ທ່ານເພັດສະຖາພອນ ແກ້ວວົງວິຈິດ ຫົວໜ້າກົມຄຸ້ມຄອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດ (ກຄງຕ)ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປລາວ (ທຫລ) ໄດ້ໃຫ້ສຳພາດເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້ວ່າ: ສປປ ລາວ ມີນະໂຍບາຍຄຸ້ມຄອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດທີ່ເປີດກວ້າງຫຼາຍດ້ານທຽບໃສ່ຫຼາຍປະເທດ ແລະປະຕິບັດຕາມຫຼັກການສາກົນສະແດງອອກຄື:ສັງຄົມຊິນເຄີຍໃຊ້ເງິນຕາຕ່າງປະເທດຫຼາຍສະກຸນ, ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ສາມາດຖືຄອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດໃນຮູບແບບເງິນສົດ ແລະ ອະນຸຍາດໃຫ້ມີບັນຊີເງິນຝາກເງິນຕາຫຼາຍສະກຸນ, ບໍ່ມີການຫັກອາກອນລາຍໄດ້ຈາກບັນຊີເງິນຝາກ ແລະ ສາມາດໂອນເປັນເງິນຕາຜ່ານບັນຊີເງິນຝາກເພື່ອຊໍາລະພາຍໃນ, ໃນຂະນະທີ່ຫຼາຍປະເທດນໍາໃຊ້ສະກຸນດຽວເທົ່ານັ້ນ;ການໂອນເງິນເຂົ້າ-ອອກຂອງບຸກຄົນແລະນິຕິບຸກຄົນໄປຕ່າງປະເທດ ແລະລາຍຮັບຂອງນັກລົງທຶນຕ່າງປະເທດກັບປະເທດໄດ້ສະດວກ.
ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມເຫັນວ່າລະບົບການຄຸ້ມຄອງແຫຼ່ງລາຍຮັບເງິນຕາຜ່ານມາຍັງບໍ່ທັນຮັດກຸມແລະ ຄົບຖ້ວນເປັນຕົ້ນການລົງທະບຽນ, ການເປີດບັນຊີສະເພາະຜູ້ນຳເຂົ້າ-ສົ່ງອອກ, ບັນຊີສະເພາະການລົງທຶນຕ່າງປະເທດ,ກຳນົດສັດສ່ວນການແລກປ່ຽນກັບລະບົບທະນາຄານ,ຂອບເຂດເພດານການກູ້ຢືມຕ່າງປະເທດຂອງພາກລັດແລະເອກະຊົນ, ການຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບເງິນຕາຈາກແຮງງານ,ຈາກການທ່ອງທ່ຽວ, ການຄຸ້ມຄອງລາຍຈ່າຍຊຳລະກັບຕ່າງປະເທດຍັງບໍ່ທັນໄດ້ດີເທົ່າທີີ່ຄວນ. ຍ້ອນວ່າຍັງບໍ່ທັນໄດ້ດັດສົມຫົວໜ່ວຍນໍາເຂົ້າເຮັດໃຫ້ຕ້ອງນຳເຂົ້າສິນຄ້າເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ແລະ ອາໄສແຫຼ່ງເງິນຕາເພື່ອຊຳລະກັບຕ່າງປະເທດ. ການຄຸ້ມຄອງກະແສເງິນຕາຈາກໂຄງການລົງທຶນໄຟຟ້າຂະໜາດໃຫຍ່ແບບການສະໜອງທຶນແກ່ໂຄງການ(Project Finance) ຫຼືການປ່ອຍກູ້ຮ່ວມຈາກຕ່າງປະເທດຈຶ່ງຖືກກຳນົດເງື່ອນໄຂໃນສັນຍາກູ້ຢືມແລະສັນຍາ CAເຮັດໃຫ້ຍົກເວັ້ນເກີນຄວາມຈຳເປັນ. ສະນັ້ນ, ລາຍຮັບຈາກການສົ່ງອອກແມ່ນຮັກສາໄວ້ຢູ່ບັນຊີເງິນຝາກຢູ່ຕ່າງປະເທດກ່ອນ, ເມື່ອຊຳລະໜີ້ສິນແລ້ວຢ່າງໜ້ອຍ 15-20 ປີລາຍຮັບດັ່ງກ່າວຈຶ່ງເຂົ້າມາ ສປປ ລາວເປັນສ່ວນໃຫຍ່.
ສະນັ້ນ, ຈຶ່ງເຫັນວ່າໂຕເລກການສົ່ງອອກມີສູງແຕ່ເມັດເງິນຕົວຈິງເປັນເງິນຕາເຂົ້າຜ່ານທະນາຄານແມ່ນຕ່ຳ. ການຄຸ້ມຄອງກະແສເງິນຕາເຂົ້າ-ອອກເພື່ອຊຳລະກັບຕ່າງປະເທດບໍ່ສົມດຸນ (ລາຍຈ່າຍສູງກວ່າລາຍຮັບ)ຍ້ອນຄວາມຕ້ອງການເພື່ອຊໍາລະຕ່າງປະເທດຂອງສັງຄົມມີຫຼາຍເປັນຕົ້ນພັນທະຊຳລະໜີ້ສິນ,ການນຳເຂົ້າສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການມີສູງ(ນ້ຳມັນເຊື້ອໄຟປະມານ 100 ລ້ານກວ່າໂດລາຕໍ່ເດືອນ, ສິນຄ້າອຸປະໂພກ-ບໍລິໂພກ, ອຸປະກອນກົນຈັກແລະອື່ນໆ).
ຈາກສະພາບຕົວຈິງທີ່ເກີດຂຶ້ນຜ່ານມາ, ທຫລຈຶ່ງໄດ້ດຳເນີນການປັບປຸງຄືນວຽກງານການຄຸ້ມຄອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດຢ່າງຮອບດ້ານ ສາມາດສະຫຼຸບຜົນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄດ້ດັ່ງນີ້:
1. ໄດ້ສ້າງ ແລະ ປັບປຸງນິຕິກຳລຸ່ມກົດໝາຍໃນການຄຸ້ມຄອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດສຳເລັດຈຳນວນ 9 ສະບັບແລະເຜີຍແຜ່ນິຕິກຳດັ່ງກ່າວຢ່າງກວ້າງຂວາງແຕ່ສູນກາງຮອດທ້ອງຖິ່ນ ລວມທັງຊຸກຍູ້ການສົ່ງເສີມການນຳໃຊ້ເງິນກີບແລະຫຼຸດຜ່ອນການນຳໃຊ້ເງິນຕາຕ່າງປະເທດທັງໝົດ 51 ຄັ້ງ2. ລົງຕິດຕາມກວດກາຕິດປະກາດ, ການໂຄສະນາຊຳລະ-ຮັບຊຳລະສິນຄ້າແລະການບໍລິການເປັນເງິນຕາ
ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມເຫັນວ່າລະບົບການຄຸ້ມຄອງແຫຼ່ງລາຍຮັບເງິນຕາຜ່ານມາຍັງບໍ່ທັນຮັດກຸມແລະ ຄົບຖ້ວນເປັນຕົ້ນການລົງທະບຽນ, ການເປີດບັນຊີສະເພາະຜູ້ນຳເຂົ້າ-ສົ່ງອອກ, ບັນຊີສະເພາະການລົງທຶນຕ່າງປະເທດ,ກຳນົດສັດສ່ວນການແລກປ່ຽນກັບລະບົບທະນາຄານ,ຂອບເຂດເພດານການກູ້ຢືມຕ່າງປະເທດຂອງພາກລັດແລະເອກະຊົນ, ການຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບເງິນຕາຈາກແຮງງານ,ຈາກການທ່ອງທ່ຽວ, ການຄຸ້ມຄອງລາຍຈ່າຍຊຳລະກັບຕ່າງປະເທດຍັງບໍ່ທັນໄດ້ດີເທົ່າທີີ່ຄວນ. ຍ້ອນວ່າຍັງບໍ່ທັນໄດ້ດັດສົມຫົວໜ່ວຍນໍາເຂົ້າເຮັດໃຫ້ຕ້ອງນຳເຂົ້າສິນຄ້າເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ແລະ ອາໄສແຫຼ່ງເງິນຕາເພື່ອຊຳລະກັບຕ່າງປະເທດ. ການຄຸ້ມຄອງກະແສເງິນຕາຈາກໂຄງການລົງທຶນໄຟຟ້າຂະໜາດໃຫຍ່ແບບການສະໜອງທຶນແກ່ໂຄງການ(Project Finance) ຫຼືການປ່ອຍກູ້ຮ່ວມຈາກຕ່າງປະເທດຈຶ່ງຖືກກຳນົດເງື່ອນໄຂໃນສັນຍາກູ້ຢືມແລະສັນຍາ CAເຮັດໃຫ້ຍົກເວັ້ນເກີນຄວາມຈຳເປັນ. ສະນັ້ນ, ລາຍຮັບຈາກການສົ່ງອອກແມ່ນຮັກສາໄວ້ຢູ່ບັນຊີເງິນຝາກຢູ່ຕ່າງປະເທດກ່ອນ, ເມື່ອຊຳລະໜີ້ສິນແລ້ວຢ່າງໜ້ອຍ 15-20 ປີລາຍຮັບດັ່ງກ່າວຈຶ່ງເຂົ້າມາ ສປປ ລາວເປັນສ່ວນໃຫຍ່.
ສະນັ້ນ, ຈຶ່ງເຫັນວ່າໂຕເລກການສົ່ງອອກມີສູງແຕ່ເມັດເງິນຕົວຈິງເປັນເງິນຕາເຂົ້າຜ່ານທະນາຄານແມ່ນຕ່ຳ. ການຄຸ້ມຄອງກະແສເງິນຕາເຂົ້າ-ອອກເພື່ອຊຳລະກັບຕ່າງປະເທດບໍ່ສົມດຸນ (ລາຍຈ່າຍສູງກວ່າລາຍຮັບ)ຍ້ອນຄວາມຕ້ອງການເພື່ອຊໍາລະຕ່າງປະເທດຂອງສັງຄົມມີຫຼາຍເປັນຕົ້ນພັນທະຊຳລະໜີ້ສິນ,ການນຳເຂົ້າສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການມີສູງ(ນ້ຳມັນເຊື້ອໄຟປະມານ 100 ລ້ານກວ່າໂດລາຕໍ່ເດືອນ, ສິນຄ້າອຸປະໂພກ-ບໍລິໂພກ, ອຸປະກອນກົນຈັກແລະອື່ນໆ).
ຈາກສະພາບຕົວຈິງທີ່ເກີດຂຶ້ນຜ່ານມາ, ທຫລຈຶ່ງໄດ້ດຳເນີນການປັບປຸງຄືນວຽກງານການຄຸ້ມຄອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດຢ່າງຮອບດ້ານ ສາມາດສະຫຼຸບຜົນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄດ້ດັ່ງນີ້:
1. ໄດ້ສ້າງ ແລະ ປັບປຸງນິຕິກຳລຸ່ມກົດໝາຍໃນການຄຸ້ມຄອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດສຳເລັດຈຳນວນ 9 ສະບັບແລະເຜີຍແຜ່ນິຕິກຳດັ່ງກ່າວຢ່າງກວ້າງຂວາງແຕ່ສູນກາງຮອດທ້ອງຖິ່ນ ລວມທັງຊຸກຍູ້ການສົ່ງເສີມການນຳໃຊ້ເງິນກີບແລະຫຼຸດຜ່ອນການນຳໃຊ້ເງິນຕາຕ່າງປະເທດທັງໝົດ 51 ຄັ້ງ2. ລົງຕິດຕາມກວດກາຕິດປະກາດ, ການໂຄສະນາຊຳລະ-ຮັບຊຳລະສິນຄ້າແລະການບໍລິການເປັນເງິນຕາ
ຕ່າງປະເທດ, ຊຸກຍູ້ການພັດທະນາອອກຜະລິດຕະພັນ EZY KIP Application ເພື່ອຮັບໃຊ້ໃນການຊຳລະ, ການແລກປ່ຽນເງິນຕາເພື່ອຮອງຮັບປີທ່ອງທ່ຽວລາວ 2024;
3. ຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບເງິນຕາຕ່າງປະເທດຈາກການສົ່ງອອກ ໂດຍມີການລົງທະບຽນບໍລິສັດນຳເຂົ້າ-ສົ່ງອອກ ແລະການເປີດຫຼືຫັນບັນຊີເງິນຝາກສະເພາະ; ຮອດວັນທີ 26 ມັງກອນ2024 ທຫລ ໄດ້ຢັ້ງຢືນໄປເປີດ/ຫັນບັນຊີເງິນດັ່ງກ່າວກັບທະນາຄານທຸລະກິດຈໍານວນ 1.415 ບໍລິສັດ(ບ/ສ) (ໃນນັ້ນມີ 335 ບ/ສ ນຳເຂົ້າ;242 ບ/ສ ສົ່ງອອກ ແລະ 838 ບ/ສ ນຳເຂົ້າ-ສົ່ງອອກ). ໃນນີ້, ມີຈໍານວນ 96 ບໍລິສັດທີ່ນອນໃນຫົວໜ່ວຍວິສາຫະກິດລາຍໃຫຍ່ 100 ບໍລິສັດ (ມູນຄ່າສົ່ງອອກສະເລ່ຍ 10 ລ້ານໂດລາ/ປີຂຶ້ນໄປ). ລາຍຮັບເງິນຕາຈາກການສົ່ງອອກຜ່ານລະບົບທະນາຄານ (ITRS)ມີທ່າອ່ຽງດີຂຶ້ນປີ 2021 ກວມເອົາ 32,46%, ປີ2022ແມ່ນ36,26% ແລະໃນປີ2023ກວມເອົາ 55,47% ຂອງມູນຄ່າສົ່ງອອກທັງໝົດໃນປີ 2024 (ຄາດໝາຍສະພາແຫ່ງຊາດຮັບຮອງ≥50% ຂອງມູນຄ່າສົ່ງອອກ);
4. ໄດ້ລົງຕິດຕາມ ແລະ ເຮັດບົດບັນທຶກກັບບໍລິສັດສົ່ງອອກຂະແໜງກະສິກຳສຳເລັດ 49 ບໍລິສັດ ແລະ ເຮັດວຽກກັບບໍລິສັດຜູ້ສົ່ງອອກລາຍໃຫຍ່ຫຼາຍກວ່າ 50ເທື່ອບໍລິສັດ ເພື່ອກໍານົດຄາດໝາຍໃຫ້ບໍລິສັດນຳລາຍຮັບຈາກການສົ່ງອອກເຂົ້າມາ ສປປ ລາວ ຜ່ານລະບົບທະນາຄານໃຫ້ດີຂຶ້ນ;
5. ພັດທະນາລະບົບຄຸ້ມຄອງກະແສເງິນຕາຕ່າງປະເທດ(CMS)ເຊື່ອມໂຍງຮ່ວມກັນລະຫວ່າງຂະແໜງການແລະທະນາຄານທຸລະກິດສຳເລັດແລະຈະສາມາດເປີດນຳໃຊ້ທົດລອງໃນເດືອນກຸມພາປີ 2024;
6. ຄຸ້ມຄອງແລະອະນຸຍາດການໂອນເງິນຂອງບຸກຄົນ,ນິຕິບຸກຄົນຜ່ານທະນາຄານທຸລະກິດ ເພື່ອຊຳລະກັບຕ່າງປະເທດ;
7. ຄຸ້ມຄອງກະແສເງິນຕາຈາກການລົງທຶນຕ່າງປະເທດເພື່ອຢັ້ງຢືນທຶນເຂົ້າມານຳທຫລຊຶ່ງໃນປີ 2023 ໄດ້ມີບໍລິສັດມາຢັ້ງຢືນທຶນເຂົ້າມາຜ່ານທະນາຄານທຸລະກິດນໍາ ທຫລຈຳນວນ 268 ເທື່ອ/ບໍລິສັດເປັນຈຳນວນເງິນທຽບເທົ່າທັງໝົດ 2.17 ຕື້ໂດລາ;
8. ເຮັດວຽກກັບໂຄງການໄຟຟ້າຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ມີການຍົກເວັ້ນເງື່ອນໄຂການເງິນຕາມCA ເພື່ອຊຸກຍູ້ປະຕິບັດຕາມລະບຽບການຄຸ້ມຄອງເງິນຕາຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ພ້ອມທັງເຮັດວຽກກັບຂະແໜງການບໍ່ແຮ່ໃນການທົບທວນສັນຍາສໍາປະທານ ແລະ ຊຸກຍູ້ນຳເງິນຕາເຂົ້າມາ;
9. ຄົ້ນຄວ້າການຂໍອະນຸຍາດໄປກູ້ຢືມຕ່າງປະເທດຂອງບຸກຄົນແລະນິຕິບຸກຄົນໃນການປະຕິບັດເງື່ອນໄຂທາງການເງິນ (ເປັນຕົ້ນດອກເບ້ຍ, ໄລຍະການກູ້ຢືມແລະໄລຍະຊຳລະຄືນ) ພ້ອມທັງຊຸກຍູ້ໃຫ້ເປົ້າໝາຍດັ່ງກ່າວ ປະກອບສ່ວນແລກເງິນຕາກັບລະບົບທະນາຄານເວລາມີການໃຊ້ຈ່າຍພາຍໃນ;
10. ສຳເລັດການເຊື່ອມລະບົບຊຳລະຍ່ອຍຂ້າມແດນໃນຮູບແບບ QR ລະຫວ່າງລາວ-ກຳປູເຈຍ ແລະ ການເປີດໂຄງການການໂອນເງິນແຮງງານລາວກັບຄືນປະເທດລາວ-ສເກົາຫຼີ;ສົ່ງເສີມການນໍາໃຊ້ສະກຸນເງິນທ້ອງຖິ່ນ (ກີບ-ດົງ, ກີບ-ຢວນແລະອື່ນໆ) ເຂົ້າໃນການຊໍາລະທາງດ້ານການຄ້າ ແລະ ການລົງທຶນ;
11. ສຳເລັດປິດຮ້ານແລກປ່ຽນທົ່ວປະເທດແລະຫັນການແລກປ່ຽນເປັນຂອງທະນາຄານເທົ່ານັ້ນ, ສົມທົບກັບເຈົ້າໜ້າທີ່ລົງຕິດຕາມກວດກາ ແລະ ກ່າວເຕືອນຕໍ່ຮ້ານແລກປ່ຽນເງິນຕາທີ່ໄດ້ປິດຜ່ານມາທີ່ໄດ້ເຄື່ອນໄຫວບໍ່ຖືກຕ້ອງ ແລະດຳເນີນມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ລະເມີດຈຳນວນໜຶ່ງ.
ຂ່າວ: ຣັດສະໝີ ດວງສັດຈະ
ຄໍາເຫັນ