ມາຮູ້ຈັກກັບຄວາມໝາຍຂອງ 3ວັນການຫຼິ້ນບຸນປີໃໝ່ລາວ

ໂດຍ: ແສງຈັນ
ປີໃໝ່ລາວ  ແມ່ນປາງບຸນໃຫຍ່ ຂອງຄົນລາວ, ພໍເຖິງປີໃໝ່ລາວ(ເດືອນ 5ລາວ, ເດືອນ4ສາກົນ) ແມ່ນມີຄວາມໝາຍສໍາຄັນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໄລຍະ 3ວັນ ຂອງການລະຫຼິ້ນປີໃໝ່ ຄື: ວັນສັງຂານລ່ວງ, ວັນສັງຂານເນົາ ແລະ ວັນສັງຂານຂຶ້ນ ຊຶ່ງຄວາມໝາຍແມ່ນການເຄື່ອນຍ້າຍເຂົ້າສູ່ລາສີໜຶ່ງ ຈາກ ລາສີໜຶ່ງ.
ພະອາຈານ ດາວສະເດັດ ເລີດມະນີ ຄະນະບໍລິຫານປະຈໍາການສູນກາງ ອົງການພຸດທະສາສະໜາສໍາພັນລາວ (ອພສ) ຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງການຄະນະສົງວັດໃໝ່ໂຊກຄໍາ, ເມືອງໄຊເສດຖານະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄດ້ໃຫ້ສໍາພາດຕໍ່ຜູ້ຂຽນເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້ ທີ່ວັດໃໝ່ໂຊກຄໍາ ວ່າ: ພໍເຖິງປີໃໝ່ລາວ(ເດືອນ5ລາວ)ມີຄວາມໝາຍສໍາຄັນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໄລຍະ 3ວັນ ຂອງການລະຫຼິ້ນປີໃໝ່ ຄື: ວັນສັງຂານລ່ວງ, ວັນສັງຂານເນົາ ແລະ ວັນສັງຂານຂຶ້ນ ຊຶ່ງຄວາມໝາຍ ແມ່ນການເຄື່ອນຍ້າຍເຂົ້າສູ່ລາສີໜຶ່ງ ຈາກລາສີໜຶ່ງ, ສະເພາະປີນີ້ ລັດຖະບານ ກໍານົດເອົາການສະເຫຼີມສະຫຼອງປີໃໝ່ລາວ ແມ່ນເດືອນເມສາ (4), ສະເພາະປີນີ້ 2024  ວັນທີ 13, 14, 15, 16 ເປັນຕົ້ນ.  ໃນມື້ສັງຂານລ່ວງ: ໝາຍເຖິງການສິ້ນສຸດ, ການລ່ວງເລີຍ, ການໝົດໄປຂອງວັນປີເກົ່າ ທີ່ຊາວລາວເຄີຍນັບຖືກັນມາແຕ່ດົນນານ.  ການສິ້ນສຸດນີ້ ຍັງກຳນົດວາລະສໍາຄັນຂອງການນັບປີ ຊຶ່ງຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງກັບການນັບວັນ, ທີ, ເດືອນ, ປີ ຕາມຮູບແບບສາກົນ.  ການສິ້ນສຸດ ໝາຍຄວາມວ່າ ໝົດພາລະໜ້າທີ່, ໝົດປີນັ້ນຜ່ານໄປ ແລ້ວຈະເຂົ້າສູ່ປີຕໍ່ໄປ  ຫຼື ປ່ຽນຈາກ ລາສີໜຶ່ງ ໄປສູ່ອີກລາສີໜຶ່ງ ໂດຍທຸກໆປີ.  ນອກຈາກ ຍັງຈະໄດ້ອະນາໄມເຮືອນ, ສະຖານທີ່ສໍາຄັນ ເພື່ອຮັບໂຊກ, ເຊື່ອກັນວ່າ ສິ່ງທີ່ດີໆຈະເຂົ້າມາໃນຊີວິດ.  ນອກນັ້ນ ພະສົງຈະໄດ້ນິມົນ ຫຼີ ອັງເຊີນ ພະພຸດທະຮູບລົງຫົດສົງ ຕັ້ງແຕ່ມື້ສັງຂານລ່ວງນັ້ນ ຕອນບ່າຍ 13:00ໂມງ ເປັນຕົ້ນໄປ ຈະໄດ້ນິມົນ ຫຼື ອັນເຊີນ ພະພຸດທະຮູບ, ສິ່ງສັກສິດທັງຫຼາຍ ລົງຫົດສົງ ໂດຍຈະແຕ່ງນໍ້າດ້ວຍຂີ້ໝິ້ນຂຶ້ນ, ດອກຄູນ, ດອກດາວເຮືອງ, ດອກຈໍາປາ ປະປົນໃສ່ນໍ້າສະອາດ ເພື່ອຫົດສົງພະສົງ, ຜູ້ເຖົ້າ, ຜູ້ອາຍຸສູງ   ດ້ວຍການສົມມາ ຄາລະວະ  ແຕ່ງຂັນຫ້າ ມີດອກໄມ້-ທຽນ ເພື່ອຂໍໂທດ ແລະ ການໃຫ້ອະໄພ ຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ.ວັນສັງຂານເນົາ: ວັນນີ້ ແມ່ນຢູ່ລະຫວ່າງປີເກົ່າ ແລະ ກ້າວສູ່ປີໃໝ່ ເຊື່ອກັນວ່າ ຈະບໍ່ນິຍົມອອກເຮືອນ-ບ້ານ ໝາຍວ່າ ຈະພ້ອມກັບ ພໍ່, ແມ່, ລູກ, ຫຼານ ເຕົ້າໂຮມກັນຢູ່ເຮືອນ ຫຼື ພ້ອມພາກັນໄປຫົດສົງພະພຸດທະຮູບ ຢູ່ຕາມວັດວາອາລາມ, ບາງຄອບຄົວກໍເອົາພະພຸດທະຮູບສັກສິດ, ຂອງຄໍ້າຄູນອອກມາຫົດສົງດ້ວຍນໍ້າຫອມ, ບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ສີຂາວ, ສີເຫຼືອງ ຕາມທີ່ເຄີຍປະຕິບັດມາ, ພາຍໃນຄອບຄົວ ພ້ອມພາກັນມ້ຽນມັດເຄື່ອງຂອງພາຍໃນເຮືອນຢ່າງເປັນລະບຽບຈົບງາມ ເພື່ອກຽມຄວາມພ້ອມໃນການຕ້ອນຮັບແຂກທີ່ເຂົ້າມາຢ້ຽມຢາມ, ຖາມຂ່າວ ສຸກ, ທຸກ ແລະ ຖາມເລື່ອງການສ້າງສາພັດທະນາອື່ນໆ. ເຊື່ອກັນວ່າ ວັນເນົາ ເປັນວັນຄ້າງຄາ, ເປັນວັນເນົາຢູ່ຢັ້ງ, ເປັນວັນທີ່ວ່າງ ຢູ່ລະຫວ່າງປີເກົ່າ ແລະ ປີໃໝ່ ບໍ່ໃຫ້ຊັກເຄື່ອງ, ບໍ່ໃຫ້ມ້ຽນເຄື່ອງເຮືອນ ຂອງຊານ ເພາະວ່າ ເຄາະເຂັນຈັງໄຮ ຈະບໍ່ຫາຍໄປ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນມື້ວັນເນົາ ບູຮານ ຈຶ່ງຖືວ່າ ໃຫ້ພາກັນພັກຜ່ອນຢູ່ເຮືອນຢ່າງສະບາຍ  ຫຼື ຈະກຽມຮັບແຕ່ແຂກ.  ບູຊາເຮືອນ-ຊານ, ເຕົາໄຟ, ປະຕູເຮືອນ ເຂົ້າ-ອອກ ດ້ວຍດອກດາວເຮືອງ, ໃບຊົມຊື່ນ, ດອກຈໍາປາ, ດອກໄມ້ສີຂາວຫຼື ດອກໄມ້ຊະນິດອື່ນໆຕາມຄວາມເໝາະສົມ.ວັນສັງຂານຂຶ້ນ: ການນັບວັນຂຶ້ນ ຫຼື ການນັບເລີ່ມຕົ້ນຂອງປີໃໝ່, ການເລີ່ມຕົ້ນຂອງປີໃໝ່ ແມ່ນການເລີ່ມຕົ້ນ ຂອງລາສີໃໝ່, ການຄໍ້າຄູນ ຫຼື ການເລີ່ມຕົ້ນວິຖີຊີວິດໃໝ່.  ວັນສັງຂານຂຶ້ນ ຊາວລາວນິຍົມເຮັດບຸນ,ໃຫ້ທານ ໂດຍການນິມົນພະສົງ ເພື່ອໄປສັນເພນຢູ່ເຮືອນ ດ້ວຍການສູດລົດນໍ້າ ປັດເປົ່າສິ່ງບໍ່ດີ ແລ້ວຮັບໂຊກ(ຮັບພອນປີໃໝ່) ມີພາຂວັນ ເພື່ອຜູກແຂນ-ມັດແຂນ.
    ພະອາຈານ ດາວສະເດັດ ເລີດມະນີ ກ່າວຕື່ມວ່າ: ໃນປີນີ້ ລັດຖະບານ ໄດ້ເປີດປີທ່ອງທ່ຽວລາວແລ້ວທຸກໆທ່ານແຕ່ເໜືອເຖິງໃຕ້ ຈົ່ງສະເຫຼີມສະຫຼອງປີໃໝ່ດ້ວຍຄວາມເບີກບານມ່ວນຊື່ນ, ພ້ອມກັນອະນຸລັກ, ສົ່ງເສີມ, ຊົມໃຊ້ ຮີດຄອງປະເພນີ, ວັດທະນະທໍາຂອງລາວ(ບັນດາເຜົ່າ) ໃຫ້ມີຄວາມຍືນຍົງຕະຫຼອດກາລະນານ ເພື່ອເປັນສິ່ງເອກອ້າງທະນົງໃຈໃນຄວາມເປັນຊາດລາວ, ຄົນລາວຢ່າງແທ້ຈິງ  ຊຶ່ງກ່ອນຈະຫົດສົງຜູ້ໃຫຍ່, ແຂກຕ່າງປະເທດອື່ນໆ ກໍຈົ່ງໄດ້ຂໍອະນຸຍາດສາກ່ອນ ເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດແລ້ວ ຈຶ່ງຫົດສົງໃສ່ບ່າ-ບ່າໄຫຼ່, ຫົດສົງໃສ່ມື ພ້ອມທັງກ່າວຄໍາອວຍພອນທີ່ດີງາມ.  ກົງກັນຂ້າມ ບໍ່ຄວນເອົານໍ້າເປື້ອນໄປຫົດສົງກັນ ເພາະວ່າຈະເຮັດໃຫ້ສູນເສຍ ພາບພົດ ທີ່ບໍ່ດີຕໍ່ການທ່ອງທ່ຽວຂອງລາວ.  ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ ການນຸ່ງ-ຖື ໃຫ້ສະອາດ ຈົບງາມ, ດີແທ້ໆ ຜູ້ຍິງຄວນນຸ່ງສິ້ນ-ເສື້ອທີ່ງາມ ທັງເປັນການສະແດງເຖິງວິຖີຊີວິດຂອງຄົນລາວຕໍ່ນັກທ່ອງທ່ຽວໄດ້ເຫັນ-ຊົມ ເພາະວ່າ ວັດທະນະທໍາລາວ ຄືມົນສະເໜ່, ມົນຂັງແຫ່ງຄວາມສວຍສົດງົດງາມໃນແບບລາວໆ.ພະອາຈານ ດາວສະເດັດ ເລີດມະນີ ຍັງໄດ້ເຕືອນສະຕິ ວ່າ ຫວັງວ່າ ອອກ, ຕົນຍາດໂຍມ ທັງຫຼາຍຈະສະເຫຼີມສະຫຼອງປີໃໝ່ຢ່າງມີສະຕິ, ຂັບຂີ່ລົດປອດໄພ, ຈົ່ງລະມັດລະວັງໃນການໃຊ້ລົດ, ໃຊ້ຖະໜົນ, ຈົ່ງເປັນຄົນລາວ ທີ່ມີຄວາມເມດຕາ ກະລຸນາ, ໂອບເອື້ອອາລີຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ ຂຶ້ນຊື່ວ່າ ປີໃໝ່ຂອງລາວແລ້ວ ໃຫ້ມ່ວນຊື່ນລື່ນເລີງ, ຍິ້ມແຍ້ມເບີກບານ.  ພະອາຈານ ດາວສະເດັດ ເລີດມະນີ ໃນນາມ ຄະນະສົງວັດໃໝ່ໂຊກຄໍາ ຂໍອວຍພອນໄຊອັນປະເສີດ ມາຍັງການນໍາພັກ,ລັດ, ທະຫານ, ຕໍາຫຼວດ ຕະຫຼອດຮອດ ພໍ່, ແມ່, ປວງຊົນທຸກຖ້ວນໜ້າ ຂໍໃຫ້ປາສະຈາກ ເຂາະເຂັນເວນຮ້າຍ ອັນຕະລາຍທັງປວງ, ອາຍຸໝັ້ນຂວັນຍືນ, ຢູ່ຊຸ່ມ ກິນເຢັນ ຂໍໃຫ້ພົບແຕ່ໂຊກໄຊ, ໂຊກລາບ ມັ່ງມີ ເປັນເສດຖີເງິນລ້ານ, ໂຊກລາບໝານເງິນຄໍາ, ປາຖະໜາສິ່ງໃດ ຂໍໃຫ້ປະສົບຜົນສໍາເລັດທຸກປະການກໍຂ້າເທີ້ນ.