 |
ຈຸດປະສົງເພື່ອເນັ້ນຢໍ້າເຖິງຄຳໝັ້ນສັນຍາອັນໜັກແໜ້ນຂອງ ສປປ ລາວ ໃນການແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງ (ລບຕ) ທີ່ເປັນມໍລະດົກອັນໂສກເສົ້າແຕ່ປາງສົງຄາມທີ່ຍັງສືບຕໍ່ເປັນໄພຄຸກຄາມການດໍາລົງຊີວິດຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ. ການຈັດພິທີສະເຫຼີມສະຫຼອງດັ່ງກ່າວຍັງເປັນການສົ່ງເສີມສັນຕິພາບ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງສາກົນ ກໍຄືໂລກຂອງພວກເຮົາ. ໃນພິທີ ຮັບກຽດເປັນປະທານຮ່ວມຂອງທ່ານ ທອງສະຫວັນ ພົມວິຫານ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ປະທານຄະນະກໍາມະການຄຸ້ມຄອງເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງ (ຄຊກລ) ແລະ ທ່ານນາງ ການນີ ວິຍາຣາຈາ (Ms. Kanni Wignaraja), ຜູ້ຊ່ວຍເລຂາທິການໃຫຍ່ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ຜູ້ຊ່ວຍຜູ້ບໍລິຫານ ແລະ ຜູ້ອໍານວຍການພາກພຶ້ນອາຊີ-ປາຊີຟິກອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ (UNDP), ໃນໂອກາດມາຢ້ຽມຢາມເຮັດວຽກທາງການຢູ່ ສປປ ລາວ, ໂດຍມີສະມາຊິກຄະນະກຳມະການ ຄຊກລ ຂັ້ນຮອງລັດຖະມົນຕີ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ເອົາອາວຸໂສ, ບັນດາທ່ານຜູ້ຕາງໜ້າຈາກກະຊວງ, ອົງການລັດທຽບເທົ່າກະຊວງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ບັນດາເອກອັກຄະລັດຖະທູດ, ທູຕານຸທູດ, ຜູ້ຕາງໜ້າອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ, ບັນດາເຄືອຂ່າຍອົງການ ສປຊ, ຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາ, ອົງການປະຕິບັດງານ ພ້ອມດ້ວຍນັກສຶກສາເຂົ້າຮ່ວມ.
ທ່ານ ທອງສະຫວັນ ພົມວິຫານ ໄດ້ຍົກໃຫ້ເຫັນຄວາມຄືບໜ້າທີ່ເປັນຮູບປະທຳ ຕໍ່ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງ ຂອງ ສປປ ລາວ ຊຶ່ງທ່ານສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ຕະຫຼອດໄລຍະ 15 ປີທີ່ຜ່ານມາ ທຸກພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໄດ້ເຮັດວຽກຮ່ວມກັນຢ່າງບໍ່ລົດລະ ໃນການກວດກູ້ພື້ນທີ່ອັນຕະລາຍ ເພື່ອສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງທີ່ຈຳເປັນຕໍ່ການພັດທະນາ ແລະ ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນສາມາດກັບຄືນສູ່ບ້ານເຮືອນ ແລະ ດຳລົງຊີວິດທຳການປູກຝັງທີ່ຈຳເປັນໄດ້. ສຳຄັນໄປກວ່ານັ້ນ, ລັດຖະບານລາວ ຍັງໄດ້ຮັບຮອງເອົານະໂຍບາຍຕ່າງໆເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ເຄາະຮ້າຍຈາກລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ແລະ ໄດ້ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນທາງການແພດ ແລະ ການຟຶ້ນຟູທີ່ສຳຄັນແກ່ຜູ້ລອດຊີວິດລວມທັງສົ່ງເສີມການໂຄສະນາສຶກສາຄວາມສ່ຽງໄພເພື່ອສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ຊຸມຊົນ, ໂດຍສະເພາະເດັກນ້ອຍ, ໃຫ້ຮັບຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງຕໍ່ໄພອັນຕະລາຍຂອງລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ.
ຈາກນັ້ນ, ທ່ານ ລັດຖະມົນຕີ ຍັງໄດ້ແລກປ່ຽນ ພ້ອມທັງແຈ້ງໃຫ້ຊາບກ່ຽວກັບ ເຫດການພົບລະເບີດໂບມໃຫຍ່ໃນເດືອນກໍລະກົດ ຜ່ານມາ ທີ່ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ ຊຶ່ງຈຸດທີ່ພົບເຫັນແມ່ນຫ່າງຈາກເຮືອນຂອງປະຊາຊົນພຽງເເຕ່ 5 ແມັດເທົ່ານັ້ນ, ລະເບີດໂບມໃຫຍ່ດັ່ງກ່າວສາມາດກໍໃຫ້ເກີດລະເບີດທີ່ຮ້າຍແຮງຕໍ່ຊີວິດ ແລະ ຊັບສິນຂອງປະຊາຊົນໃນລັດສະໝີວົງກວ້າງເຖິງ 2,500 ແມັດ. ເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້, ໃນຕົ້ນເດືອນສິງຫາ 2025 ກໍໄດ້ເກີດອຸບັດເຫດລະເບີດບໍ່ທັນເເຕກເປັນລະເບີດລູກຫວ່ານ ປະເພດ BLU-26 ແຕກໃສ່ປະຊາຊົນທີ່ກໍາລັງທໍາມາຫາກິນ ທີ່ແຂວງຈໍາປາສັກ, ເຫດການດັ່ງກ່າວໄດ້ເຮັດໃຫ້ມີປະຊາຊົນເສຍຊີວິດ 1 ຄົນ ແລະ ມີຜູ້ບາດເຈັບ ເປັນເດັກນ້ອຍ 1 ຄົນ. ເຫດການດັ່ງກ່າວ, ເຮັດໃຫ້ຈໍານວນອຸບັດເຫດຈາກ ລບຕ ເກີດຂຶ້ນນັບແຕ່ເດືອນມັງກອນ ປີ 2025 ຈົນຮອດປັດຈຸບັນ ລວມທັງໝົດ 8 ຄັ້ງ, ລວມມີຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍ 14 ຄົນ, ໃນນັ້ນ ມີຜູ້ບາດເຈັບ 9 ຄົນ (ເປັນເດັກນ້ອຍບາດເຈັບ 7 ຄົນ, ເປັນເດັກຍິງ 1 ຄົນ) ແລະ ເສຍຊີວິດ 5 ຄົນ (ເດັກຊາຍ 1 ຄົນ ແລະ ເດັກຍິງ 1 ຄົນ), ແລະ ຄິດໄລ່ສະເລ່ຍແລ້ວຈຳນວນເດັກນ້ອຍທີ່ຖືກເຄາະຮ້າຍແມ່ນກວມເອົາເຖິງ 67ເປີເຊັນ.
ການພົບເຫັນລະເບີດໂບມໃຫຍ່ 1000ປອນ ແລະ ເຫດການໂສກເສົ້າລະເບີດບໍ່ທັນເເຕກ ແຕກໃສ່ປະຊາຊົນຄັ້ງນີ້ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງໄພອັນຕະລາຍຂອງລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຍັງຕົກຄ້າງ ທີ່ສືບຕໍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ຫຼາຍຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນຢູ່ຫຼາຍແຂວງໃນທົ່ວປະເທດ ແລະເປັນສິ່ງເຕືອນໃຈທີ່ຊັດເຈນເຖິງຄວາມຈຳເປັນອັນຮີບດ່ວນຂອງການສືບຕໍ່ວຽກງານເກັບກູ້ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ແລະ ການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ຄວາມຮູ້ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນປະເທດລາວ ແລະ ຍັງເປັນການຢໍ້າເຕືອນເຖິງອັນຕະລາຍແລະຄວາມສ່ຽງທີ່ປະຊາຊົນລາວໃນຫຼາຍຂົງເຂດທົ່ວປະເທດກໍາລັງປະເຊີນໜ້າຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ,ໂດຍສະເພາະປະຊາຊົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນເຂດພື້ນທີ່ທີ່ມີລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງແລະເປັນເຄື່ອງເຕືອນໃຈເຖິງຜົນກະທົບຂອງສົງຄາມແລະສິ່ງເສດເຫຼືອທີ່ຕົກຄ້າງທີ່ຍັງເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ແລະເປັນສິ່ງກີດຂວາງການພັດທະນາແລະການດໍາລົງຊິີວິດຂອງປະຊາຊົນລາວ.
ພ້ອມກັນນັ້ນ, ທ່ານລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດຍັງໄດ້ຖະແຫຼງການແຈ້ງໃຫ້ຊາບ ກ່ຽວກັບ ແຜນການເປັນເຈົ້າພາບ ແລະ ປະທານກອງປະຊຸມທົບທວນຄືນຮອບວຽນທີ 3 ຂອງລັດພາຄີສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍການເກືອດຫ້າມລະເບີດລູກຫວ່ານ ທີ່ຈະຈັດຂື້ນໃນປີ 2026 ເເລະ ສປປ ລາວ ຍັງໄດ້ຮັບກຽດໃຫ້ເປັນປະເທດຜູ້ປະສານງານວຽກງານໂຄສະນາສຶກສາຄວາມສ່ຽງໄພຈາກລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ (Explosive Ordnance Risk Education – EORE) ໃນປີ 2025-2026 ພາຍໃຕ້ສົນທິສັນຍາດັ່ງກ່າວອີກດ້ວຍ ຊຶ່ງໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມໝາຍໝັ້ນອັນແຮງກ້າ ແລະ ບົດບາດນໍາພາຂອງ ສປປ ລາວ ໃນວຽກງານແກ້ໄຂບັນຫາ ລບຕ ໃນເວທີສາກົນ.
 |
ພາຍໃນພິທີສະເຫຼີມສະຫຼອງ, ບັນດາແຂກຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມ ກໍໄດ້ຮັບຊົມຮູບເງົາສາລະຄະດີສັ້ນ ຄົບຮອບ 15 ປີ ຜົນບັງຄັບໃຊ້ສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍການເກືອດຫ້າມລະເບີດລູກຫວ່ານ ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້: “ຜົນທະທົບຕໍ່ມະນຸດ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍຈາກລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຍັງຕົກຄ້າງ” ແລະ ໃນພິທີສະເຫຼີມສະຫຼອງ ກໍຍັງໄດ້ແນະນຳປຶ້ມ ບົດລາຍງານ: “ຄົບຮອບ 15 ປີ ຂອງສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍການເກືອດຫ້າມລະເບີດລູກຫວ່ານ” ອີກດ້ວຍ. ນອກນັ້ນ, ພາຍໃນງານ ຍັງມີກິດຈະກຳມ່ວນຊື່ນ ເພື່ອສົ່ງເສີມຄວາມຮັບຮູ້ໃຫ້ແກ່ໄວໜຸ່ມ-ນັກສຶກສາ ກ່ຽວກັບ ສົນທິສັນຍາ CCM, ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈຕໍ່ໄພອັນຕະລາຍຂອງລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງ ລວມທັງຄວາມຮູ້ອັນເລິກເຊິ່ງໃຫ້ແກ່ນັກສຶກສາເຖິງຜົນງານອັນໃຫຍ່ຫຼວງຂອງ ສປປ ລາວ ໃນການແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງ.
ສປປ ລາວ ເຂົ້າເປັນລັດພາຄີຂອງສົນທິສັນຍາ CCM ແລະ ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ນັບແຕ່ວັນທີ 1 ສິງຫາ 2010 ຊຶ່ງຖືເປັນຈຸດປ່ຽນທີ່ສຳຄັນຂອງປະເທດລາວເຮົາໃນຄວາມພະຍາຍາມທຳລາຍລະເບີດລູກຫວ່ານທີ່ເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ມະນຸດສະທຳໃນທົ່ວໂລກ. ສປປ ລາວ ເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກມໍລະດົກອັນໂສກເສົ້າຂອງລະເບີດບໍ່ທັນແຕກເປັນເວລາດົນນານຫຼາຍທົດສະວັດ, ການໃຫ້ສັດຕະຍາບັນຕໍ່ສົນທິສັນຍາ CCM ຈຶ່ງມີຄວາມໝາຍທີ່ສຳຄັນ ແລະ ເລິກເຊິ່ງເປັນຢ່າງຍິ່ງເພາະເປັນຂໍ້ບັງຄັບທາງດ້ານສິນທໍາເພື່ອບັນເທົາຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງປະຊາຊົນຜູ້ຖືກກະທົບ, ທັງເປັນຄວາມຕັ້ງໃຈຢ່າງໜັກແໜ້ນຂອງລັດຖະບານລາວທີ່ຈະສ້າງອະນາຄົດ ແລະ ເສັ້ນທາງກ້າວສູ່ຄວາມປອດໄພຕາມເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ (SDGs). ຄວາມພະຍາຍາມໃນການແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງຍັງສະແດງອອກຜ່ານການເຊື່ອມສານວຽກງານ ລບຕ ເຂົ້າໃນວາລະຂອງສາກົນ ກໍຄື ການຮັບຮອງເອົາເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງແຫ່ງຊາດທີ 18 (SDG 18): "ຊີວິດທີ່ປອດໄພຈາກລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ" ຊຶ່ງເປັນເປົ້າໝາຍແຫ່ງຊາດ ທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະ ແລະ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມຕັ້ງໃຈຕໍ່ການແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງຂອງ ສປປ ລາວ. ສະນັ້ນ, ຈຶ່ງເວົ້າໄດ້ວ່າ ສປປ ລາວ ຢຶດໝັ້ນຢ່າງໜັກແໜ້ນຕໍ່ຄຳໝັ້ນສັນຍາຂອງຕົນ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດສົນທິສັນຍາ CCMຢ່າງເຕັມສ່ວນ ແລະ ມີປະສິດທິພາບສູງສຸດ, ພ້ອມທັງສືບຕໍ່ໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ໃຫ້ສົນທິສັນຍາດັ່ງກ່າວບັນລຸຫຼັກການສາກົນ ແລະ ສົ່ງເສີມທຸກລັດໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມລົງນາມ.
(ຂ່າວ: ແສງຈັນ)
ຄໍາເຫັນ