ປີ 2026 ຄົບຮອບ 70 ປີ ແຫ່ງການສ້າງຕັ້ງສາຍພົວພັນການທູດລະຫວ່າງສອງປະເທດ (2/2/1956-2/2/2026), ເປັນປີທີ່ມີຄວາມໝາຍສໍາຄັນຍິ່ງ ແລະ ເປັນໂອກາດອັນດີໃນການຫວນຄືນປະຫວັດສາດ, ທົບທວນຜົນສໍາເລັດ ແລະ ສ້າງພະລັງແຮງດ້ານຈິດໃຈ ກະຕຸກຊຸກຍູ້ການພົວພັນ ລາວ-ອິນເດຍ ໃຫ້ກ້າວຂຶ້ນສູ່ຍອດສູງແຫ່ງຄຸນນະພາບໃໝ່ໃນອະນາຄົດ.
ເມື່ອຫວນຄືນເບິ່ງອະດີດ, ສາຍພົວພັນ ລາວ-ອິນເດຍ ບໍ່ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນພຽງແຕ່ 70 ປີກ່ອນ, ແຕ່ມີຮາກຖານຢ້ອນຫຼັງໄປຫຼາຍສັດຕະວັດ. ອິດທິພົນດ້ານອະລິຍະທໍາ, ວັດທະນະທໍາ ແລະ ສາສະໜາພຸດ ໄດ້ຝັງຮາກເລິກ ແລະ ເຈືອຈານເຂົ້າໃນສັງຄົມລາວ ເປັນມໍລະດົກຕົກທອດມາແຕ່ບູຮານ. ໃນຍຸກສະໄໝພະເຈົ້າອະໂສກມະຫາລາດ ໄດ້ມີຄະນະພະສໍາມະນະທູດ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍ ພະອໍຣະຫັນ 5 ອົງ ໄດ້ເດີນທາງຈາກອິນເດຍ ແລະ ມາເຜີຍແຜ່ສາສະໜາພຸດ ທີ່ດິນແດນລາວ, ທັງໄດ້ນໍາພະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພະພຸດທະເຈົ້າມາປະດິດສະຖານໄວ້ທີ່ພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ ຊຶ່ງປັດຈຸບັນໄດ້ເປັນສະຖານທີ່ ສັກກາລະບູຊາ ແລະ ເປັນສັນຍາລັກອັນສໍາຄັນຂອງຊາດລາວ.
ນອກຈາກນັ້ນ, ມໍລະດົກວັດທະນະທໍາໂລກ “ວັດພູຈຳປາສັກ” ຍັງສະແດງໃຫ້ເຫັນຮາກຖານທາງດ້ານອະລິຍະທຳ-ຄວາມເຊື່ອຖື ທີ່ຕິດພັນກັບປະເພນີຮິນດູ ກໍຖືການນັບຖືພະສິວະ ຢູ່ໃນດິນແດນລາວ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ວັນນະກໍາຍອດຍິ່ງຂອງອິນເດຍ “ຣາມາຢານາ” ກໍໄດ້ຖືກເອົາເຂົ້າມາເຊື່ອມໂຍງໃນວັນນະກໍາຂອງລາວ ໃນນາມ “ພະລັກ–ພະລາມ” ຊຶ່ງໄດ້ທໍາການສະແດງໃນໂອກາດສໍາຄັນຕ່າງໆຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ. ນະດິນແດນພຸດທະພູມ ເມືອງພຸດທະຄະຢາ ສະຖານທີ່ ຕັດສະຮູ້ຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ຍັງມີວັດລາວ ພຸດທະຄະຢາຕັ້ງຢູ່ ຊຶ່ງວັດດັ່ງກ່າວໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 2011.
ນັບຕັ້ງແຕ່ການສ້າງຕັ້ງສາຍພົວພັນການທູດ ເປັນຕົ້ນມາ, ການພົວພັນມິດຕະພາບລະຫວ່າງ ລາວ ແລະ ອິນເດຍ ໄດ້ຮັບການສືບທອດ, ເສີມຂະຫຍາຍ ແລະ ພັດທະນາຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ພວກເຮົາຍັງຈົດຈໍາເຫດການການເມືອງທີ່ສໍາຄັນຄື: ໃນປີ 1954 ທ່ານ ຊະວາຮັລ ເນຮູ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຜູ້ທໍາອິດຂອງອິນເດຍ ໄດ້ເດີນທາງມາຢ້ຽມຢາມລາວ ເພື່ອປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບການຍົກລະດັບສາຍພົວພັນ ແລະ ການຮ່ວມມືດ້ານຕ່າງໆ. ໃນໂອກາດຢ້ຽມຢາມ ທ່ານ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີອິນເດຍ ໄດ້ມອບເບ້ຍກົກໂພທິ ທີ່ຖືເປັນກົກໄມ້ສັກກະລະບູຊາຂອງອິນເດຍ 3 ເບ້ຍໃຫ້ແກ່ຝ່າຍລາວ ໂດຍໄດ້ນໍາໄປປູກທີ່ວັດວິຊຸນນະລາດ, ວັດພູສີ ຫຼວງພະບາງ ແລະ ວັດທາດຫຼວງເໜືອ, ຊຶ່ງກົກໂພທິ ດັ່ງກ່າວຍັງເຕີບໃຫຍ່ ຍືນຍົງເຖິງບັດນີ້.
ໃນສະໄໝການຕໍ່ສູ້ປົດປ່ອຍຊາດ ເພື່ອຄວາມເປັນເອກະລາດແຫ່ງຊາດ ອິນເດຍໄດ້ປະກອບສ່ວນສະໜັບສະໜູນຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ແລະ ຫ້າວຫັນໃນພາລະກິດດັ່ງກ່າວ ແລະ ໃນພາລະກິດສັນຕິພາບອິນໂດຈີນ ຢູ່ເວທີສາກົນເປັນຕົ້ນ ໃນຂອບກອງປະຊຸມເຊີແນວ 1954 ແລະ 1962 ກໍຄືຢູ່ໃນພາລະກິດຂອງຄະນະກໍາມາທິການກວດກາສາກົນກ່ຽວກັບອິນໂດຈີນ ຊຶ່ງອິນເດຍເປັນໜຶ່ງໃນສະມາຊິກຂອງຄະນະກໍາມາທິການດັ່ງກ່າວ. ປະຊາຊົນລາວຍາມໃດກໍຍັງຈົດຈໍາ ແລະ ຕີລາຄາສູງບົດບາດ ແລະ ການສະໜັບສະໜູນດັ່ງກ່າວຂອງອິນເດຍຕະຫຼອດມາ.
ພາຍຫຼັງການສະຖາປະນາ ສປປ ລາວ ໃນປີ 1975, ການພົວພັນສອງປະເທດໄດ້ຮັບການເສີມຂະຫຍາຍ ແລະ ຍົກລະດັບໃຫ້ແໜ້ນແຟ້ນຍິ່ງຂຶ້ນ ໂດຍຜ່ານການແລກປ່ຽນການຢ້ຽມຢາມຂັ້ນສູງຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ. ຝ່າຍລາວ ມີການຢ້ຽມຢາມທີ່ສຳຄັນ ເຊັ່ນ: ປະທານ ສຸພານຸວົງ, ປະທານປະເທດ ໄດ້ໄປເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດຂະບວນການບໍ່ຮ່ວມກຸ່ມ ແລະ ຢ້ຽມຢາມອິນເດຍ (1983); ທ່ານ ຄຳໄຕ ສີພັນດອນ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ (1994); ທ່ານ ບຸນຍັງ ວໍລະຈິດ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ (2003); ທ່ານ ຈູມມະລີ ໄຊຍະສອນ, ປະທານປະເທດ (2008); ທ່ານ ທອງສິງ ທໍາມະວົງ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ (2012); ແລະ ທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ (2018). ໃນນັ້ນ, ການຢ້ຽມຢາມຂອງທ່ານ ສົມສະຫວາດ ເລັ່ງສະຫວັດ, ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ໃນວັນທີ 17-23 ສິງຫາ 1994 ໄດ້ມີການເຊັນສັນຍາສະບັບທໍາອິດ ວ່າດ້ວຍການຮ່ວມມື ແລະ ບົດບັນທຶກຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບການຮ່ວມມືດ້ານເສດຖະກິດ, ເຕັກນິກ, ວິທະຍາສາດຮ່ວມກັນ. ຈາກນັ້ນໃນວັນທີ 12 ຕຸລາ 1996, ອິນເດຍກໍໄດ້ປະກາດການສ້າງຕັ້ງສະມາຄົມມິດຕະພາບ ອິນເດຍ-ລາວ ຂຶ້ນ.
ຝ່າຍອິນເດຍ ກໍມີການຢ້ຽມຢາມລາວ ເຊັ່ນ: ທ່ານ ອາຕານ ບິຮາຣີ ວາຊະປາຍີ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ (2002); ທ່ານ ມານໂມຮານ ຊິງ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ (2004); ແລະ ທ່ານ ນາງ ປຣະຕິພາ ເດວີສິງ ປາຕິລ, ປະທານາທິບໍດີ (2010). ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນປີ 2016 ທ່ານ ນາຣັນທຣະ ໂມທີ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີອິນເດຍ ໄດ້ເດີນທາງມາຢ້ຽມຢາມລາວ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດ ອາຊຽນ-ອິນເດຍ ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມທັງຮ່ວມສະເຫຼີມສະຫຼອງຄົບຮອບ 60 ປີ ຂອງການສ້າງຕັ້ງສາຍພົວພັນການທູດ.
ໃນຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້, ການພົວພັນໄດ້ກ້າວໜ້າຢ່າງມີໄລຍະສຳຄັນ. ໃນເດືອນຕຸລາ 2024, ທ່ານ ນາຣັນທຣະ ໂມທີ ໄດ້ເດີນທາງມາຢ້ຽມຢາມ ສປປ ລາວ ຕາມຄຳເຊີນຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ ເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດ ອາຊຽນ-ອິນເດຍ ຄັ້ງທີ 21 ແລະ ກອງປະຊຸມສຸດຍອດ ອາຊີຕາເວັນອອກ ຄັ້ງທີ 19. ຜູ້ນຳສອງຝ່າຍໄດ້ພົບປະຫາລື ແລະ ເປັນສັກຂີພະຍານໃນການແລກປ່ຽນຂໍ້ຕົກລົງ/ບັນທຶກຄວາມເຂົ້າໃຈ ໃນບາງຂົງເຂດ, ພ້ອມທັງສົ່ງເສີມ “ໂຄງການທີ່ມີຜົນກະທົບໄວ” ພາຍໃຕ້ຂອບການຮ່ວມມື ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ (MGC) ແລະ ປະກາດທຶນຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອເສີມສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານໂພຊະນາການໃນລາວ.
ຄຽງຄູ່ກັບການຢ້ຽມຢາມການນໍາຂັ້ນສູງ, ຍັງມີການແລກປ່ຽນການຢ້ຽມຢາມຂອງຄະນະຜູ້ແທນໃນລະດັບກະຊວງ ແລະ ຂະແໜງການຕ່າງໆຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ. ການປະສານງານໃນເວທີພາກພື້ນ-ສາກົນ ກໍສະແດງໃຫ້ເຫັນໂດຍຜ່ານການສະໜັບສະໜູນເຊິ່ງກັນແລະກັນ ເພື່ອສົ່ງເສີມສັນຕິພາບມິດຕະພາບ ແລະ ການຮ່ວມມືເພື່ອການພັດທະນາໃນພາກພື້ນ ແລະ ໃນໂລກ.
ນອກຈາກການພົວພັນດ້ານການເມືອງແລ້ວ, ໜຶ່ງໃນເສົາຄ້ຳສຳຄັນຂອງການພົວພັນ ລາວ-ອິນເດຍ ແມ່ນການຮ່ວມມືດ້ານການພັດທະນາ ແລະ ການອະນຸລັກຮັກສາມໍລະດົກວັດທະນະທຳ. ອິນເດຍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າໃນການຟື້ນຟູ-ອະນຸລັກ “ວັດພູຈຳປາສັກ” ຊຶ່ງເປັນມໍລະດົກວັດທະນະທໍາໂລກ (UNESCO) ໂດຍຜ່ານອົງການບູຮານຄະດີຂອງອິນເດຍ (ASI) ນັບແຕ່ປີ 2009 ເປັນຕົ້ນມາ; ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜູນໂຄງການອະນຸລັກ-ປັບປຸງສະຖານທີ່ທາງວັດທະນະທໍາ. ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ການຮ່ວມມືຍັງໄດ້ຂະຫຍາຍສູ່ການພັດທະນາຊຸມຊົນ ແລະ ສຸຂະພາບປະຊາຊົນ ເຊັ່ນ: ການຈັດກິດຈະກຳ “ວັນໂຢຄະສາກົນ” ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເພື່ອສົ່ງເສີມສຸຂະພາບກາຍ-ໃຈ ແລະ ວິຖີຊີວິດທີ່ດີ.
ສຳລັບການພັດທະນາໂດຍລວມ, ການສະໜັບສະໜູນຂອງອິນເດຍໄດ້ກວມເອົາຫຼາຍຂົງເຂດ ເຊັ່ນ: ຊົນລະປະທານ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ (ເຊັ່ນ: ເຂື່ອນນ້ຳບຸນ-2) ແລະ ການສຶກສາ (ເຊັ່ນ: ການກໍ່ສ້າງວິທະຍາໄລຈຳປາສັກ). ພ້ອມກັນນັ້ນ, “ຂອບຄວາມຮ່ວມມື ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ (MGC)” ຍັງເປັນກົນໄກສຳຄັນໃນການສົ່ງເສີມ “ໂຄງການທີ່ມີຜົນກະທົບໄວ”(QIPs) ໃນຂົງເຂດສາທາລະນະສຸກ, ການສຶກສາ ແລະ ການພັດທະນາຊຸມຊົນ ເພື່ອໃຫ້ຜົນປະໂຫຍດເຂົ້າເຖິງປະຊາຊົນຢ່າງເປັນຮູບປະທຳ.
ການຮ່ວມມືດ້ານເສດຖະກິດ-ການຄ້າ ລະຫວ່າງ ລາວ ແລະ ອິນເດຍ ມີທ່າອ່ຽງຂະຫຍາຍຕົວ. ຂໍ້ມູນຈາກສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດລາວ ແລະ ສະຖານທູດອິນເດຍປະຈໍາລາວ ໄດ້ລະບຸວ່າ ນັບແຕ່ປີ 2008 ເປັນຕົ້ນມາ ມີປະມານ 77 ໂຄງການລົງທຶນຈາກນັກທຸລະກິດອິນເດຍ ດ້ວຍມູນຄ່າລວມປະມານ 48 ລ້ານໂດລາ ແລະ ອິນເດຍຈັດຢູ່ໃນອັນດັບ ທີ 13 ໃນບັນດາປະເທດຜູ້ລົງທຶນໃນ ສປປ ລາວ. ໃນປີ 2024, ລາວມີມູນຄ່າສົ່ງອອກໄປອິນເດຍປະມານ 51.1 ລ້ານໂດລາ ແລະ ນໍາເຂົ້າຈາກອິນເດຍປະມານ 32 ລ້ານໂດລາ. ສິນຄ້າທີ່ມີການຊື້ຂາຍສໍາຄັນ ປະກອບມີ ໂລຫະ-ແຮ່ທາດ, ຜະລິດຕະພັນໄມ້, ສານເຄມີ ແລະ ອຸປະກອນໄຟຟ້າ; ໃນຂະນະທີ່ອິນເດຍສົ່ງອອກມາລາວສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນ ເຄື່ອງຈັກ, ຢາປິ່ນປົວພະຍາດ ແລະ ອຸປະກອນກົນຈັກ. ໃນຕໍ່ໜ້າ, ການຊຸກຍູ້ການເຊື່ອມໂຍງພາກເອກະຊົນ, ການຈັດເວທີພົບປະທຸລະກິດ ແລະ ການແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນການຄ້າຜ່ານກົນໄກສະຖານທູດ-ອົງການທຸລະກິດ ຈະເປັນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຍົກລະດັບການຄ້າ-ການລົງທຶນໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບທ່າແຮງຂອງທັງສອງຝ່າຍ.
ນອກຈາກນີ້, ອີກຂົງເຂດທີ່ພົ້ນເດັ່ນ ແມ່ນການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ຜ່ານທຶນການສຶກສາ ແລະ ການຝຶກອົບຮົມ ພາຍໃຕ້ໂຄງການການສະໜອງທຶນການສຶກສາໄລຍະຍາວ (ICCR), ການຮ່ວມມືດ້ານເຕັກນິກ-ເສດຖະກິດອິນເດຍ (ITEC), ໂຄງການໂຄລົມໂບ (Colombo Plan), ໂຄງການແມ່ນໍ້າຂອງ-ແມ່ນໍ້າຄົງຄາ (Mekong-Ganga) ຊຶ່ງເປີດໂອກາດໃຫ້ນັກສຶກສາ ແລະ ບຸກຄະລາກອນລາວຈຳນວນຫຼາຍ ໄດ້ໄປສຶກສາ-ຝຶກອົບຮົມໃນສາຂາວິຊາຊີບຕ່າງໆ ຢູ່ອິນເດຍ.
ເວົ້າລວມແລ້ວ, ການພົວພັນ ລາວ-ອິນເດຍ ໄດ້ພັດທະນາຈາກການເຊື່ອມໂຍງທາງດ້ານວັດທະນະທຳອັນຍາວນານ ກ້າວສູ່ການຮ່ວມມືຮອບດ້ານ ແລະ ເຕີບໃຫຍ່ເຂັ້ມແຂງຂຶ້ນໃນທຸກດ້ານ. ນອກຈາກນັ້ນ, ລາວຖືອິນເດຍເປັນເພື່ອນມິດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຕົນ ແລະ ຫວັງຢ່າງຍິ່ງວ່າສອງປະເທດພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ ເປັນເພື່ອນມິດທີ່ດີ ແລະ ໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈກັນຕະຫຼອດໄປ ບົນພື້ນຖານແຫ່ງຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ໄວ້ວາງໃຈເຊິ່ງກັນແລະກັນ. ລາວ-ອິນເດຍ ຈະພ້ອມກັນສືບຕໍ່ຍົກລະດັບການຮ່ວມມືໃຫ້ແໜ້ນແຟ້ນຍິ່ງຂຶ້ນ ເພື່ອຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນທັງສອງປະເທດ ແລະ ຂອງໂລກ.
ຂໍສະແດງຄວາມຂອບໃຈລັດຖະບານ ແລະ ປະຊາຊົນອິນເດຍ ທີ່ໄດ້ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນຊ່ວຍເຫຼືອລາວຕະຫຼອດໄລຍະການຕໍ່ສູ້ ຍາດເອົາເອກະລາດ ແລະ ໄລຍະພັດທະນາປະເທດຕະຫຼອດ 70 ປີ ຜ່ານມາ.
ຄໍາເຫັນ