ທ່ານ ເຫຼັກໄຫຼ ສີວິໄລ ລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງໂຍທາທິການ ແລະ ຂົນສົ່ງ (ຍທຂ) ໄດ້ຊີ້ແຈງຕໍ່ຄຳຊັກຖາມຂອງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ທີ່ຕິດພັນກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານຂອງຂະແໜງ ຍທຂ ຕໍ່ກອງປະຊຸມສະ ໄໝວິສາມັນ ເທື່ອທີ 1 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ X ໃນວັນທີ 8 ກໍລະກົດນີ້, ທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດ ພາຍໃຕ້ການເປັນປະທານຂອງທ່ານ ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ.
ທ່ານ ເຫຼັກໄຫຼ ສີວິໄລ ກ່າວວ່າ: ເພື່ອຮັບປະກັນວຽກຈຸດສຸມຂອງການປະຕິບັດວາລະແຫ່ງຊາດ ວ່າດ້ວຍການພັດທະນາຊົນນະບົດ ແລະ ແກ້ໄຂຄວາມທຸກຍາກ ໂດຍສະເພາະ ການກໍ່ສ້າງໂຄງລ່າງພື້ນຖານໃຫ້ບັນລຸຕາມຄາດໝາຍ, ກະຊວງ ຍທຂ ຈະສຸມໃສ່ 2 ວຽກໃຫຍ່ຄື:
(1) ການພັດທະນາເສັ້ນທາງຍຸດທະສາດ ແລະ ບັນດາເສັ້ນທາງສາຍຫຼັກ ໂດຍສະເພາະທາງຫຼວງແຫ່ງຊາດ ທີ່ເປັນເສັ້ນທາງເຊື່ອມໂຍງ-ເຊື່ອມຈອດ ລະຫວ່າງປະເທດ, ເສັ້ນທາງແຂວງ-ແຂວງ, ແຂວງ-ເມືອງ, ເມືອງ-ຕາແສງ, ຕາແສງ-ບ້ານ ແລະ ເຂດຈຸດສຸມພັດທະນາຕ່າງໆ,
(2) ຂະຫຍາຍ ແລະ ພັດທະນາລະບົບສະໜອງນໍ້າປະປາໃຫ້ຊຸມຊົນ ໂດຍສະເພາະບັນດາຕາແສງ ແລະ ບ້ານ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນມີນໍ້າກິນ ແລະ ນໍ້າໃຊ້ ແລະ ການພັດທະນາຕົວເມືອງ (ແຜນຜັງຕາແສງ ແລະ ບ້ານ). ໂດຍໄດ້ມີກົນໄກໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການກໍ່ສ້າງ ແລະ ສ້ອມແປງຂົວທາງດັ່ງນີ້:
1) ສຸມໃສ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດບັນດາໂຄງການທີ່ມີທຶນແລ້ວ ແລະ ບັນດາໂຄງການທີ່ໄດ້ເຊັນສັນຍາກັບລັດຖະບານແລ້ວ ໂດຍສະເພາະ
(1) ກອງທຶນທາງທີ່ກຳລັງຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢູ່ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ,
(2) ທຶນ ODA (ໂຄງການ SEARECC ເສັ້ນທາງ 2E, 2W ແຂວງໄຊຍະບູລີ-ອຸດົມໄຊ-ແຂວງຜົ້ງສາລີ ແລະ ປັບປຸງເສັ້ນທາງຫຼວງທ້ອງຖິ່ນຢູ່ 5 ແຂວງພາກເໜືອ ແຂວງຜົ້ງສາລີ, ອຸດົມໄຊ, ຫຼວງນໍ້າທາ, ໄຊຍະບູລີ ແລະ ແຂວງຫຼວງພະບາງ, ທາງ 12 ທ່າແຂກ-ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ທາງ 13 ໃຕ້ ກມ 21-71 ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ (ນວ)-ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ, ທາງຫຼວງທ້ອງຖິ່ນ ທຶນທະນາຄານໂລກຢູ່ແຂວງຜົ້ງສາລີ, ອຸດົມໄຊ, ໄຊຍະບູລີ, ຫົວພັນ, ຊຽງຂວາງ, ບໍລິຄໍາໄຊ, ປັບປຸງທາງຊົນນະບົດ ທຶນທະນາຄານໂລກ ຢູ່ແຂວງຄຳມ່ວນ, ສະຫວັນນະເຂດ ແລະ ແຂວງສາລະວັນ, ທາງຊົນນະບົດ KFW ຢູ່ແຂວງຫົວພັນ ແລະ ຜົ້ງສາລີ; ຂົວຂ້າມນໍ້າຂອງຊຽງແມນ-ຫຼວງພະບາງ ແລະ ຂົວ 18 ແຫ່ງຕາມເສັ້ນທາງສາຍຫຼັກ),
(3) ການລົງທຶນປົກກະຕິຂອງລັດ,
(4) ການລົງທຶນໃນຮູບແບບ BOT ຫຼື PPP,
(5) ນໍາໃຊ້ທຶນລັດ ແລະ ເອກະຊົນ ຕາມມະຕິ 165/ສພຊ ກໍຄື ມະຕິ 10/ລບ ວ່າດ້ວຍນະໂຍບາຍຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມການກໍ່ສ້າງ ແລະ ສ້ອມ ແປງເສັ້ນທາງໃນໄລຍະໃໝ່ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາໂຄງການທີ່ໄດ້ລະບຸໄວ້ຕາມມະຕິຂອງລັດຖະບານ ສະບັບເລກທີ 05/ລບ, ລົງວັນທີ 30 ມີນາ 2026 ວ່າດ້ວຍການຮັບຮອງແຜນການກໍ່ສ້າງ ແລະ ປັບປຸງເສັ້ນທາງໄລຍະ 2026-2030;
2) ຄົ້ນຄວ້າສ້າງແຜນຟື້ນຟູ ແລະ ກໍ່ສ້າງໃໝ່ ໂດຍນໍາໃຊ້ແຫຼ່ງທຶນຕ່າງໆຄື:
(1) ບ້ວງກອງທຶນທາງໃຫ້ໄດ້ 2,000-2,500 ຕື້ຕໍ່ປີ,
(2) ການລົງທຶນບ້ວງປົກກະຕິຂອງລັດ,
(3) ທຶນ ODA,
(4) ທຶນລັດ ແລະ ເອກະຊົນ ຕາມມະຕິ 165/ສພຊ ກໍຄື ມະຕິ 10/ລບ ວ່າດ້ວຍນະໂຍບາຍຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມການກໍ່ສ້າງ ແລະ ສ້ອມ ແປງເສັ້ນທາງໃນໄລຍະໃໝ່,
(5) ທຶນໃນຮູບແບບ BOT ຫຼື PPP,
(6) ທຶນເກີນແຜນຂອງອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ,
(7) ການປະກອບສ່ວນຂອງພາກທຸລະກິດ ແລະ ສັງຄົມ.
ສຳລັບການສະໜອງນໍ້າປະປາ ແລະ ການພັດທະນາຕົວເມືອງ:
1) ສຸມໃສ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດບັນດາໂຄງ ການນໍ້າປະປາທີ່ມີທຶນແລ້ວ ໂດຍສະເພາະ
(1) ທຶນ ODA,
(2) ການລົງທຶນປົກກະຕິຂອງລັດ ແລະ ລັດວິສາຫະກິດນໍ້າປະປາ,
(3) ການລົງທຶນໃນຮູບແບບ BOT ຫຼື PPP; ພ້ອມນັ້ນ, ກໍເລັ່ງສຸມໃສ່ແກ້ໄຂບັນຫານໍ້າສູນເສຍບໍ່ເປັນເສດຖະກິດໃຫ້ຫຼຸດໜ້ອຍຖອຍລົງ;
2) ຄົ້ນຄວ້າສ້າງແຜນລົງທຶນພັດທະນາລະບົບນໍ້າປະປາໃໝ່ ຢູ່ບັນດາເມືອງ ແລະ ຕາແສງ ໂດຍນໍາໃຊ້
(1) ທຶນ ODA,
(2) ການລົງທຶນປົກກະຕິຂອງລັດ ແລະ ລັດວິສາຫະກິດນໍ້າປະປາ,
(3) ການລົງທຶນໃນຮູບແບບ BOT ຫຼື PPP;
3) ເລັ່ງໃສ່ການວາງແຜນຜັງເມືອງ, ມາດຕະການບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍຜັງເມືອງ ແລະ ຍົກຄຸນນະພາບໃນການບໍລິຫານ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຕົວເມືອງ (ການແກ້ໄຂບັນຫາຂີ້ເຫຍື້ອ, ນໍ້າຖ້ວມຂັງ). ມາດຕະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ:
1) ສໍາລັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກອງທຶນທາງ ແມ່ນໃຫ້ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນສືບຕໍ່ເປັນເຈົ້າການ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກບູລະນະຮັກສາ ແລະ ສ້ອມແປງທາງຫຼວງຕາມແຈ້ງການຂອງຫ້ອງວ່າການສໍານັກງານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ສະບັບເລກທີ 109/ຫສນຍ, ລົງວັນທີ 12 ກັນຍາ 2025 ລວມທັງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນະໂຍບາຍໃໝ່ ຕາມມະຕິ 165/ສພຊ ແລະ ມະຕິ 10/ລບ;
2) ສໍາລັບການຈັດຕັ້ງປະຕິ ບັດບັນດາເສັ້ນທາງດ່ວນ, ເສັ້ນທາງລົງທຶນໃນຮູບແບບ BOT ຫຼື PPP ແລະ ການລົງທຶນຕາມມະຕິ 165/ສພຊ, ກະຊວງ ຍທຂ ສືບຕໍ່ສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເປັນຕົ້ນ: ຄະນະກຳມະການສົ່ງເສີມ ແລະ ຄຸ້ມຄອງການລົງທຶນ, ກະຊວງການເງິນ, ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ (ກສ), ບັນດາອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອຊຸກຍູ້ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການໃຫ້ສໍາເລັດຕາມສັນຍາທີ່ໄດ້ເຊັນກັນໄປແລ້ວນັ້ນ;
3) ກະຊວງ ຍທຂ ຈະສົມທົບກັບກະຊວງວັດທະນະທຳ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອສ້າງແຜນພັດທະນາເສັ້ນທາງເຂົ້າສູ່ແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ແລະ ສະເໜີລັດຖະບານອອກເປັນມະຕິຮັບຮອງ;
4) ກະຊວງ ຍທຂ ຈະສົມທົບກັບກະຊວງ ກສ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອສ້າງແຜນພັດທະນາເສັ້ນ ທາງເຂົ້າສູ່ເຂດການຜະລິດໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ແລະ ສະເໜີລັດຖະບານອອກເປັນມະຕິຮັບຮອງ;
5) ສໍາລັບການຂະຫຍາຍລະບົບນໍ້າປະປາ ແລະ ການພັດທະນາຕົວເມືອງ, ກະຊວງ ຍທຂ ຈະສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອສ້າງແຜນພັດທະນາລະບົບນໍ້າປະປາຊຸມຊົນຢູ່ບັນດາຕົວເມືອງ, ຕາແສງ ແລະ ເຂດຈຸດສຸມການພັດ ທະນາ ໂດຍຈະລະດົມຂໍທຶນ ODA ຈາກບັນດາຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາເປັນຕົ້ນ: ທະນາຄານໂລກ, ADB, AIIB ແລະ ຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາອື່ນໆ ລວມທັງທຶນຂອງລັດຖະບານ;
6) ກະຊວງ ຍທຂ ຈະສືບຕໍ່ປະສານງານກັບສະພາແຫ່ງຊາດ, ສະພາປະຊາຊົນແຂວງ, ອົງການກວດກາລັດແຕ່ລະຂັ້ນ ເພື່ອຊ່ວຍໃນການຕິດຕາມຊຸກຍູ້ ແລະ ກວດກາ ບັນດາໂຄງການພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງທີ່ມີໃນແຜນແລ້ວ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນການທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້;
7) ກະຊວງ ຍທຂ ຈະຮີບຮ້ອນຄົ້ນຄວ້າຜັນຂະຫຍາຍຄໍາສັ່ງຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ວ່າດ້ວຍການເພີ່ມທະວີຄວາມເຂັ້ມງວດໃນການຄຸ້ມຄອງນໍ້າໜັກລົດບັນທຸກ ແລະ ມາດຕະການປັບໄໝ, ລົງວິໄນ, ລົງໂທດຕໍ່ຜູ້ລະເມີດບັນທຸກນໍ້າໜັກເກີນທີ່ຈະປະກາດນໍາໃຊ້ໃນມໍ່ໆນີ້;
ປັດຈຸບັນ, ກະຊວງ ຍທຂ ໄດ້ຄົ້ນຄວ້າສ້າງ (ຮ່າງ) ຍຸດທະສາດການຂົນສົ່ງປະສົມ ປະສານຫຼາຍຮູບແບບແຫ່ງຊາດ 2026-2045 (ຄາດຄະເນສໍາເລັດໃນທ້າຍປີ 2026 ນີ້) ຊຶ່ງໄດ້ກຳນົດແຜນການຍົກລະດັບຕາໜ່າງເສັ້ນທາງ, ແຜນພັດທະນາສິ່ງອໍານວຍຄວາມສະດວກດ້ານໂລຈິສຕິກການຂົນສົ່ງ ແລະ ການເຊື່ອມຈອດກັບພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ ແຕ່ລະຮູບແບບການຂົນສົ່ງທາງບົກ, ທາງນໍ້າ, ທາງອາກາດ ແລະ ທາງລາງ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງໄດ້ກຳນົດນະໂຍບາຍຕ່າງໆ ດ້ານການຂົນສົ່ງສິນຄ້າທາງບົກ ເພື່ອເປັນການກະຕຸ້ນການຂົນສົ່ງທາງບົກຂອງລາວ ໂດຍສະເພາະ ຜົນປະໂຫຍດທີ່ລັດຖະບານຈະໄດ້ຮັບຈາກການຂົນສົ່ງສິນຄ້າທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ໂດຍກຳນົດມາດຕະການຂົນສົ່ງໃນຮູບແບບການຂົນສົ່ງສິນຄ້າຂ້າມແດນ ແລະ ຜ່ານແດນໃນບັນດາກອບສັນຍາການຂົນສົ່ງທາງບົກຕ່າງໆ ທີ່ ສປປ ລາວ ເປັນພາຄີ. ຊຶ່ງປັດຈຸບັນກະຊວງ ຍທຂ ກຳລັງເລັ່ງປັບປຸງບັນດາສັນ ຍາການຂົນສົ່ງທາງບົກກັບປະເທດໃກ້ຄຽງ (ລາວ-ຫວຽດນາມ, ລາວ-ຈີນ, ລາວ-ໄທ, ລາວ-ກຳປູເຈຍ, ລາວ-ມຽນມາ) ຄຽງຄູ່ກັບການສ້າງນິຕິກໍາດັ່ງກ່າວ, ກະຊວງ ຍທຂ ໄດ້ສຸມໃສ່ພັດທະນາເສັ້ນທາງສາຍຫຼັກຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດ. ຂ່າວ: ພູວັນ; ພາບ: ສຳນານ
ຄໍາເຫັນ