ໂດຍ: ພະແນກຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ແລະ ປະຊາສຳພັນ ທຫລ
ໃນວັນທີ 7 ຕຸລາ 1968, ຄະນະປະຈຳສູນກາງແນວລາວຮັກຊາດ ໄດ້ປະກາດສ້າງຕັ້ງທະນາຄານ ໂດຍເອີ້ນຊື່ວ່າ “ທະນາຄານປະເທດລາວ” ຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການ ທີ່ຖໍ້າເສດຖະກິດ-ການເງິນ, ບ້ານນາໄກ່ ເມືອງວຽງໄຊ ແຂວງຫົວພັນ ຊຶ່ງເປັນຖານທີ່ໝັ້ນ ແລະ ເປັນສູນກາງບັນຊາຊີ້ນຳການປະຕິບັດທົ່ວປະເທດ. ຈຸດປະສົງໃນການສ້າງຕັ້ງແມ່ນເພື່ອສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງທາງດ້ານເສດຖະກິດການເງິນຂອງກຳລັງແນວລາວຮັກຊາດ, ສ້າງຄວາມເອກະລາດທາງດ້ານເງິນຕາ ໂດຍພິມຈຳໜ່າຍເງິນກີບປົດປ່ອຍອອກໝູນວຽນໃນທົ່ວເຂດປົດປ່ອຍ ເພື່ອຮັບໃຊ້ວຽກງານດ້ານຕ່າງໆ. ຈາກນັ້ນ, ຂະບວນການກຳເນີດຂອງທະນາຄານແມ່ນໄດ້ຜ່ານບາດລ້ຽວທາງດ້ານປະຫວັດສາດ ທີ່ມີຄວາມສໍາຄັນໃນຂະບວນວິວັດແຫ່ງການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ພັດທະນາປະເທດຊາດ ຕາມແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ ແລະ ລັດ.
ໃນໄລຍະຕົ້ນຂອງການສ້າງຕັ້ງທະນາຄານປະເທດລາວຢູ່ເຂດປົດປ່ອຍ, ໄດ້ມີພະນັກງານຮຸ່ນກໍ່ຕັ້ງທະນາຄານທັງໝົດ 6 ທ່ານ ໂດຍປະກອບມີ: ທ່ານ ໜູຮັກ ພູມສະຫວັນ ອະດີດຄະນະປະຈຳສູນກາງ ແນວລາວຮັກຊາດ ຜູ້ຊີ້ນຳວຽກງານເສດຖະກິດ; ທ່ານ ທອງຈັນ ອຸປະລາວັນ ອະດີດຫົວໜ້າທະນາຄານສູນກາງ. ທ່ານ ສີສະຫວາດ ສີສານ ອະດີດຮອງຫົວໜ້າທະນາຄານສູນກາງ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະຈຳນວນໜຶ່ງ.
ທະນາຄານປະເທດລາວ ໃນເບື້ອງຕົ້ນປະກອບມີ 2 ພາກສ່ວນ ຄື: 1. ທະນາຄານສູນກາງ ແມ່ນມີບົດບາດຊີ້ນຳວຽກງານທະນາຄານໃນທົ່ວເຂດປົດປ່ອຍ, ໂດຍແມ່ນທ່ານ ທອງຈັນ ອຸປະລາວັນ ເປັນຫົວໜ້າຊີ້ນຳລວມທົ່ວປະເທດ ໃນນາມຄະນະຫ້ອງການການເງິນ, ທ່ານ ສີສະຫວາດ ສີສານ ເປັນຮອງຫົວໜ້າ; 2. ທະນາຄານພິເສດ ເຮັດໜ້າທີ່ຄ້າຍຄືທະນາຄານທຸລະກິດ ຮັບໃຊ້ບັນດາສໍານັກງານອົງການຈັດຕັ້ງ ປິ່ນອ້ອມສູນກາງວຽງໄຊ ແລະ ເຂດພິເສດທີ່ຂຶ້ນກັບສູນກາງ, ໂດຍແມ່ນ ທ່ານ ອຸດອນ ພົນເສນາ ເປັນຫົວໜ້າ. ໃນເບື້ອງຕົ້ນມີພະນັກງານພຽງແຕ່ 14 ຄົນ, ມີຊ່ຽວຊານ ສສ ຫວຽດນາມ 4 ສະຫາຍ; ມີສະມາຊິກພັກນຳພາ 1 ສະຫາຍ ຕໍ່ມາຈຶ່ງເພີ່ມເປັນ 3 ສະຫາຍ, ໂຄງຮ່າງການຈັດຕັ້ງຂອງທະນາຄານສູນກາງແບ່ງອອກເປັນ 4 ພາກສ່ວນຄື: ຫ້ອງການ, ບັນຊີ, ຄັງສາງ ແລະ ສິນເຊື່ອ. ໜ້າທີ່ຕົ້ນຕໍຂອງທະນາຄານສູນກາງ ແມ່ນປະຕິບັດໜ້າທີ່ເປັນຄັງເງິນໃນການເບີກຈ່າຍງົບປະມານບໍລິຫານຮັບໃຊ້ກຳລັງຕໍ່ສູ້ຢູ່ແນວໜ້າ ແລະ ກຳລັງສະໜັບສະໜູນຢູ່ແນວຫຼັງ.
ນັບແຕ່ມື້ສ້າງຕັ້ງທະນາຄານປະເທດລາວເປັນຕົ້ນມາ, ຝ່າຍແນວລາວຮັກຊາດ ໄດ້ມີເງິນຕາເປັນຂອງຕົນເອງຄື: ເງິນກີບປົດປ່ອຍ ທີ່ໄດ້ຈໍລະຈອນໄປຄຽງຄູ່ກັບເງິນກີບວຽງຈັນ ແລະ ເງິນກີບຄັງໄຂ, ເງິນກີບປົດປ່ອຍທີ່ໄດ້ພິມອອກມານັ້ນແມ່ນເພື່ອສ້າງຄວາມເປັນເອກະລາດທາງດ້ານເງິນຕາຢູ່ເຂດປົດປ່ອຍ ແລະ ເພື່ອຮັບໃຊ້ວຽກງານຕ່າງໆຄື: 1. ໃຫ້ຮ້ານຄ້າຂອງລັດກູ້ຢືມ ເພື່ອຊື້ເຄື່ອງກະສິກຳ, ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງຈາກປະຊາຊົນ ເພື່ອສົ່ງສິນຄ້າອອກໄປຂາຍ ໃຫ້ບັນດາປະເທດອ້າຍນ້ອງ ແລະ ແລກປ່ຽນເອົາສິນຄ້າອຸດສາຫະກຳເຂົ້າມາຂາຍໃຫ້ປະຊາຊົນໃນເຂດປົດປ່ອຍ, 2. ໃຫ້ກູ້ຢືມ ເພື່ອຂະຫຍາຍການຜະລິດກະສິກຳ ແລະ ຫັດຖະກຳ ເພື່ອໃຫ້ມີເຄື່ອງຊົມໃຊ້ຫຼາຍຂຶ້ນຕື່ມ ແລະ ຊຸກຍູ້ການຈໍລະຈອນແຈກຢາຍສິນຄ້າໃຫ້ດີຂຶ້ນ; 3. ໃຫ້ກູ້ຢືມ ເພື່ອຊື້ພາຫະນະລໍາລຽງຂົນສົ່ງໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ 4. ເປັນພາຫະນະຊຳລະສະສາງໃນເຂດປົດປ່ອຍ ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນມີເຄື່ອງມື ເພື່ອຊື້ອຸປະກອນການຜະລິດ. ເງິນກີບປົດປ່ອຍ ທີ່ໄດ້ພິມອອກໃນເວລານັ້ນ ມີ 7 ປະເພດຄື: ທະນະບັດ ໃບ 1 ກີບ, 10 ກີບ, 20 ກີບ, 50 ກີບ, 100 ກີບ, 200 ກີບ ແລະ 500 ກີບ ທີ່ຈໍລະຈອນຄຽງຄູ່ກັບເງິນຣາຊະອານາຈັກລາວ ແລະ ເງິນກີບຄັງໄຂ.
ເງິນກີບປົດປ່ອຍຈໍລະຈອນຮັບໃຊ້ໃນຖານທີ່ໝັ້ນຂອງການປະຕິວັດ ໄດ້ມີຜົນດີຫຼາຍຢ່າງ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນໄດ້ປະກອບສ່ວນຊຸກຍູ້ການຜະລິດ ແລະ ແກ້ໄຂຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງພະນັກງານ, ທະຫານ ແລະ ປະຊາຊົນ ໃນເຂດປົດປ່ອຍທີ່ຢູ່ແນວໜ້າ ແລະ ແນວຫຼັງ ພ້ອມທັງໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂສະດວກໃຫ້ເຂດປົດປ່ອຍ ສາມາດຄຸ້ມຄອງການຈໍລະຈອນຂອງເງິນ ໄດ້ຢ່າງເປັນເອກະລາດ.
ໃນວັນທີ 7 ຕຸລາ 1968, ຄະນະປະຈຳສູນກາງແນວລາວຮັກຊາດ ໄດ້ປະກາດສ້າງຕັ້ງທະນາຄານ ໂດຍເອີ້ນຊື່ວ່າ “ທະນາຄານປະເທດລາວ” ຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການ ທີ່ຖໍ້າເສດຖະກິດ-ການເງິນ, ບ້ານນາໄກ່ ເມືອງວຽງໄຊ ແຂວງຫົວພັນ ຊຶ່ງເປັນຖານທີ່ໝັ້ນ ແລະ ເປັນສູນກາງບັນຊາຊີ້ນຳການປະຕິບັດທົ່ວປະເທດ. ຈຸດປະສົງໃນການສ້າງຕັ້ງແມ່ນເພື່ອສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງທາງດ້ານເສດຖະກິດການເງິນຂອງກຳລັງແນວລາວຮັກຊາດ, ສ້າງຄວາມເອກະລາດທາງດ້ານເງິນຕາ ໂດຍພິມຈຳໜ່າຍເງິນກີບປົດປ່ອຍອອກໝູນວຽນໃນທົ່ວເຂດປົດປ່ອຍ ເພື່ອຮັບໃຊ້ວຽກງານດ້ານຕ່າງໆ. ຈາກນັ້ນ, ຂະບວນການກຳເນີດຂອງທະນາຄານແມ່ນໄດ້ຜ່ານບາດລ້ຽວທາງດ້ານປະຫວັດສາດ ທີ່ມີຄວາມສໍາຄັນໃນຂະບວນວິວັດແຫ່ງການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ພັດທະນາປະເທດຊາດ ຕາມແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ ແລະ ລັດ.
ໃນໄລຍະຕົ້ນຂອງການສ້າງຕັ້ງທະນາຄານປະເທດລາວຢູ່ເຂດປົດປ່ອຍ, ໄດ້ມີພະນັກງານຮຸ່ນກໍ່ຕັ້ງທະນາຄານທັງໝົດ 6 ທ່ານ ໂດຍປະກອບມີ: ທ່ານ ໜູຮັກ ພູມສະຫວັນ ອະດີດຄະນະປະຈຳສູນກາງ ແນວລາວຮັກຊາດ ຜູ້ຊີ້ນຳວຽກງານເສດຖະກິດ; ທ່ານ ທອງຈັນ ອຸປະລາວັນ ອະດີດຫົວໜ້າທະນາຄານສູນກາງ. ທ່ານ ສີສະຫວາດ ສີສານ ອະດີດຮອງຫົວໜ້າທະນາຄານສູນກາງ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະຈຳນວນໜຶ່ງ.
ທະນາຄານປະເທດລາວ ໃນເບື້ອງຕົ້ນປະກອບມີ 2 ພາກສ່ວນ ຄື: 1. ທະນາຄານສູນກາງ ແມ່ນມີບົດບາດຊີ້ນຳວຽກງານທະນາຄານໃນທົ່ວເຂດປົດປ່ອຍ, ໂດຍແມ່ນທ່ານ ທອງຈັນ ອຸປະລາວັນ ເປັນຫົວໜ້າຊີ້ນຳລວມທົ່ວປະເທດ ໃນນາມຄະນະຫ້ອງການການເງິນ, ທ່ານ ສີສະຫວາດ ສີສານ ເປັນຮອງຫົວໜ້າ; 2. ທະນາຄານພິເສດ ເຮັດໜ້າທີ່ຄ້າຍຄືທະນາຄານທຸລະກິດ ຮັບໃຊ້ບັນດາສໍານັກງານອົງການຈັດຕັ້ງ ປິ່ນອ້ອມສູນກາງວຽງໄຊ ແລະ ເຂດພິເສດທີ່ຂຶ້ນກັບສູນກາງ, ໂດຍແມ່ນ ທ່ານ ອຸດອນ ພົນເສນາ ເປັນຫົວໜ້າ. ໃນເບື້ອງຕົ້ນມີພະນັກງານພຽງແຕ່ 14 ຄົນ, ມີຊ່ຽວຊານ ສສ ຫວຽດນາມ 4 ສະຫາຍ; ມີສະມາຊິກພັກນຳພາ 1 ສະຫາຍ ຕໍ່ມາຈຶ່ງເພີ່ມເປັນ 3 ສະຫາຍ, ໂຄງຮ່າງການຈັດຕັ້ງຂອງທະນາຄານສູນກາງແບ່ງອອກເປັນ 4 ພາກສ່ວນຄື: ຫ້ອງການ, ບັນຊີ, ຄັງສາງ ແລະ ສິນເຊື່ອ. ໜ້າທີ່ຕົ້ນຕໍຂອງທະນາຄານສູນກາງ ແມ່ນປະຕິບັດໜ້າທີ່ເປັນຄັງເງິນໃນການເບີກຈ່າຍງົບປະມານບໍລິຫານຮັບໃຊ້ກຳລັງຕໍ່ສູ້ຢູ່ແນວໜ້າ ແລະ ກຳລັງສະໜັບສະໜູນຢູ່ແນວຫຼັງ.
ນັບແຕ່ມື້ສ້າງຕັ້ງທະນາຄານປະເທດລາວເປັນຕົ້ນມາ, ຝ່າຍແນວລາວຮັກຊາດ ໄດ້ມີເງິນຕາເປັນຂອງຕົນເອງຄື: ເງິນກີບປົດປ່ອຍ ທີ່ໄດ້ຈໍລະຈອນໄປຄຽງຄູ່ກັບເງິນກີບວຽງຈັນ ແລະ ເງິນກີບຄັງໄຂ, ເງິນກີບປົດປ່ອຍທີ່ໄດ້ພິມອອກມານັ້ນແມ່ນເພື່ອສ້າງຄວາມເປັນເອກະລາດທາງດ້ານເງິນຕາຢູ່ເຂດປົດປ່ອຍ ແລະ ເພື່ອຮັບໃຊ້ວຽກງານຕ່າງໆຄື: 1. ໃຫ້ຮ້ານຄ້າຂອງລັດກູ້ຢືມ ເພື່ອຊື້ເຄື່ອງກະສິກຳ, ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງຈາກປະຊາຊົນ ເພື່ອສົ່ງສິນຄ້າອອກໄປຂາຍ ໃຫ້ບັນດາປະເທດອ້າຍນ້ອງ ແລະ ແລກປ່ຽນເອົາສິນຄ້າອຸດສາຫະກຳເຂົ້າມາຂາຍໃຫ້ປະຊາຊົນໃນເຂດປົດປ່ອຍ, 2. ໃຫ້ກູ້ຢືມ ເພື່ອຂະຫຍາຍການຜະລິດກະສິກຳ ແລະ ຫັດຖະກຳ ເພື່ອໃຫ້ມີເຄື່ອງຊົມໃຊ້ຫຼາຍຂຶ້ນຕື່ມ ແລະ ຊຸກຍູ້ການຈໍລະຈອນແຈກຢາຍສິນຄ້າໃຫ້ດີຂຶ້ນ; 3. ໃຫ້ກູ້ຢືມ ເພື່ອຊື້ພາຫະນະລໍາລຽງຂົນສົ່ງໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ 4. ເປັນພາຫະນະຊຳລະສະສາງໃນເຂດປົດປ່ອຍ ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນມີເຄື່ອງມື ເພື່ອຊື້ອຸປະກອນການຜະລິດ. ເງິນກີບປົດປ່ອຍ ທີ່ໄດ້ພິມອອກໃນເວລານັ້ນ ມີ 7 ປະເພດຄື: ທະນະບັດ ໃບ 1 ກີບ, 10 ກີບ, 20 ກີບ, 50 ກີບ, 100 ກີບ, 200 ກີບ ແລະ 500 ກີບ ທີ່ຈໍລະຈອນຄຽງຄູ່ກັບເງິນຣາຊະອານາຈັກລາວ ແລະ ເງິນກີບຄັງໄຂ.
ເງິນກີບປົດປ່ອຍຈໍລະຈອນຮັບໃຊ້ໃນຖານທີ່ໝັ້ນຂອງການປະຕິວັດ ໄດ້ມີຜົນດີຫຼາຍຢ່າງ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນໄດ້ປະກອບສ່ວນຊຸກຍູ້ການຜະລິດ ແລະ ແກ້ໄຂຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງພະນັກງານ, ທະຫານ ແລະ ປະຊາຊົນ ໃນເຂດປົດປ່ອຍທີ່ຢູ່ແນວໜ້າ ແລະ ແນວຫຼັງ ພ້ອມທັງໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂສະດວກໃຫ້ເຂດປົດປ່ອຍ ສາມາດຄຸ້ມຄອງການຈໍລະຈອນຂອງເງິນ ໄດ້ຢ່າງເປັນເອກະລາດ.
ຄໍາເຫັນ