48 ປີ ແຫ່ງການເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຂອງກະຊວງແຜນການ-ການລົງທຶນ    

ຮຽບຮຽງໂດຍ: ວັນໄຊ ຕະວິນຍານ
   ພັກ ແລະ ລັດຖະບານເຮົາ,ຍາມໃດກໍຖືສໍາຄັນໃນວຽກງານແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ ຊຶ່ງໃນໄລຍະຕໍ່ສູ້ປົດປ່ອຍປະເທດຊາດ ໂດຍສະເພາະແຕ່ ປີ 1965-1968 ໃນທ່າມກາງການຕໍ່ສູ້ອັນທໍລະຫົດອົດທົນ ແລະ ລະອິດລະອ້ຽວ,ດ້ວຍການຜ່ານຜ່າຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ຕໍ່ສູ້ຢ່າງພິລະອາດຫານຂອງກຳລັງການປະຕິວັດພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວກໍຄືແນວລາວຮັກຊາດ.ເພື່ອຮັບໃຊ້ໜ້າທີ່ການເມືອງຂອງການຕໍ່ສູ້ປົດປ່ອຍຊາດ ໂດຍແມ່ນ ທ່ານ ໜູຮັກ ພູມສະຫວັນ ແລະ ທ່ານ ນຸໄຊ ສິດທິໄຊ ເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບວຽກງານດັ່ງກ່າວ,ເວລານັ້ນຜູ້ນໍາແນວລາວຮັກຊາດໄດ້ກໍານົດກຸ່ມວຽກເສດຖະກິດເປັນ 2 ກຸ່ມ ຄື: ກຸ່ມວຽກເສດຖະກິດ, ການເງິນ, ທະນາຄານ ແລະ ການຄ້າ ແລະ  ກຸ່ມວຽກເສດຖະກິດການຜະລິດ, ກະສິກໍາ ແລະ ອຸດສາຫະກຳ. ສໍາລັບວຽກງານແຜນການໃນເມື່ອກ່ອນພຽງແຕ່ເປັນພະແນກແຜນການຮັບຜິດຊອບຂໍການຊ່ວຍເຫຼືອຂຶ້ນກັບກຸ່ມເສດຖະກິດ ຊຶ່ງມີໜ້າທີ່ຕົ້ນຕໍໃນການລະດົມຂໍການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກບັນດາປະເທດຄູ່ຮ່ວມອຸດົມການສັງຄົມນິຍົມ ໂດຍສະເພາະແມ່ນອະດີດສະຫະພາບໂຊວຽດ ແລະ ບັນດາປະເທດໃນຄ້າຍສັງຄົມນິຍົມພິເສດແມ່ນຈາກ ສສ ຫວຽດນາມ ແລະ ສປ ຈີນ (ໃນເວລານັ້ນມີພະນັກງານທີ່ຮັບຜິດຊອບວຽກງານແຜນການຂໍການຊ່ວຍເຫຼືອ ປະມານ 10 ກວ່າຄົນ) ແລະ ມີຫ້ອງການຕັ້ງຢູ່ຖໍ້າເສດຖະກິດ-ການເງິນ (ຖໍ້າງູເຫຼືອມ)ເມືອງວຽງໄຊ ແຂວງຫົວພັນ.
ພາຍຫຼັງປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍ ແລະ ສະຖາປະນາເປັນ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ໃນວັນທີ 2 ທັນວາ 1975, ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນປະຊາຊົນທົ່ວປະເທດ ໄດ້ອອກມະຕິທົ່ວປະເທດ ກ່ຽວກັບການແຕ່ງຕັ້ງຄະນະລັດຖະບານ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ພິຈາລະນາເຫັນວ່າ: ໂຄງຮ່າງການຈັດຕັ້ງລັດຖະບານແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ.ໃນເບື້ອງຕົ້ນຈຶ່ງເຮັດແບບກະທັດຮັດເບົາບາງ ແລະ ສຸມໃສ່ບັນດາຂະແໜງການສຳຄັນທີ່ຈຳເປັນ;ຈຶ່ງໄດ້ມີມະຕິແຕ່ງຕັ້ງຄະນະລັດຖະບານ ປະກອບດ້ວຍ 12 ກະຊວງ, 2 ຄະນະກຳມະການ, ທະນາຄານແຫ່ງຊາດ ແລະ ສຳນັກງານນາຍົກ. ໃນນີ້ໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງ ທ່ານ ມາ ໄຂຄຳພິທູນ ເປັນຫົວໜ້າຄະນະກຳມະການແຜນຜັງແຫ່ງຊາດ, ທ່ານ ຄຳບູ່ ສຸນີໄຊ ເປັນຮອງຫົວໜ້າ ຄະນະກໍາມະການແຜນຜັງແຫ່ງຊາດ.
ມາເຖິງໃນວັນທີ 20 ກຸມພາ 1976 ປະທານສະພາ ລັດຖະມົນຕີ ແຫ່ງສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ໄດ້ອອກມະຕິຕົກລົງ ສະບັບເລກທີ 05/ນຍ, ວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງ ບັນດາກົງຈັກຂອງຄະນະກຳມະການແຜນຜັງແຫ່ງລັດ ແລະ ການແຕ່ງຕັ້ງບັນດາຫົວໜ້າ ແລະ ຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງວ່າການ, ບັນດາຫົວໜ້າ ແລະ ຮອງຫົວໜ້າກົມຕ່າງໆ ເພື່ອສືບຕໍ່ປະຕິບັດໜ້າທີ່ການເມືອງສະເພາະໜ້າ ແລະ ຍາວນານ ທີ່ໄດ້ບົ່ງໄວ້ໃນໂຄງການດຳເນີນງານຂອງລັດຖະບານ ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງວຽກງານ ທີ່ນັບມື້ນັບຂະຫຍາຍຕົວ ໂດຍອີງໃສ່ສະພາບເງື່ອນໄຂ ແລະ ຄວາມສາມາດ ຂອງພະນັກງານທີ່ມີໃນເວລານັ້ນຈຶ່ງໄດ້ກໍານົດກົງຈັກ ຄະນະກຳມະການແຜນຜັງ ປະກອບດ້ວຍ 10 ກົມກອງ ຄື: 1.ຫ້ອງວ່າການຂອງຄະນະ; 2.ກົມຈັດຕັ້ງ; 3.ກົມສັງລວມສະຖິຕິ ແລະ ແຜນຜັງ; 4.ກົມແຮງງານ ແລະ ເງິນເດືອນ; 5.ກົມແຜນຜັງການເງິນ; 6.ກົມແຜນຜັງດ້ານເສດຖະກິດ; 7.ກົມແຜນຜັງດ້ານວັດທະນະທໍາ-ສັງຄົມ; 8.ກົມວາງແຜນທ້ອງຖິ່ນ; 9.ກົມຄຸ້ມຄອງສາງ ແລະ ວັດຖຸ; 10.ກົມວາງແຜນການຊ່ວຍເຫຼືອ ແລະ ຮ່ວມມືກັບຕ່າງປະເທດ.
ໃນໄລຍະປີ 1976-1980, ຄະນະກໍາມະການແຜນຜັງແຫ່ງຊາດ, ເປັນຄະນະກຳມະການທຽບເທົ່າກະຊວງໜຶ່ງ ໂດຍແມ່ນ ທ່ານ ມາ ໄຂຄຳພິທູນ ກໍາມະການສູນກາງພັກເປັນປະທານຄະນະກໍາມະການແຜນຜັງແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຊີ້ນໍາ, ກົງຈັກການຈັດຕັ້ງຂອງຄະນະກຳມະການແຜນຜັງແຫ່ງຊາດ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງກົມແຜນການໄປຕາມຂະແໜງການປະກອບ ມີ 16 ກົມຊຶ່ງຄະນະດັ່ງກ່າວມີໜ້າທີ່ຜັນຂະຫຍາຍແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກໃຫ້ກາຍເປັນແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຕາມທິດດັດສ້າງ ແລະ ກໍ່ສ້າງສັງຄົມນິຍົມ, ຫັນແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ ມາເປັນແຜນການ ປະຈຳປີ (1976-1977) ແຜນຮໍາບາດແຜສົງຄາມ, ຕາມດ້ວຍແຜນການຟື້ນຟູຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ 3 ປີ (1978-1980), ແຜນດັ່ງກ່າວໄດ້ເປັນພື້ນຖານສຳຄັນໃຫ້ແກ່ການສ້າງແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ໃນໄລຍະຕໍ່ມາ. 
  ປີ 1980-1988 ຄະນະກຳມະການແຜນຜັງແຫ່ງຊາດ ໄດ້ປ່ຽນຊື່ມາເປັນ ຄະນະກໍາມະການແຜນການແຫ່ງລັດ ໂດຍປະຕິບັດຕາມມະຕິກອງປະຊຸມຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກ ຄັ້ງທີ 8 ສະໄໝທີ IV ຊຶ່ງແມ່ນ ທ່ານ ສາລີ ວົງຄຳຊາວ ກໍາມະການກົມການເມືອງສູນກາງພັກເລຂາໃນຄະນະເລຂາທິການສູນກາງພັກຮອງປະທານສະພາລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະກຳມະການແຜນການແຫ່ງລັດ ແລະ ປະທານຄະນະກຳມະການເສດຖະກິດແຜນການ ແລະ ການເງິນແຫ່ງລັດຊຶ່ງປະກອບມີ 19 ກົມກອງ ເພີ່ມຂຶ້ນ 3 ກົມກອງ ຈາກໄລຍະຊຸມປີຜ່ານມາ ຄື: ກົມໜຶ່ງ (ຮັບຜິດຊອບວຽກງານເສດຖະກິດຂອງກໍາລັງປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ),ກົມບໍລິການ ແລະ ໂຮງຮຽນສະຖິຕິ-ແຜນການ, ໄດ້ສືບຕໍ່ສ້າງ ແລະ ນຳພາການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ 5 ປີ ຄັ້ງທີ I (1981-1985). ຕໍ່ມາໃນໄລຍະປີ 1989-1991 ຄະນະກຳມະການແຜນການແຫ່ງລັດ ໄດ້ປ່ຽນຊື່ ແລະ ພາລະບົດບາດມາເປັນ ກະຊວງເສດຖະກິດແຜນການ-ການເງິນ, ພາຍໃຕ້ການນໍາພາຂອງ ທ່ານ ສາລີ ວົງຄໍາຊາວກຳມະການກົມການເມືອງສູນກາງພັກຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີລັດຖະມົນຕີກະຊວງເສດຖະກິດແຜນການ-ການເງິນ ໄດ້ສ້າງ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ 5 ປີ ຄັ້ງທີ II (1986-1990) ຊຶ່ງເປັນໄລຍະຫັນປ່ຽນໃໝ່ຈາກກົນໄກບໍລິຫານເກື້ອກູນເປັນກົນໄກເສດຖະກິດຕະຫຼາດທີ່ມີການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ ຊຶ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງນະໂຍບາຍການເປີດປະຕູສູ່ພາຍນອກທີ່ມີຫຼັກການຂອງພັກເຮົາ.
ປີ 1992-1996, ພາຍຫຼັງກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄັ້ງທີ V ຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ,ກະຊວງເສດຖະກິດແຜນການ-ການເງິນ ໄດ້ມີການປັບປຸງຄືນໃໝ່ໄດ້ປ່ຽນຊື່ມາເປັນ ຄະນະກຳມະການແຜນການ ແລະ ການຮ່ວມມື (ຄຜຮ) ຕາມດໍາລັດເລກທີ 132/ນຍ ຊຶ່ງແມ່ນ ທ່ານ ຄໍາຜຸຍ ແກ້ວບົວລະພາ ກໍາມະການກົມການເມືອງສູນກາງພັກຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເປັນປະທານຄະນະກຳມະການແຜນການ ແລະ ການຮ່ວມມື, ກົງຈັກຂອງຄະນະກໍາມະການແຜນການ ແລະ ການຮ່ວມມື (ຄຜຮ) ປະກອບມີ 8 ພາກສ່ວນ ຊຶ່ງໄດ້ສືບຕໍ່ນໍາພາປະຕິບັດໜ້າທີ່ການເມືອງຂອງຕົນໃນໄລຍະໃໝ່ ກວມເອົາ 4 ຂົງເຂດວຽກງານຄື: ວຽກງານແຜນການ, ສະຖິຕິ, ການລົງທຶນ ແລະ ການຮ່ວມມືເສດຖະກິດກັບຕ່າງປະເທດ ລວມທັງຫ້ອງການຄະນະກຳມະການແມ່ນໍ້າຂອງແຫ່ງຊາດ ຊຶ່ງໄດ້ສ້າງ ແລະ ຈັດຕັ້ງຜັນຂະຫຍາຍແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ໄລຍະ 5 ປີ ຄັ້ງທີ III (1991-1995) ແລະ ແຜນຍຸດທະສາດ 8 ປີ (1993-2000) ແລະ  9 ແຜນງານບຸລິມະສິດຂອງລັດຖະບານກໍໄດ້ກໍານົດອອກ.