ການເກັບກູ້ໜີ້ຕ້ອງຮັບປະເພດຕ່າງໆ, ໜີ້ທວງຍາກຍັງບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ເທົ່າທີ່ຄວນ ຍັງມີແຫຼ່ງລາຍຮັບງົບປະ ມານຈໍານວນຫຼາຍ ທີ່ບໍ່ສາມາດຈັດເກັບໄດ້; ສ່ວຍສາອາກອນ ປະຈໍາ ນວ ແມ່ນມີຖານຈັດເກັບລາຍຮັບທີ່ຊັດເຈນ ແລະ ໄດ້ຄຸ້ມຄອງຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດ ເຂົ້າລະບົບໃນ TAXRIS ໄດ້ທັງໝົດ 74,971 ຫົວໜ່ວຍ ໃນນັ້ນ: ຂັ້ນ ນວ ຄຸ້ມຄອງ 18,098 ຫົວໜ່ວຍ. ຂັ້ນເມືອງ 56.873 ຫົວໜ່ວຍ ຊຶ່ງສາມາດແຍກເປັນແຕ່ລະປະເພດຖານລາຍຮັບ ຄື: ລາຍຮັບເກີນ 400 ລ້ານກີບ ສາມາດເຂົ້າລະບົບອາກອນມູນຄ່າເພີ່ມແລ້ວ 25,883 ຫົວໜ່ວຍ ຈຸນລະວິສາຫະກິດ: 24,975 ຫົວໜ່ວຍ, ລາຍຮັບປີຫຼຸດ 50 ລ້ານກີບ: 11,777 ຫົວໜ່ວຍ, ຄ່າເຊົ່າ: 11,517 ຫົວໜ່ວຍ; ອົງການຈັດຕັ້ງ 819 ຫົວໜ່ວຍ. ນອກຈາກນີ້ ຍັງໄດ້ຄຸ້ມຄອງຄ່າທໍານຽມທາງ ກໍມີຖານຂໍ້ມູນຈໍານວນພາຫະນະ ລະອຽດ, ສາມາດແຍກປະເພດພາຫະນະໄດ້ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງອາກອນທີ່ດິນ ກໍໄດ້ມີຖານຂໍ້ມູນຢູ່ໃນລະບົບ TAXRIS ຈໍານວນຕອນດິນ ແລະ ສາມາດແຍກປະເພດຕອນດິນໄດ້. ສະເພາະວຽກອາກອນທີ່ດິນ ຂະແໜງການເງິນ ຍັງຂາດພຽງແຕ່ເລກທີໃບຕາດິນຈໍານວນໜຶ່ງ (ຖານລາຍຮັບທີ່ຢູ່ໃນລະບົບ TAXRIS ທັງໝົດນີ້ ສາມາດຄຸ້ມຄອງແຈ້ງມອບລາຍຮັບຜ່ານລະບົບ TAXRIS ແລະ ຊໍາລະຜ່ານທະນາຄານ).
ສ່ວນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໜີ້ທວງຍາກ, ໄລຍະຜ່ານມາ ສ່ວຍສາອາກອນ ປະຈໍາ ນວ ໄດ້ປະຕິບັດຕາມຂັ້ນຕອນຂອງກົດໝາຍ, ອອກເອກະສານເລັ່ງທວງຄົບ 3 ຄັ້ງ ກໍລະນີຍັງບໍ່ເຂົ້າມາພົວພັນຊໍາລະຕາມເວລາທີ່ກໍານົດໄວ້ ແມ່ນໄດ້ສັງລວມຂໍ້ມູນ ພ້ອມທັງລາຍງານ ເພື່ອຂໍທິດຊີ້ນໍາ ແລະ ມອບໃຫ້ຄະນະສະເພາະກິດເປັນຜູ້ດໍາເນີນແກ້ໄຂຕາມຂັ້ນຕອນ, ກໍລະນີທີ່ສະມາຊິກສະພາ ຕັ້ງຄໍາຖາມ ຄຸ້ມຄອງຍັງບໍ່ທັນເຂັ້ມແຂງ ເນື່ອງຈາກການປະຕິບັດມາດຕະການທວງໜີ້ ຂອງສ່ວຍສາອາກອນ ຍັງບໍ່ທັນມີກໍລະນີໃດເຂົ້າສູ່ ຂະບວນການຍຸຕິທໍາ.
ການເກັບພັນທະສ່ວນຫຼາຍເປັນແບບມອບເໝົາ ເຮັດໃຫ້ການຈັດເກັບຍັງບໍ່ທັນຖືກຕ້ອງກັບສະພາບຕົວຈິງ, ບາງຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດຍັງຂາດຄວາມເປັນເຈົ້າການໃນການມອບພັນທະອາກອນ ບໍ່ສາມາດຕິດຕາມ, ກວດກາເອົາໂຕເລກບໍລິມາດການຜະລິດຕົວຈິງ ຂອງຜູ້ປະກອບການໄດ້ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເກີດມີຊ່ອງວ່າງໃນການຫຼີກລ່ຽງ ຫຼື ເຊື່ອງອໍາລາຍຮັບ, ການນໍາໃຊ້ມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ຝ່າຝືນ ຍັງບໍ່ທັນເຂັ້ມງວດເທົ່າທີ່ຄວນ; ໃນໄລຍະຜ່ານມາຈັດເກັບແບບມອບເໝົາ ແມ່ນໄດ້ຫັນມາເປັນຫົວໜ່ວຍຈຸນລະວິສາຫະກິດ. ໂດຍໄດ້ລົງສໍາຫຼວດປະເມີນລາຍຮັບ ແລະ ຈັດປະເພດຫົວໜ່ວຍຈຸນລະວິສາຫະກິດ ຄືນໃໝ່ ຄື: ຫົວໜ່ວຍທີ່ມີລາຍຮັບປະຈຳປີຕ່ຳກວ່າ 50 ລ້ານກີບ ແມ່ນຖືກຍົກເວັ້ນອາກອນລາຍໄດ້ຕາມກົດໝາຍ, ລາຍຮັບປະຈຳປີ 50-400 ລ້ານກີບ ຈະຖືກຄິດອາກອນລາຍໄດ້ຈຸນລະວິສາຫະກິດ ຕາມແຕ່ລະຂະແໜງວິຊາຊີບ ຊຶ່ງຈະຕ້ອງໄດ້ມອບອາກອນ ເປັນແຕ່ລະເດຶອນ, ງວດ, ປີ, ຕາມສັນຍາ. ຜ່ານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍອາກອນລາຍໄດ້ ເຖິງຈະມີນິຕິກໍາຄຸ້ມຄອງລະອຽດແລ້ວແຕ່ກໍຍັງປາສະຈາກບໍ່ໄດ້ ຕໍ່ກັບການລົບຫຼີກພັນທະອາກອນ ເຊັ່ນ: ບາງຫົວໜ່ວຍຈຸນລະວິສາຫະກິດທີ່ມີລາຍຮັບເກີນ 50 ລ້ານກີບ ແຕ່ຍັງເຊື່ອງອໍາລາຍຮັບຂອງຕົນເພື່ອໄດ້ຮັບການຍົກເວັ້ນການເກັບອາກອນ ແລະ ຫົວໜ່ວຍທີ່ມີລາຍຮັບເກີນ 400 ລ້ານກີບຕໍ່ປີ ກໍພະຍາຍາມເຊື່ອງອໍາລາຍຮັບຂອງຕົນບໍ່ຢາກເຂົ້າສູ່ລະບົບ ເພື່ອແຈ້ງເສຍອາກອນຈຸນລະວິສາຫະກິດ ບໍ່ຖືກກັບລາຍຮັບຕົວຈິງ ໃນໄລຍະຜ່ານມາ ເຈົ້າໜ້າທີ່ສ່ວຍສາອາກອນ ກໍໄດ້ລົງປະເມີນແຕ່ກໍຍັງບໍ່ທົ່ວເຖິງ ເນື່ອງຈາກວ່າຫົວໜ່ວຍດັ່ງກ່າວມີຈໍານວນຫຼາຍ, ຕ້ອງໄດ້ໃຊ້ບຸກຄະລາກອນ, ໃຊ້ເວລາ, ງົບປະມານ ຈໍານວນຫຼາຍ, ແຕ່ລາຍຮັບຈຸນລະວິສາຫະກິດ ກວມເອົາພຽງ 0.67% ຂອງລາຍຮັບສ່ວຍສາອາກອນທັງໝົດ.
ວິທີແກ້ໄຂໃນຕໍ່ໜ້າ: ປັດຈຸບັນກະຊວງການເງິນ ກໍຄືກົມສ່ວຍສາອາກອນໄດ້ປັບປຸງນິຕິກໍາໂດຍກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍອາກອນມູນຄ່າເພີ່ມ ຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດທີ່ໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຈາກຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ແລະ ໄດ້ຮັບເລກປະຈຳຕົວຜູ້ເສຍອາກອນຕ້ອງໄດ້ເຂົ້າສູ່ລະບົບອາກອນມູນຄ່າເພີ່ມທັງໝົດ (ບໍ່ມີຈຸນລະວິສາຫະກິດ). ທຸກຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດຕ້ອງປະຕິບັດກົນໄກອາກອນມູນຄ່າເພີ່ມ ຢ່າງສະເໝີພາບກັນ ຄື: 1). ຕ້ອງໄດ້ນໍາໃຊ້ໃບເກັບເງິນ ທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ ຈາກກະຊວງການເງິນ, 2). ຕ້ອງຖືບັນຊີຕາມລະບຽບການບັນຊີ ຂອງກະຊວງການເງິນ, 3). ຕ້ອງແຈ້ງມອບອາກອນ ຕາມລາຍຮັບຕົວຈິງ.
ສະເໜີ ກະຊວງການເງິນ ແລະ ທະນາຄານ ຄົ້ນຄວ້າກົນໄກຄຸ້ມຄອງຊໍາລະສະສາງການສະໜອງສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການ ທຸກປະເພດ ໃຫ້ຫັນເຂົ້າສູ່ການຊໍາລະສະສາງຜ່ານລະບົບທະນາຄານໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ຈໍາກັດການຊໍາລະດ້ວຍເງິນສົດ, ເພາະໃນໄລຍະຜ່ານມາ ຍ້ອນການຊໍາລະສະສາງເປັນເງິນສົດໃນອັດຕາທີ່ສູງ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ ຜູ້ປະກອບການເຊື່ອງອໍາລາຍຮັບໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ ຊຶ່ງສ່ວຍສາອາກອນ ບໍ່ສາມາດກວດເຫັນຂໍ້ມູນການຊື້-ຂາຍໄດ້ ຈຶ່ງຂາດຂໍ້ມູນໃນການຈັດເກັບອາກອນ; ສະເໜີ ກະຊວງການເງິນ ແລະ ທະນາຄານ ຄົ້ນຄວ້າກົນໄກ ການສະໜອງຂໍ້ມູນການເຄື່ອນໄຫວການຊໍາລະສະສາງທາງທຸລະກິດ ເພື່ອເປັນຂໍ້ມູນໃຫ້ສ່ວຍສາອາກອນ ໃນການໄລ່ລຽງອາກອນ; ສະເໜີກະຊວງການເງິນ ແລະ ທະນາຄານ, ຄົ້ນຄວ້າກົນໄກ ການຊໍາລະສະສາງ ບັນຊີທະນາຄານທຸລະກິດ ຂອງທະນາຄານລາວ ເພາະໃນໄລຍະຜ່ານມາ ເຈົ້າໜ້າທີ່ກວດພົບເຫັນບາງກໍລະນີ ການຊໍາລະສະສາງສິນຄ້າ ຂອງບັນຊີຕ່າງປະເທດ ຫາ ບັນ ຊີຕ່າງປະເທດ ບໍ່ຜ່ານລະບົບບັນຊີທະນາຄານຂອງລາວ. ທັງໝົດທີ່ກ່າວມານັ້ນ, ມີແຕ່ຫັນເປັນທັນສະໄໝເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງຈະສາມາດຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ.
ຄໍາເຫັນ