ທ່ານ ສັນຕິພາບ ພົມວິຫານ ໄດ້ຊີ້ແຈງຕໍ່ຄຳຊັກຖາມຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງເກັບລາຍຮັບງົບປະມານ ໂດຍການຫັນເປັນທັນສະໄໝ ມີຄວາມຄືບໜ້າ, ຂໍ້ຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ບັນຫາຄົງຄ້າງຄືແນວໃດ? ຈະມີມາດຕະການແນວໃດແກ້ໄຂບັນຫາດັ່ງກ່າວໃຫ້ສໍາເລັດຕາມແຜນການ.
 |
ທ່ານໄດ້ຊີ້ແຈງວ່າ: ໄລຍະກ່ອນການເກັບລາຍຮັບຫັນເປັນທັນສະໄໝ ສ່ວນໃຫຍ່ໄດ້ເກັບລາຍຮັບເປັນເງິນສົດ ພາຍຫຼັງກະຊວງການເງິນໄດ້ສຸມໃສ່ຫັນເປັນທັນສະໄໝນັບແຕ່ປີ 2020 ເປັນຕົ້ນມາ ບວກກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວາລະແຫ່ງຊາດ ວ່າດ້ວຍການແກ້ໄຂຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທາງດ້ານເສດຖະກິດ-ການເງິນ ໂດຍສະເພາະຄຳສັ່ງເລກທີ 18/ນຍ ແລະ ດຳລັດເລກທີ 205 ຮອດປັດຈຸບັນ, ອັດຕາສ່ວນການຈັດເກັບລາຍຮັບຜ່ານລະບົບທະນາຄານ ເຄື່ອງມືທັນສະໄໝອື່ນໆກວມເອົາ 95% ແລະ ເກັບເປັນເງິນສົດມີພຽງ 5% ຂອງລາຍຮັບທັງໝົດ. ອີງຕາມວິໃສທັດຮອດປີ 2030 ຂອງກະຊວງການເງິນ ການປະຕິບັດການຄຸ້ມຄອງການເງິນ ພາກລັດປະກອບມີ 3 ໄລຍະ, ປັດຈຸບັນຢູ່ໃນໄລຍະຕົ້ນຂອງໄລຍະທີ 3. ໄລຍະຜ່ານມາ, ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານ ການຫັນເປັນທັນສະໄໝແມ່ນອີງໃສ່ມະຕິຂອງລັດຖະບານ ສະບັບເລກທີ 09/ລບ, ລົງວັນທີ 8 ຕຸລາ 2021 ວ່າດ້ວຍການຮັບຮອງແຜນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຕົວຈິງກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບ-ລາຍຈ່າຍງົບປະມານເປັນທັນສະໄໝ 5 ປີ (2021-2025) ແລະ ມະຕິ 04/ລບ, ລົງວັນທີ 23 ມີນາ 2026 ວ່າດ້ວຍການຮັບຮອງແຜນການຫັນລາຍຮັບເປັນທັນສະໄໝໄລຍະ 5 ປີ (2026-2030) ປະກອບມີ 5 ແຜນວຽກຈຸດສຸມ ແລະ 15 ໜ້າວຽກທີ່ສຳຄັນ. ໃນນັ້ນເປັນການພັດທະນາໃໝ່ 23 ໜ້າວຽກ ຍົກລະດັບ 22 ໜ້າວຽກ ແລະ ຜັນຂະຫຍາຍ 10 ໜ້າວຽກ, ກະຊວງການເງິນໄດ້ກຳນົດຄາດໝາຍ ຜົນສຳເລັດໃນແຕ່ລະປີຄື: ປີ 2026 ໃຫ້ສຳເລັດ 25%, ປີ 2027 ໃຫ້ສຳເລັດ 60%, ປີ 2028 ໃຫ້ສຳເລັດ 80% ແລະ ປີ 2029 ໃຫ້ສຳ ເລັດ 95% ແລະ ປີ 2030 ໃຫ້ສຳເລັດ 100%.
ຜ່ານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນໄລຍະ 6 ເດືອນຕົ້ນປີ 2026 ສາມາດຕີລາຄາແຜນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດບັນດາແຜນວຽກຈຸດສຸມດັ່ງກ່າວໄດ້ 12% ຂອງແຜນປີ 2026 ແລະ ສາມາດສັງລວມຜົນສຳເລັດ ແລະ ມາດຕະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດດັ່ງນີ້: ຜົນສຳເລັດດ້ານລາຍຮັບດ້ານການສົ່ງອອກ-ນໍາເຂົ້າສິນຄ້າ, ໄລຍະຜ່ານມາຂະແໜງ ພາສີໄດ້ນໍາໃຊ້ຫຼາຍໂມດູນກະແຈກກະຈາຍ ຈຶ່ງໄດ້ຍົກລະດັບ ແລະ ຫັນມານໍາໃຊ້ລະບົບພາສີທັນສະໄໝ ລວມສູນ (Smart Customs) ທີ່ເປັນການລວມສູນບັນດາໂມດຸນທັງໝົດ ໃຫ້ສາມາດແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນແບບອີເລັກໂຕຣນິກ, ຫຼີກລ່ຽງການປ້ອນຂໍ້ມູນຊໍ້າຊ້ອນ, ຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ປະກອບມີຄວາມສະດວກໃນການແຈ້ງພາສີລ່ວງໜ້າ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ພາສີ ສາມາດດໍາເນີນການກວດກາ, ບໍລິຫານຄວາມສ່ຽງກ່ອນສິນຄ້າມາຮອດດ່ານ ແລະ ດໍາເນີນການກວດປ່ອຍສິນຄ້າໄດ້ໄວ.
ການຫັນເປັນທັນສະໄໝຂອງຂະແໜງພາສີ ສາມາດເກັບລາຍຮັບໄດ້ ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນໄລຍະ 3 ປີຜ່ານມາ, ທຽບໄລຍະດຽວກັນ ສະເລ່ຍ ປີລະ 34%, ປັດຈຸບັນ, ນໍາໃຊ້ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ຈະຜັນຂະຫຍາຍໄປຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ.
ພາຍຫຼັງການຜັນຂະຫຍາຍ ແລະ ນໍາໃຊ້ລະບົບຄຸ້ມຄອງການເກັບລາຍຮັບສ່ວຍສາອາກອນ (TaxRIS) ທີ່ ມີບັນດາຫົວໜ່ວຍວິສາຫະກິດຫຼາຍກວ່າ 195,000 ຫົວໜ່ວຍ, ເຮັດໃຫ້ສາມາດຄຸ້ມຄອງ ຕິດຕາມເກັບລາຍຮັບຜ່ານລະບົບໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນ 251% ທຽບໃສ່ກ່ອນການນໍາໃຊ້ລະບົບ ຫຼື ເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍຫຼາຍກວ່າ 20% ໃນແຕ່ລະປີ; ການເກັບອາກອນຈາກການຄ້າທາງເອເລັກໂຕນິກ (Digital Tax) ໂດຍສະເພາະການລົງທະບຽນຂອງຫົວ ໜ່ວຍທີ່ບໍ່ມີທີ່ຕັ້ງຢູ່ປະເທດລາວ (Microsoft, FaceBook, Youtube, Netfix ແລະ ອື່ນໆ) ທີ່ໄດ້ເລີ່ມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນັບແຕ່ທ້າຍປີ 2024 ເປັນຕົ້ນມາ ສາມາດເກັບລາຍຮັບໄດ້ປະມານ 12 ລ້ານໂດລາ; ໄດ້ສຳເລັດການຜັນຂະຫຍາຍລະບົບຄຸ້ມຄອງໃບເກັບເງິນອາກອນເອເລັກໂຕຣນິກ (E-Tax Invoice) ຢູ່ 4 ແຂວງ ຄື: ແຂວງວຽງຈັນ (ເມືອງວັງວຽງ), ແຂວງຫຼວງພະບາງ (ນະຄອນຫຼວງພະບາງ), ແຂວງຈຳປາສັກ (ເສັ້ນທາງເລກ 16) ແລະ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ສາມາດເກັບລາຍຮັບເພີ່ມຂຶ້ນໄດ້ 25 ຕື້ກວ່າກີບ. ຖ້າຫາກສາມາດຜັນຂະຫຍາຍ ແລະ ນໍາໃຊ້ຢ່າງເປັນລະບົບກັບທຸກຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດ ຈະເຮັດໃຫ້ລາຍຮັບຂອງທ້ອງຖິ່ນເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະ ເກີນແຜນ, ພ້ອມທັງເປັນການປັບປຸງການຖືບັນຊີທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ເປັນເງື່ອນໄຂໃຫ້ຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດເຂົ້າເຖິງສິນເຊື່ອ ຜ່ານກອງທຶນເພື່ອການພັດທະນາວິສາຫະກິດຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ກາງ (SMEs) ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນ. ສຳເລັດການເຊື່ອມຕໍ່ຖານຂໍ້ມູນທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ກັບລະບົບຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບສ່ວຍສາອາກອນ, ສາມາດດຶງຂໍ້ມູນຕອນດິນໄດ້ 2 ລ້ານກວ່າຕອນ ແລະ ສຳເລັດການກຳນົດທີ່ຕັ້ງຂອງຕອນດິນ 1.4 ລ້ານຕອນ. ປະຊາຊົນສາມາດນໍາໃຊ້ແອັບປະເພດການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ (ປັກມຸດ) ແລະ ຊຳລະຜ່ານທະນາຄານໄດ້. ປັດຈຸບັນ, ເພື່ອເອກະພາບກັນຕໍ່ກົນໄກການຄຸ້ມຄອງ ຄ່າທໍານຽມ, ຄ່າບໍລິການ ໃນການນໍາໃຊ້ລະບົບທີ່ດິນແບບລວມສູນທັນສະໄໝ, ພ້ອມທັງການເກັບອາກອນທີ່ດິນປະຈຳປີ (ທີ່ຍັງຄ້າງ) ແລະ ອາກອນລາຍໄດ້ຈາກການຊື້-ຂາຍທີ່ດິນ, ຊຶ່ງຈະໄດ້ເລີ່ມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນໄຕມາດທີ III, 2026.
ການຜັນຂະຫຍາຍລະບົບດັ່ງກ່າວ, ສາມາດຫັນການເກັບຄ່າທໍານຽມ, ຄ່າບໍລິການ ແລະ ກອງທຶນຕ່າງໆ ຢູ່ຈຸດດຽວເຂົ້າບັນຊີຄັງເງິນແຫ່ງລັດແບບລວມສູນ ແລະ ມີຜົນສໍາເລັດທີ່ພົ້ນເດັ່ນດັ່ງນີ້: ສຳເລັດການຜັນຂະຫຍາຍລະບົບ ຢູ່ 15 ດ່ານສາກົນ (ເພີ່ມໃໝ່ 6 ດ່ານສາກົນ ໃນໄລຍະ 6 ເດືອນຕົ້ນປີ 2026) ແລະ ສືບຕໍ່ຜັນຂະຫຍາຍໃຫ້ສຳເລັດ 12 ດ່ານສາກົນເປົ້າໝາຍພາຍໃນປີ 2026 ແລະ ຈະສືບຕໍ່ຜັນຂະຫຍາຍໄປບັນດາກົມ ແລະ ຂະແໜງ ການອື່ນໆ. ຂ່າວ: ພູວັນ; ພາບ: ສຳນານ
ຄໍາເຫັນ