ທ່ານ ສັນຕິພາບ ພົມວິຫານ ໄດ້ຍົກໃຫ້ເຫັນສະພາບການກະກຽມຮ່າງວາລະແຫ່ງຊາດ, ການຮ່າງວາລະແຫ່ງຊາດ, ຂັ້ນຕອນໃນການກະກຽມຮ່າງວາລະແຫ່ງຊາດ, ການຮ່າງວາລະແຫ່ງຊາດນີ້ ໄດ້ອີງໃສ່ເນື້ອໃນຈິດໃຈຊີ້ນໍາຢູ່ບັນດາເອກະສານຂອງພັກ-ລັດ, ທິດຊີ້ນໍາຂອງບັນດາກອງປະຊຸມຂັ້ນສູນກາງ ແລະ ບັນດາຂໍ້ມູນສະຫຼຸບຕີລາຄາບົດລາຍງານກ່ຽວກັບວຽກກໍ່ສ້າງຮາກຖານການເມືອງ, ວຽກພັດທະນາຊົນນະບົດ-ແກ້ໄຂຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ວຽກ 3 ສ້າງ, ພ້ອມທັງນໍາໃຊ້ຂໍ້ມູນຈາກຜົນການປະເມີນສະພາບພົ້ນທຸກ ແລະ ພັດທະນາທ້າຍສະໄໝ ປີ 2025 ຕາມດໍາລັດ 348 ເປັນພື້ນຖານ. ໃນການປະເມີນດັ່ງກ່າວໄດ້ດໍາເນີນການປະເມີນ 1,283,251 ຄອບຄົວ, 8,413 ບ້ານ ແລະ 148 ເມືອງ ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ຜົນການປະເມີນຄັ້ງນີ້ສະຫຼຸບໃຫ້ເຫັນວ່າ: ຍັງມີຄອບ ຄົວບໍ່ພົ້ນທຸກຈໍານວນ 189,792 ຄອບຄົວ ເທົ່າກັບ 14.78%, ບ້ານບໍ່ພົ້ນທຸກ 2,173 ບ້ານ ກວມ 25.83% ແລະ ເມືອງບໍ່ພົ້ນທຸກ 66 ເມືອງ ກວມ 44.59% ຊຶ່ງມີສາເຫດຕົ້ນຕໍດັ່ງນີ້: ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ຄອບຄົວບໍ່ພົ້ນທຸກມີ 2 ສາເຫດຕົ້ນຕໍຄື:
1) ຄອບຄົວຂາດອາຊີບ ຫຼື ແຫຼ່ງລາຍຮັບໝັ້ນຄົງ ເນື່ອງມາຈາກຂາດຄວາມຮູ້, ຂາດຄວາມກະຕືລືລົ້ນ ໃນການພັດທະນາຕົນເອງ, ຄອງຄອຍການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກພາກລັດ ແລະ ວິທີທຳມາຫາກິນແບບຄອງເດີມ;
2) ບໍ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງການບໍລິການສາທາລະນະຂັ້ນພື້ນຖານ ເປັນຕົ້ນການເຂົ້າເຖິງການບໍລິການສາທາ ລະນະສຸກ, ການສຶກສາ, ນໍ້າສະອາດ; ສາເຫດທີ່ບ້ານບໍ່ພົ້ນທຸກມີ 3 ສາເຫດຕົ້ນຕໍຄື:
1) ເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມບໍ່ສາມາດທຽວໄດ້ຕະຫຼອດປີ;
2) ບໍ່ມີຕາຂ່າຍໄຟຟ້າໃນລະບົບ;
3) ບໍ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງການບໍລິການດ້ານໂທລະຄົມ ມະນາຄົມ ແລະ ການຂົນສົ່ງ. ສາເຫດທີ່ເມືອງບໍ່ພົ້ນທຸກມີ 3 ສາເຫດຕົ້ນຕໍຄື:
1) ເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມບໍ່ສາມາດທຽວໄດ້ຕະຫຼອດປີ ແລະ ຍັງບໍ່ທັນເຊື່ອມຈອດກັບບ້ານພາຍໃນເມືອງ,
2) ຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມບໍ່ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ, ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ນໍາໃຊ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ,
3) ເທສະບານເມືອງບໍ່ໄດ້ຊົມໃຊ້ນໍ້າປະປາຊຸມຊົນ ຫຼື ລະບົບນໍ້າປະປາ. ສະນັ້ນ, ການຮ່າງວາລະແຫ່ງຊາດຄັ້ງນີ້ ແມ່ນການຫັນເອົາແນວ ທາງນະໂຍບາຍ, ມະຕິ, ຄໍາສັ່ງ ກ່ຽວກັບວຽກພັດທະນາຊົນນະບົດ ແລະ ແກ້ໄຂຄວາມທຸກຍາກເປັນອັນລະອຽດດ້ວຍການນໍາໃຊ້ຂໍ້ມູນທີ່ມີລັກສະນະວິທະຍາສາດ, ມີການຢັ້ງຢືນຮັບຮອງຈາກອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ສູນກາງເປັນພື້ນຖານໃນການກຳນົດເປົ້າໝາຍ, ຄາດໝາຍ ແລະ ວຽກຈຸດສຸມ ເພື່ອເລັ່ງແກ້ໄຂບັນຫາຕົວຈິງຮີບດ່ວນຂອງຊົນນະບົດຢ່າງມີຈຸດສຸມ ແລະ ມີລັກສະນະບຸກທະລຸ. ໃນນີ້, ຈະສຸມໃສ່ແກ້ໄຂ 2 ບັນຫາໃຫຍ່ຄື:
1) ສ້າງອາຊີບ ແລະ ແຫຼ່ງລາຍຮັບທີ່ໝັ້ນຄົງ ແລະ ຍືນຍົງ;
2) ພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ແລະ ສິ່ງອໍານວຍຄວາມສະດວກຢູ່ຊົນນະບົດ.
ຖ້າ 2 ບັນຫາດັ່ງກ່າວ ໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂຢ່າງເປັນຮູບປະທຳຈະສາມາດສ້າງຄອບຄົວພົ້ນທຸກໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 100,000 ຄອບຄົວ ເຮັດໃຫ້ອັດຕາສ່ວນຄອບຄົວທຸກຍາກຫຼຸດຈາກ 14.78% ຍັງເຫຼືອໜຶ່ງຕົວເລກ (ຫຼື ປະມານ 8%); ສ້າງບ້ານພົ້ນທຸກໃຫ້ໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 1,000 ບ້ານ, ສ້າງເມືອງພົ້ນທຸກໃຫ້ໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 25 ເມືອງ.
ການສະຫຼຸບວາລະແຫ່ງຊາດ ລັດຖະບານຈະໄດ້ມອບໃຫ້ຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ເປັນໃຈກາງປະເມີນຜົນການຈັດຕັ້ງປະບັດຕາມມາດຕະຖານພົ້ນທຸກ ແລະ ມາດຕະຖານພັດທະນາທີ່ໄດ້ປັບປຸງໃໝ່ (ທຽບໃສ່ມາດຕະຖານຕາມດຳລັດ 348/ລບ ແມ່ນມີຕົວຊີ້ວັດໜ້ອຍກວ່າ). ການກະກຽມຮ່າງວາລະແຫ່ງຊາດສະບັບນີ້ມີເວລາຈຳກັດ, ລັດຖະບານໄດ້ມອບໃຫ້ຄະນະຮັບຜິດຊອບຂັ້ນສູນກາງ ດໍາເນີນການຮ່າງວາລະແຫ່ງຊາດດັ່ງກ່າວ ເລີ່ມແຕ່ເດືອນພຶດສະພາ 2026 ເປັນຕົ້ນມາ ແລະ ໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມຜ່ານເນື້ອໃນ 3 ຄັ້ງ. ຈາກນັ້ນ, ໄດ້ນໍາໄປຜ່ານກອງປະຊຸມລັດຖະບານເປີດກວ້າງຄັ້ງທີ 1, ກອງປະຊຸມກົມການເມືອງ ຮ່ວມກັບຄະນະເລຂາທິການສູນກາງພັກ, ກອງປະຊຸມຮ່ວມຄະນະລັດຖະບານ ແລະ ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ 1, ກອງປະຊຸມຍົກສູງຄຸນນະພາບທາງດ້ານເນື້ອໃນ ໃນອາທິດຜ່ານມາຊຶ່ງບັນດາສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ໄດ້ປະກອບຄໍາຄິດຄໍາເຫັນຈໍານວນ 10 ທ່ານ ກວມເອົາ 9 ບັນຫາ ເປັນຕົ້ນຊື່ເອີ້ນ, ໄລຍະເວລາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ, ສາເຫດ, ວຽກຈຸດສຸມ, ກົນໄກການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ, ການກຳນົດນະໂຍບາຍ, ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງປະຊາຊົນ, ການຈັດສັນທີ່ດິນ 3 ປະເພດປ່າ ແລະ ງົບປະມານ ເຫັນວ່າເປັນຄໍາເຫັນທີ່ສໍາຄັນ ແລະ ມີເຫດມີຜົນ ຖືກກັບຕົວຈິງ ຄະນະພວກເຮົາຈະໄດ້ນໍາໄປຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ປັບປຸງຕາມຄໍາເຫັນຂອງກອງປະຊຸມ ລວມທັງຄໍາເຫັນຂອງບັນດາສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດໃນມື້ນີ້.
ສໍາລັບດ້ານໂຄງຮ່າງຂອງວາລະແຫ່ງຊາດສະບັບນີ້ ປະກອບມີ 4 ພາກໃຫຍ່ຄື: ພາກທີ I: ຄວາມຈໍາເປັນຮີບດ່ວນຂອງວາລະແຫ່ງຊາດ; ພາກທີ II: ທັດສະນະຊີ້ນຳ, ຫຼັກການ, ຈຸດປະສົງ ແລະ ລະດັບຄາດໝາຍ; ພາກທີ III: ທິດທາງ, ວຽກຈຸດສຸມ ແລະ ວິທີການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ; ພາກທີ IV: ກົນໄກໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ການແບ່ງຄວາມຮັບຜິດຊອບ. ພ້ອມນັ້ນ, ເນື້ອໃນສະເໜີໃຫ້ສະພາພິຈາລະນາຮັບຮອງ: ສະເໜີພິຈາລະນາຮັບຮອງເອົາບົດລາຍງານວາລະແຫ່ງຊາດ ວ່າດ້ວຍການພັດທະນາຊົນນະບົດ ແລະ ແກ້ໄຂຄວາມທຸກຍາກ; ສະເໜີພິຈາ ລະນາຮັບຮອງເອົາຄາດໝາຍຕົ້ນຕໍຂອງວາລະແຫ່ງຊາດ; ສະເໜີພິຈາລະນາຮັບຮອງເອົາວຽກຈຸດສຸມຂອງວາລະແຫ່ງຊາດ; ສະເໜີພິຈາລະນາຮັບຮອງເອົາກົນໄກການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວາລະແຫ່ງຊາດ.
(ຂ່າວ: ວັນເພັງ, ພາບ: ສໍານານ)
ຄໍາເຫັນ