ຜົນງານການເຄື່ອນໄຫວປະຕິວັດຂອງສະຫາຍຮ້ອຍເອກນາງ ບົວຄໍາ ພົມມະຈັນ ວິລະຊົນແຫ່ງຊາດ

ໂດຍ: ເຊໂປນ ມະໂນກຸນ
    ກອງທັບປະຊາຊົນລາວ ແມ່ນເລີ່ມຈາກກຳລັງປະກອບອາວຸດຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ, ທາດແທ້ຂອງກອງທັບປະຊາຊົນລາວແມ່ນກອງທັບຂອງປະຊາຊົນລາວທີ່ຕໍ່ສູ້ເພື່ອປົດປ່ອຍປະຊາຊົນອອກຈາກການກົດຂີ່ຂູດຮີດຂອງສັກດີນາຕ່າງຊາດຕໍ່ສູ້ເພື່ອນຳເອົາເອກະລາດອຳນາດອະທິປະໄຕມາໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນພາຍໃຕ້ການຊີ້ນຳໆພາຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ຊຶ່ງເປັນຜູ້ກໍ່ຕັ້ງສຶກສາອົບຮົມ ແລະ ຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມໃຫ້ເປັນນັກຮົບທີ່ມີຫຼັກໝັ້ນ, ມີຄວາມຈົ່ງຮັກພັກດີ, ມີຄວາມຊື່ສັດບໍລິສຸດ ແລະ ມີແບບແຜນລະບຽບທີ່ເຂັ້ມງວດສົມວ່າເປັນກຳລັງຂອງປະຊາຊົນ, ຂອງຊົນຊັ້ນຜູ້ອອກແຮງງານ ແລະເປັນເຄື່ອງມືອັນແຫຼມຄົມຂອງພັກຕະຫຼອດມາ. ຜ່ານໄລຍະການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດຕ້ານຈັກະພັດຜູ້ຮຸກຮານອັນຍືດເຍື້ອຍາວນານໄດ້ເກີດມີບັນດານັກຮົບດີເດັ່ນ,ນັກຮົບແຂ່ງຂັນ ແລະ ນັກຮົບວິລະຊົນ ຊຶ່ງລ້ວນແລ້ວແຕ່ສັງກັດຢູ່ໃນກໍາລັງທະຫານຫຼວງ,ທະຫານທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ກອງຫຼອນ, ມີກຳລັງເພດຍິງແລະ ເພດຊາຍຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
    ເພື່ອອຸທິດຜົນງານ ແລະ ເຊີດຊູບົດບາດວິລະກໍາຂອງພະນັກງານ-ນັກຮົບວິລະຊົນແຫ່ງຊາດທີ່ໄດ້ປະກອບສ່ວນອັນໃຫຍ່ຫຼວງເຂົ້າໃນການເຄື່ອນໄຫວຕໍ່ສູ້ປົດປ່ອຍຊາດ ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ. ໃນໂອກາດວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບປະຊາຊົນລາວ ຄົບຮອບ 75 ປີທີ່ຈະມາເຖິງນີ້. ສະຫາຍຮ້ອຍເອກນາງ ບົວຄໍາ ພົມມະຈັນ ວິລະຊົນແຫ່ງຊາດ ໄດ້ເລົ່າຄືນເຖິງຊີວິດ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວປະຕິວັດຂອງເພີ່ນຕໍ່ນັກຂ່າວພວກເຮົາວ່າ: ສະຫາຍໄດ້ເຂົ້າການປະຕິວັດໃນປີ 1960 ສັງກັດຢູ່ກອງຮ້ອຍ 22 ເຄື່ອນທີ່ແຂວງຫົວພັນລົງເຄື່ອນໄຫວຢູ່ເຂດເມືອງຄໍາ ແຂວງຊຽງຂວາງ. ຍ້ອນເຫັນໄດ້ວິລະກຳ ແລະ ພາລະກິດຂອງການປະຕິວັດ ແລະ ຄວາມທຸກຍາກຂອງພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນທີ່ຖືກກົດຂີ່ຂູດຮີດຈາກເງື່ອມມືຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນທັງເກົ່າ ແລະ ໃໝ່ ທີ່ເຂົ້າມາຮຸກຮານປະເທດເຮົາ, ສະຫາຍຈຶ່ງໄດ້ເຄື່ອນໄຫວປິດລັບໂຄສະນາຂົນຂວາຍໝູ່ເພື່ອນຢູ່ຮ່ວມບ້ານດຽວກັນຈັດຕັ້ງຂົນຂວາຍເອື້ອຍນ້ອງແມ່ຍິງເພື່ອເຄື່ອນໄຫວເກັບກຳສະພາບການຂອງສັດຕູ ແລ້ວສົ່ງຂ່າວໃຫ້ອ້າຍນ້ອງແນວລາວອິດສະຫຼະໃນເຂດນັ້ນ, ຜ່ານການເຄື່ອນໄຫວເຮັດໜ້າທີ່ປຸກລະດົມຂົນຂວາຍເປັນເວລາຫຼາຍເດືອນ, ຫຼາຍປີ, ມາເຖິງວັນທີ 13 ເມສາ 1960 ສະຫາຍຈຶ່ງໄດ້ຕັດສິນໃຈອຳລາຄອບຄົວຫັນໜ້າສູ່ການປະຕິວັດ ສັງກັດຢູ່ໃນຄອບຄົວໃຫຍ່ຊຸດຂຽວຢູ່ກອງຮ້ອຍ 2 ພາຍຫຼັງເຂົ້າຮ່ວມໃນກໍາລັງປະກອບອາວຸດແລ້ວ ການຈັດຕັ້ງຂັ້ນເທິງໄດ້ຊັບຊ້ອນໃຫ້ໄປເປັນເອື້ອຍລ້ຽງ, ລໍາລຽງຂົນສົ່ງຮັບໃຊ້ອ້າຍນ້ອງແນວລາວອິດສະຫຼະ. ສະນັ້ນ, ສະຫາຍຮ້ອຍເອກນາງ ບົວຄໍາ ພົມມະຈັນ ຈຶ່ງໄດ້ຕັດສິນໃຈສ້າງຜົນງານຮັບໃຊ້ຊາດຢ່າງສຸດກົກສຸດປາຍປະຕິບັດຄໍາສັ່ງຂອງຂັ້ນເທິງຢ່າງເຂັ້ມງວດ, ໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບໃນເວລານັ້ນແມ່ນແຕ່ງກິນ-ລຳລຽງຂົນສົ່ງຮັບໃຊ້ສະໜາມຮົບໃຫ້ອ້າຍນ້ອງທະຫານລາວ ແລະ ທະຫານຫວຽດນາມ ໃນໄລຍະຕີປົດປ່ອຍເອົາເມືອງ (ນ້ຳເນີນ) ໃນປີ1962-1964 ສະຫາຍໄດ້ຖືກບາດເຈັບຈາກການສະກັດຕີຂອງສັດຕູໃນເວລາໄປລຳລຽງປົດປ່ອຍເມືອງນ້ຳເນີນ ແລະ ອອກປິ່ນປົວໃນໄລຍະໜຶ່ງ. ມາຮອດເດືອນມັງກອນປີ 1965 ການຈັດຕັ້ງໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ສະຫາຍລົງຂົນຂວາຍປຸກລະດົມປະຊາຊົນຢູ່ເມືອງນ້ຳເນີນແຂວງຫົວພັນເປັນເວລາ 3 ເດືອນຈຶ່ງໄດ້ກັບຄືນກົມກອງ. ມາຮອດເດືອນມິຖຸນາປີ 1965 ສະຫາຍໄດ້ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ. ມາເຖິງເດືອນມິຖຸນາປີ 1966ໄດ້ຖືກຍົກຍ້າຍມາຢູ່ສະຫະພັນແມ່ຍິງແຂວງຊຽງຂວາງເຮັດໜ້າທີ່ຊ່ວຍວຽກກໍ່ສ້າງຮາກຖານປະຊາຊົນແມ່ຍິງແຂວງ. ມາຮອດເດືອນກໍລະກົດປີ 1967 ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ລົງຂົນຂວາຍປຸກລະດົມຢູ່ເມືອງຄຳ ເວລານັ້ນຂະບວນການຂອງນັກສືບສອດແນມແມ່ນໜັກທີ່ສຸດແຕ່ລະມື້ພວກມັນໄດ້ຫວ່ານໃບປິວໂຄສະນາໃສ່ຮ້າຍປ້າຍສີນາບຂູ່ການປະຕິວັດເຮົາ. ການຈັດຕັ້ງໄດ້ລະດົມເອົາພະນັກງານແຕ່ລະອົງການລວມທັງແຂວງ ແລະ 
ເຂດລວມທັງໝົດ 500 ຄົນລົງເຄື່ອນໄຫວຢູ່ເມືອງຄຳ. ຖືວ່າ 500 ຄົນແມ່ນແບ່ງໃສ່ແຕ່ລະຕາແສງ, ແຕ່ລະບ້ານ, ໃນເດືອນມີນາປີ 1968 ໄດ້ຍົກຍ້າຍມາເຄື່ອນໄຫວຂົນຂວາຍປຸກລະດົມຢູ່ຕາແສງຍົບເມືອງຄູນ ແຂວງຊຽງຂວາງເປັນເວລາ 11 ເດືອນຈຶ່ງໄດ້ກັບຄືນກົມກອງ. ຮອດເດືອນມັງກອນປີ 1969 ໄດ້ຮັບການອະນຸຍາດຈາກການຈັດຕັ້ງໃຫ້ໄປຮຽນບຳລຸງຢູ່ໂຮງຮຽນການເມືອງ ແຂວງຊຽງຂວາງເປັນເວລາ 3 ເດືອນ. ມາຮອດເດືອນມັງກອນປີ 1969 ບັ້ນຮົບໂອເລແອນສັດຕູໄດ້ເຂົ້າບຸກໂຈມຕີທົ່ງໄຫຫີນຊຽງຂວາງໃນເວລາ 4 ໂມງເຊົ້າພວກມັນໄດ້ຢຶດພູແຄ, ພູກ້າໃນວັນທີ 30 ມັງກອນປີ 1969,ໃນເວລາມາຮອດມີ 35 ກອງພັນບຸກຕີເຂົ້າໃນກາງຄືນ, ມາຮອດເດືອນກຸມພາການຈັດຕັ້ງໄດ້ລະດົມເອົາຊາວໜຸ່ມ-ແມ່ຍິງ, ນັກຮຽນ-ນັກສຶກສາມາຈັດຕັ້ງເປັນກອງຮ້ອຍລຳລຽງຂອງແຂວງ. ໃນເວລານັ້ນຖືວ່າຫຼັງຈາກຈັດຕັ້ງເປັນກອງຮ້ອຍ 368 ໄດ້ຈັດຕັ້ງເປັນ 2 ໝູ່, ໝູ່ທີ I ແມ່ນສະຫາຍນາງ ສີສຸກ, ໝູ່ທີ II ແມ່ນສະຫາຍນາງ ພູມີ ຂຶ້ນກັບຫ້ອງພະລາທິການເຂດຊຽງຂວາງເປັນຜູ້ຊີ້ນຳໃນເວລານັ້ນ. ມາຮອດເດືອນມີນາປີ 1968ຍ້ອນຄວາມຕື່ນຕົວ ແລະ ການປຸກລະດົມຂອງການຈັດຕັ້ງ ແລະ ຄວາມຕື່ນຕົວຂອງເອື້ອຍນ້ອງແມ່ຍິງແຂວງຊຽງຂວາງໄດ້ສະໝັກໃຈເຂົ້າຮ່ວມ120 ຄົນ ແລ້ວມາຈັດຕັ້ງເປັນກອງຮ້ອຍ 368 ຫົວໜ້າຮັບຜິດຊອບແມ່ນສະຫາຍຄຳມຸນ, ສະຫາຍທິດອຸ່ນຫຼ້າ ແລະ ສະຫາຍນາງ ໄມຈັນ.
    ຕໍ່ຜົນງານການເຄື່ອນໄຫວປະຕິວັດດັ່ງກ່າວ, ສະຫາຍຮ້ອຍເອກນາງ ບົວຄໍາ ພົມມະຈັນ ແມ່ນຜູ້ໜຶ່ງທີ່ໄດ້ຄຽງບ່າຄຽງໄລ່ກັບບັນດາອ້າຍນ້ອງທຸກຄົນກອບກູ້ເອົາທຸກກຳລັງຄົນເຈັບອອກຈາກສະໜາມຮົບ, ສ່ວນຄົນເຈັບແມ່ນໄດ້ສົ່ງອອກໄປປິ່ນປົວຢູ່ໂຮງໝໍແນວຫຼັງ, ໃນບັ້ນຮົບຄັ້ງນີ້ສະຫາຍບໍ່ສະເພາະແຕ່ຮັບໃຊ້ໜ້າທີ່ວິຊາສະເພະຢ່າງດຽວເທົ່ານັ້ນ. ສະຫາຍຍັງໄດ້ຕັດສິນໃຈກໍາປືນຕໍ່ສູ້ຄຽງບ່າຄຽງໄລ່ກັບອ້າຍນ້ອງຢູ່ໃນສະໜາມຮົບຢ່າງເດັດດ່ຽວກ້າແກ່ນອາດຫານບໍ່ຍອມຈຳນົນ, ສະຫາຍໄດ້ຖືກບາດເຈັບທີ່ກົກແຂນເບື້ອງຂວາ, ຂາເບື້ອງຊ້າຍ ແລະ ກົກແຂນຊ້າຍແຕ່ບໍ່ສາຫັດປານໃດ. ມັນຍິ່ງເພີ່ມທະວີຄວາມຄຽດແຄ້ນໃຫ້ສະຫາຍຕື່ມອີກ. ເຖິງວ່າຈະຖືກບາດເຈັບແຕ່ສະຫາຍກໍບໍ່ທໍ້ຖອຍໃຈ ຮ່ວມເປັນຮ່ວມຕາຍກັບບັນດານັກຮົບຕໍ່ສູ້ຈົນໄດ້ຮັບໄຊຊະນະ. ສະຫາຍຮ້ອຍເອກນາງ ບົວຄຳ ພົມມະຈັນໄດ້ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກພັກສົມບູນໃນປີ 1966, ເຂົ້າຊາວໜຸ່ມປີ 1965, ເຂົ້າແມ່ຍິງປີ1967. ປີ 1965ເປັນສະຫະພັນແມ່ຍິງ ແຂວງຊຽງຂວາງລົງຂົນຂວາຍເຂດເມືອງຄໍາ, ເດືອນ 2 ປີ 1969 ຍົກຍ້າຍມາຢູ່ກອງລໍາລຽງຂອງແຂວງຊຽງຂວາງ, ປີ 1978 ເປັນຫົວໜ້າການເມືອງໂຮງງານຕັດຫຍິບກອງທັບ, ປີ 1984 ເປັນຫົວໜ້າພະແນກນະໂຍບາຍກົມໃຫຍ່ການເມືອງກອງທັບ, ປີ 1986 ເປັນຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງການກໍາມະບານກອງທັບ, ປີ 1989 ອອກພັກຜ່ອນຮັບເບ້ຍບໍານານ, ປີ 2002 ຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ມາຊ່ວຍວຽກຢູ່ສະຫະພັນນັກຮົບເກົ່າແຫ່ງຊາດເຖິງປີ 2010.ຕະຫຼອດໄລຍະເຄື່ອນໄຫວການປະຕິວັດຕໍ່ສູ້ປົດປ່ອຍຊາດ ສະຫາຍໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍ ໄດ້ຮັບນາມມະຍົດເປັນວິລະຊົນແຫ່ງຊາດ, ໄດ້ຮັບຫຼຽນໄຊອິດສະຫຼະຊັ້ນ I ຈຳນວນ 1 ໜ່ວຍ,ຫຼຽນໄຊອິດສະຫຼະຊັ້ນ II ຈຳນວນ 2 ໜ່ວຍ, ຫຼຽນໄຊອິດສະຫຼະຊັ້ນ III ຈໍານວນ 3 ໜ່ວຍ, ຫຼຽນໄຊພິລະອາດຫານຊັ້ນ II ຈຳນວນ 2 ໜ່ວຍ,ຫຼຽນໄຊຊະນະເລີດຊັ້ນ II ຈໍານວນ 1 ໜ່ວຍ, ຫຼຽນກາຕ້ານອາເມລິກາ 1 ໜ່ວຍ, ຫຼຽນກາ 50 ປີ 1 ໜ່ວຍ, ຫຼຽນກາ 60 ປີ 1 ໜ່ວຍ, ຫຼຽນກາລະນຶກ 50 ປີນັກຮົບເກົ່າ1 ໜ່ວຍ, ຫຼຽນກາລະນຶກປົດປ່ອຍຊຳເໜືອ 1 ໜ່ວຍ, ຫຼຽນການັກຮົບເກົ່າ 1 ໜ່ວຍ ແລະ ໃບຍ້ອງຍໍ 16 ໃບ.