນ​ຂອງ​ເສດ­ຖະ­ກິດ

22.11.2019 9:16

(ເນື່ອງ​ໃນ​ໂອກາດ​ວັນຊາດ ສ. ລີ​ບັງ 22 ພະຈິກ)

ຮຽບຮຽງໂດຍ: ລຸ້ງ​ດາວ ບຸນ​ມີ    

    ລີ​ບັງ ຫຼື ມີ​ຊື່​ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ​ວ່າ: ສາທາລະນະ​ລັດ ລີ​ບັງ, ເປັນ​ປະເທດ​ໃນ​ພູມີພາກ​ອາຊີ​ຕາເວັນຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້ ຕິດ​ກັບ​ທະເລ​ເມດິແຕຣາເນ ແລະ ຖື​ເປັນ​ໜຶ່ງ​ໃນ 15 ດິນແດນ​ທີ່​ປະກອບ​ເປັນ​ແຫຼ່ງ​ກຳເນີດ​ມະນຸດ (Cradle of Humanity), ເຄີຍ​ຢູ່​ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ປົກຄອງ​ຂອງ ຝຣັ່ງ ແລະ ໄດ້​ຮັບ​ເອກະລາດ ໃນ​ວັນ​ທີ 22 ພະຈິກ ປີ 1943. ຫຼັງ​ຈາກ​ນັ້ນ, ລີ​ບັງ ໄດ້​ພັດທະນາ​ປະເທດ​ຊາດ​ຈົນ​ສາມາດ​ຮັກສາ​ຄວາມ​ເປັນ​ສູນ​ກາງ​ດ້ານ​ການ​ຄ້າ, ການ​ເງິນ, ສິລະ​ປະ ແລະ ວັດທະນະທຳ​ຂອງ​ພູມີພາກ​ຕາເວັນຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້ ນັບ​ຕັ້ງແຕ່​ອາ​ດີດ​ໄວ້​ໄດ້, ມີ​ເນື້ອທີ່​ທັງ​ໝົດ 10.452 ກິໂລ​ຕາ​ແມັດ, ມີ​ຊາຍ​ແດນ​ຕິດ​ກັບ​ຊີ​ຣີ​ທາງດ້ານ ​ເໜືອ ແລະ ດ້ານ​ຕາເວັນ​ອອກ, ຕິດ​ກັບ​ອິ​ສຣາ​ແອນ​ທາງ​ດ້ານ​ໃຕ້.ມີ​ພົນລະເມືອງ​ທັງ​ໝົດ​ປະ ມານ 6.082 ລ້ານ​ຄົນ (ຂໍ້​ມູນ​ປີ 2017), ອັດຕາ​ການ​ເຕີບ​ໂຕ​ຂອງ​ພົນລະເມືອງ 1,2% (ປີ 2017). ມີ​ນະຄອນຫຼວງ​ແມ່ນ ເບ​ຣຸດ.

   ຊັບພະຍາກອນ​ທຳມະ​ຊາດ​ທີ່​ເປັນ​ທ່າແຮງ​ໃຫ້​ກັບ​ປະ ເທດ​ແມ່ນ ຫີນ​ປູນ, ແຮ່​ເຫຼັກ, ເກືອ, ນໍ້າ​ຈືດ ແລະ ເນື້ອທີ່​ປູກຝັງ​ກວມ 16,62%, ອຸດສາຫະກຳ​ຫຼັກ​ທີ່​ເປັນ​ທ່າແຮງ​ໃຫ້​ກັບ​ປະເທດ​ແມ່ນ ການ​ທະນາຄານ, ການທ່ອງທ່ຽວ, ເຫຼົ້າ​ວາຍ, ອັນຍະ​ມະນີ, ຊີມັງ, ແຜ່ນແພ, ແຮ່​ໂລຫະ ແລະ ເຄ​ມີ, ຜະລິດ​ຕະ​ພັນ​ໄມ້, ເຟີ​ນີ​ເຈີ. ສໍາ​ລັບ​ສິນຄ້າ​ນຳ​ເຂົ້າ​ທີ່​ສຳຄັນ​ແມ່ນ ປີ​ໂຕ​ຣ​ລຽມ, ລົດ​ໃຫຍ່, ຢາ​ປົວ​ພະຍາດ, ຊີ້ນ​ສັດ ແລະ ສັດ, ສິນຄ້າ​ອຸປະໂພກ​ບໍລິໂພກ, ເຈັ້ຍ, ຝ້າຍ, ຢາສູບ, ເຄື່ອງ​ກົນ​ຈັກ, ໄຟຟ້າ ແລະ ອຸປະກອນ, ເຄ​ມີ. ສິນຄ້າ​ສົ່ງ​ອອກ​ທີ່​ສໍາ​ຄັນ​ແມ່ນ ອັນຍະ​ມະນີ, ແຮ່​ໂລຫະ, ສານ​ເຄ​ມີ, ສິນຄ້າ​ອຸປະໂພກ ບໍລິໂພກ, ຜັກ ແລະ ໝາກ​ໄມ້, ຢາສູບ, ວັດຖຸ​ກໍ່ສ້າງ, ຝ້າຍ, ເຈັ້ຍ, ເຄື່ອງ​ຈັກ​ໄຟຟ້າ, ອຸປະກອນ ແລະ ເຄື່ອງ​ຈັກ​ຕັດ​ຕໍ່​ກະແສ​ໄຟ​ຟ້າ. ຕະ​ຫຼາດ​ນໍາ​ເຂົ້າ​ຕົ້ນຕໍ​ແມ່ນ​ນໍາ​ເຂົ້າ​ຈາກ ສະຫະລັດ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ, ອີ​ຕາ​ລີ, ຈີນ, ຝຣັ່ງ, ເຢຍ​ລະ​ມັນ, ຕວກ​ກີ ແລະ ເກ​ຼັກ. ຕະຫຼາດ​ສົ່ງ​ອອກ​ແມ່ນ ສົ່ງ​ໄປ​ອາ​ຟຣິ​ກາ​ໃຕ້, ສະ​ວິດ, ຊາ​ອຸ​ດິດ ອາ​ຣາ​ບີ, ສະຫະລັດ​ອາ​ຣັບ ເອ​ມີ​ເຣດ ແລະ ອີ​ຣັກ.

   ລີ​ບັງ ມີ​ສະພາບ​ພູມ​ອາກາດ​ແບບ​ເມດິແຕຣາເນ, ຕາມ​ແຄມ​ຝັ່ງ​ອາກາດ​ເຢັນ ແລະ ມີ​ຝົນຕົກ​ຫຼາຍ​ໃນ​ລະດູ​ໜາວ ແລະ ລະດູ​ຮ້ອນ​ແມ່ນ​ມີ​ຄວາມ​ອົບເອົ້າ​ຮ້ອນ​ຈັດ, ໃນ​ພື້ນ​ທີ່​ສູງ​ມີ​ຫິມ​ມະ​ຕົກ ແລະ ອຸນຫະ​ພູມ​ຕໍ່າ​ກວ່າ​ສູນ​ອົງສາ​ໃນ​ລະດູ​ໜາວ. ສ່ວນ​ໃນ​ລະດູ​ຮ້ອນ​ມີ​ອາກາດ​ແບບ​ຮ້ອນ​ແຫ້ງ. ລີ​ບັງ​ເປັນ​ປະເທດ​ທີ່​ມີ​ແຫຼ່ງ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ທາງ​ປະຫວັດສາດ​ຫຼາຍ ໂດຍ​ສະເພາະ​ແມ່ນ​ແຫຼ່ງ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ທີ່​ເປັນ​ມໍລະດົກ​ໂລກ ຈຶ່ງ​ເປັນ​ປະເທດ​ທີ່​ສາມາດ​ດຶງ​ດູດ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ເຂົ້າ​ມາ​ປະເທດ​ໄດ້​ຫຼາຍ. ນອກ​ນີ້, ຍັງ​ເປັນ​ປະເທດ​ທີ່​ຮັກສາ​ຄວາມ​ລັບ​ທາງ​ດ້ານ​ການ​ເງິນ​ໄດ້​ຢ່າງ​ເຂັ້ມ​ງວດ ແລະ ມີ​ເສດຖະກິດ​ແບບ​ທຶນ​ນິຍົມ ຈຶ່ງ​ເຮັດ​ໃຫ້​ຖານະ​ທາງ​ດ້ານ​ເສດຖະກິດ​ຂອງ​ປະເທດ​ນີ້​ດີ​ຫຼາຍ​ໃນ​ກຸ່ມ​ປະເທດ​ທີ່​ເວົ້າ​ພາສາ​ອາ​ຣັບ.

   ດ້ານ​ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການ​ທະນາຄານ ກາຍເປັນ​ເສົາ ຄ້ຳ​ທີ່​ສຳຄັນ​ຂອງ​ເສດຖະກິດລີ​ ບັງ, ກຳລັງ​ແຮງ​ງານ​ຂອງ​ລີ​ບັງ ​ກວມ 65% ແມ່ນ​ເຮັດ​ວຽກ​ໃນ​ຂະ ແໜງການ​ນີ້ ແລະ ຖື​ວ່າ​ໂອກາດ​ທີ່​ຈະ​ຫາ​ວຽກ​ໃນ​ຂະແໜງ​ນີ້​ກໍ່​ມີ​ຫຼາຍ. ຂະແໜງ​ບໍລິການ ປະກອບສ່ວນ​ໃຫ້​ກັບ​ຍອດ​ລາຍ​ຮັບ​ພາຍ​ໃນ​ປະເທດ (GDP) ຂອງ​ປະເທດ​ປະມານ 67,3%. ນອກຈາກ​ນີ້, ປະເທດ​ລີ​ບັງ ຍັງ​ມີ​ດິນ​ທີ່​ເໝາະ​ສົມ​ໃຫ້​ແກ່​ວຽກ​ງານ​ກະສິກຳ ແລະ ເປັນ​ປະເທດ​ທີ່​ມີ​ອັດຕາ​ສ່ວນ​ດິນ​ປູກຝັງ​ຫຼາຍ​ກວ່າ​ໝູ່​ໃນ​ບັນດາ​ປະເທດ​ທີ່​ເວົ້າ​ພາສາ​ອາ​ຣັບ, ແຕ່​ຄົນ​ທີ່​ເຮັດ​ວຽກ​ໃນ​ຂະແໜງການ​ນີ້​ກວມ​ພຽງ 12% ຂອງ​ກຳລັງ​ແຮງ​ງານ​ທັງ​ໝົດ. ຂະແໜງ​ນີ້ ປະກອບສ່ວນ​ໃຫ້​ກັບ GDP ຂອງ​ປະເທດ 11,7% ຊຶ່ງ​ຖື​ວ່າ​ຢູ່​ອັນ​ດັບ​ຕ່ຳ​ທີ່​ສຸດ ເມື່ອ​ປຽບທຽບ​ກັບ​ຂະແໜງ​ເສດຖະກິດ​ອື່ນໆ. ຜົນ​ຜະລິດ​ທີ່​ສຳຄັນ​ແມ່ນ ໝາກ​ແອັບ​ເປິ້ນ, ໝາກ​ນາວ ແລະ ໝາກ​ກ້ຽງ. ສະນັ້ນ, ຂະແໜງການ​ນີ້​ຈຶ່ງ​ບໍ່​ແມ່ນ​ທ່າແຮງ​ທີ່​ສຳຄັນ​ຂອງ​ລີ​ບັງ. ລວມ​ຍອດ​ຜະລິດ​ຕະ​ພັນ​ພາຍ​ໃນ​ປະເທດ ຫຼື GDP ບັນລຸ 51,84 ຕື້​ໂດ​ລາ (ປີ 2017), ອັດຕາ​ການ​ເຕີບ​ຂອງ GDP ກວມ 2% (ປີ 2017), ລາຍ​ໄດ້​ສະເລ່ຍ​ຕໍ່​ຫົວ​ຄົນ ບັນລຸ 8.523 ກວ່າ​ໂດ​ລາ (ປີ 2017).

   ສປປ ລາວ ແລະ ສາທາ ລະນະ​ລັດ ລີ​ບັງ ສ້າງ​ຕັງ​ສາຍ​ພົວ ພັນ​ທາງ​ການ​ທູດ​ນຳ​ກັນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 15 ກໍລະກົດ ປີ 1963.