ສສກ ຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ປະກອບຄໍາເຫັນໃສ່ຮ່າງມະຕິ ວ່າດ້ວຍການພັດທະນາ ຊັບພະຍາກອນມະນຸດ

ໂອກາດນີ້, ທ່ານ ທອງສະລິດ ມັງໜໍ່ເມກ ໄດ້ກ່າວວ່າ: ໃນໄລຍະຜ່ານມາ, ການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ກໍມີຄວາມຄືບໜ້າພໍສົມຄວນ ຕະຫຼອດໄລຍະ 30 ກວ່າປີມານີ້, ພາຍໃຕ້ການຊີ້ນໍາຂອງພັກ, ພື້ນຖານໂຄງລ່າງໄດ້ຮັບການປັບປຸງ, ດັດຊະນີຊັບສິນມະນຸດ (HAI) ເພີ່ມຂຶ້ນຈາກ 46.4 ໃນປີ 2003 ເປັນ 75.30 ໃນປີ 2025; ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ (HDI) ເພີ່ມຂຶ້ນຈາກ 0.405 ໃນປີ 1990 ມາເປັນ 0.617 ໃນປີ 2023 (ເພີ່ມຂຶ້ນ 50%) ຊຶ່ງເປັນພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ການຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍດີ, ກໍຍັງມີຂໍ້ຄົງຄ້າງທີ່ຕ້ອງເລັ່ງແກ້ໄຂ ເປັນຕົ້ນແມ່ນການຜັນຂະຫຍາຍມະຕິເປັນແຜນງານຕົວຈິງຍັງຊັກຊ້າ, ການປະຕິຮູບການສຶກສາບໍ່ທັນແຂງແຮງ, ຫຼັກສູດບໍ່ທັນທັນສະໄໝ, ຂາດງົບປະມານ ແລະ ນະໂຍບາຍຊຸກຍູ້ຄູຢູ່ເຂດຫ່າງໄກ. ໂຄງລ່າງສາທາລະນະສຸກ ແລະ ສີມືແຮງງານຍັງບໍ່ທັນທັນກັບເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການຂອງຕະຫຼາດ.

ຈາກປັດໄຈດັ່ງກ່າວ ຈຶ່ງໄດ້ເລັ່ງທວງໃຫ້ທົ່ວສັງຄົມຕ້ອງເພີ່ມທະວີຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງການເມືອງ ແລະ ຈໍາເປັນຕ້ອງປັບປຸງມະຕິວ່າດ້ວຍການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ເພື່ອໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບໂຄງການການເມືອງສະບັບທີ 3 ຂອງພັກ (ສະບັບປີ 2026), ມະຕິສູນກາງກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄັ້ງທີ XII ຂອງພັກ ແລະ ຍຸດທະສາດເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ 10 ປີ (2026-2035). ແມ່ນຄວາມຈໍາເປັນເພື່ອສ້າງສັກກະຍະພາບໃຫ້ຄົນລາວສາມາດແຂ່ງຂັນ, ເຊື່ອມໂຍງ ແລະ ເຊື່ອມຈອດກັບພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ ບົນຈິດໃຈເສດຖະກິດເອກະລາດ, ເປັນເຈົ້າຕົນເອງ, ຫັນເປັນດີຈີຕອນ, ສີຂຽວ ແລະ ຍືນຍົງ. ສຳລັບທິດທາງໄລຍະຍາວ, ຄາດຫວັງວ່າ ຮອດປີ 2055 ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງມີຄວາມໜັກແໜ້ນທາງດ້ານຄຸນທາດການເມືອງ, ມີນັກວິທະຍາສາດ ແລະ ຜູ້ຊ່ຽວຊານລະດັບສູງ. ຍົກລະດັບຄຸນນະພາບຊີວິດໃຫ້ຫຍັບເຂົ້າໃກ້ປະເທດທີ່ມີລາຍຮັບສູງ ແລະ ເສດຖະກິດທັນສະໄໝ, ໂດຍສາມາດເພີ່ມດັດຊະນີທຶນມະນຸດ (HCI) ໃຫ້ໄດ້ 0.61 ຂຶ້ນໄປ.

ສໍາລັບຮ່າງມະຕິສະດັ່ງກ່າວ, ໄດ້ຜ່ານຂະບວນການຄົ້ນຄວ້າຢ່າງລະອຽດ ແລະ ວິທະຍາສາດ ໂດຍຄະນະກໍາມາທິການແຫ່ງຊາດເພື່ອການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ຮ່ວມກັບບັນດາກະຊວງຂະແໜງການ. ປັດຈຸບັນ, ໄດ້ຮັບການປັບປຸງມາຮອດຮ່າງທີ 24 ສະບັບປັບປຸງ ວັນທີ 12 ກໍລະກົດ 2026. ໂດຍມີມາດຕະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດທີ່ຊັດເຈນ ເຊັ່ນ: ການເຊື່ອມຊຶມໃນທຸກຂັ້ນ, ການແບ່ງຂັ້ນຄຸ້ມຄອງທີ່ລະອຽດ, ການເພີ່ມການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງທົ່ວສັງຄົມ, ການປັບປຸງນິຕິກໍາ ແລະ ການສ້າງແຫຼ່ງທຶນສະເພາະ ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ມະຕິສະບັບນີ້ປະກົດຜົນເປັນຈິງ.

ໃນກອງປະຊຸມດັ່ງກ່າວ, ແມ່ນໄດ້ຮັບຟັງເນື້ອໃນຮ່າງມະຕິທີ່ສໍາຄັນຂອງກົມການເມືອງ ວ່າດ້ວຍການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດທີ່ມີຄຸນນະພາບ ຕອບສະໜອງໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາໃນເງື່ອນໄຂໃໝ່. ພ້ອມດຽວກັນ ກໍໄດ້ຮັບຟັງການນໍາສະເໜີຂອງຜູ້ຊ່ຽວຊານຈາກ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ, ຫ້ອງການທະນາຄານໂລກ ປະຈໍາ ສປປ ລາວ ທາງດ້ານວິທີວິທະຍາ ການຄິດໄລ່ຕົວຊີ້ບອກ ຂອງຄາດໝາຍສູ້ຊົນແຕ່ລະໄລຍະຮອດ ປີ 2055 ແລະ ປະກອບຄໍາຄິດເຫັນຮ່ວມກັນ.

ຂ່າວ-ພາບ: ການຈະນາ ວົງປັນຍາ