ການສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນສາກົນແຫ່ງການຮູ້ໜັງສື ຄົບຮອບ 60 ປີໃນປີນີ້ ຈັດຂຶ້ນພາຍໃຕ້ຄຳຂວັນທີ່ວ່າ: “ການຮູ້ໜັງສືເພື່ອປະຊາຊົນ, ມວນມະນຸດໃນໂລກ ແລະ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ” (Literacy for people, the planet and prosperity). ນີ້ແມ່ນຫົວຂໍ້ທີ່ມີຄວາມໝາຍເລິກເຊິ່ງ, ເຕືອນສະຕິໃຫ້ພວກເຮົາເຫັນວ່າ ການຮູ້ໜັງສືບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນຂັ້ນໄດສູ່ການພັດທະນາຕົນເອງເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນເສົາຄ້ຳສຳຄັນໃນການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ການສ້າງສັນຕິພາບ ແລະ ການສ້າງຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຮ່ວມກັນຢ່າງຍືນຍົງ.
ໃນໄລຍະ 6 ທົດສະວັດຜ່ານມາ, ຂະບວນການຮຽນຮູ້ໜັງສືທົ່ວໂລກ ໄດ້ຮັບການພັດທະນາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແຕ່ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ໃນປັດຈຸບັນທົ່ວໂລກຍັງມີຜູ້ໃຫຍ່ ແລະ ຊາວໜຸ່ມຫຼາຍກວ່າ 739 ລ້ານຄົນ ຍັງຂາດທັກສະການຮູ້ໜັງສືພື້ນຖານ (ໃນນັ້ນ 63% ເປັນແມ່ຍິງ). ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ, ໃນໂລກຍຸກປັດຈຸບັນພວມກ້າວເຂົ້າສູ່ຍຸກແຫ່ງການຫັນປ່ຽນສູ່ດີຈີຕອນ ແລະ ປັນຍາປະດິດ (AI) ຢ່າງວ່ອງໄວ.
ດັ່ງນັ້ນ, ໃນສະພາບການໃໝ່ນີ້, ຄຳວ່າ “ການຮູ້ໜັງສື” ບໍ່ໄດ້ມີຄວາມໝາຍພຽງແຕ່ການອ່ານອອກ, ຂຽນໄດ້ ແລະ ຄິດໄລ່ເລກເປັນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງລວມເຖິງການຮູ້ທັນດີຈີຕອນ ແລະ ປັນຍາປະດິດ (Digital & AI Literacy) ເພື່ອນຳໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີຢ່າງປອດໄພ ແລະ ສ້າງສັນ; ລວມເຖິງການຮູ້ທັນຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, ຄວາມຮູ້ດ້ານການເງິນ, ທັກສະອາຊີບ ແລະ ພູມປັນຍາສີຂຽວ. ຄຽງຄູ່ກັບການປູກຝັງຈິດສຳນຶກ “ການຮຽນຮູ້ຕະຫຼອດຊີວິດ” (Lifelong Learning) ເພື່ອໃຫ້ພົນລະເມືອງທຸກຄົນມີຄວາມສາມາດໃນການປັບຕົວ, ສ້າງມູນຄ່າເພີ່ມ ແລະ ພັດທະນາຕົນເອງໃຫ້ທັນກັບການປ່ຽນແປງຂອງໂລກ.
ໃນໄລຍະຜ່ານມາ, ພັກ ແລະ ລັດຖະບານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ໄດ້ຖືເອົາການສຶກສາ ແລະ ການພັດທະ ນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດເປັນໃຈກາງ ແລະ ເປັນບຸລິມະສິດອັນດັບຕົ້ນໆ ຂອງແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງ ຄົມແຫ່ງຊາດ. ເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຮົາຈະຍາດໄດ້ຜົນສຳເລັດຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ພວກເຮົາກຳລັງປະເຊີນໜ້າກັບສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍຢ່າງເປັນຕົ້ນ:
1. ອັດຕາການປະລະການຮຽນຂອງນັກຮຽນຍັງມີທ່າອ່ຽງສູງ ໂດຍສະເພາະໃນເຂດຊົນນະບົດ, ເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ ແລະ ໃນກຸ່ມຄອບຄົວທີ່ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທາງດ້ານເສດຖະກິດ.
2. ຄຸນນະພາບຂອງການຮຽນ-ການສອນ, ການຂາດແຄນຄູສອນ, ພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ແລະ ອຸປະກອນການຮຽນ-ການສອນຍັງບໍ່ທັນຕອບສະໜອງໄດ້ຢ່າງທົ່ວເຖິງ; ຫຼັກສູດ ແລະ ວິທີການສອນຍັງຕ້ອງໄດ້ຮັບການຍົກລະດັບເພື່ອໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບມາດຕະຖານຂອງພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ.
3. ການສ້າງກຳລັງແຮງງານຍັງບໍ່ທັນສອດຄ່ອງ ແລະ ພຽງພໍ ເພື່ອຮັບໃຊ້ໃຫ້ໂຄງສ້າງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງຊາດ ທີ່ພວມຫັນປ່ຽນສູ່ອຸດສາຫະກຳ, ການບໍລິການທັນສະໄໝ ແລະ ກະສິກຳສະອາດ ໂດຍສະເພາະກຳລັງແຮງງານທີ່ມີທັກສະວິຊາຊີບສະເພາະດ້ານ ແລະ ທັກສະລະດັບສູງ.
ເພື່ອກໍ່ສ້າງຊັບພະຍາກອນມະນຸດໃຫ້ມີຄຸນນະພາບສູງ, ການສຶກສາ ບໍ່ພຽງແຕ່ສອນຄວາມຮູ້ດ້ານວິຊາການເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຕ້ອງສຸມໃສ່ການປູກຝັງຄຸນສົມບັດສິນທຳປະຕິວັດ, ແນວຄິດຮັກຊາດ, ຮັກລະບອບປະຊາທິ ປະໄຕ ປະຊາຊົນ, ເຄົາລົບກົດໝາຍ, ມີລະບຽບວິໄນ ແລະ ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບສູງຕໍ່ສັງຄົມ.
ກະຊວງ ສສກ ຈະສືບຕໍ່ຍົກສູງຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຕົນເພື່ອຮ່ວມມື, ປະສານງານກັບທຸກພາກສ່ວນ ທັງພາກລັດ, ເອກະຊົນ, ພໍ່ແມ່ຜູ້ປົກຄອງ, ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ແລະ ບັນດາປະເທດເພື່ອນມິດເພີ່ມທະວີການລົງທຶນໃສ່ການສຶກສາຂັ້ນພື້ນຖານ, ເອົາໃຈໃສ່ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຄູ-ອາຈານ ແລະ ສ້າງທຸກເງື່ອນໄຂໃຫ້ລູກຫຼານປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກ, ແມ່ຍິງ, ຊົນເຜົ່າ ແລະ ຜູ້ພິການໄດ້ເຂົ້າເຖິງການສຶກສາທີ່ມີຄຸນນະພາບ ແລະ ເທົ່າທຽມ; ແກ້ໄຂບັນຫາການປະລະການຮຽນ ແລະ ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມທີ່ເອື້ອອໍານວຍໃຫ້ການຮຽນ-ການສອນ, ພ້ອມກັນສ້າງຄອບຄົວ, ບ້ານ, ຊຸມຊົນ ແລະ ທົ່ວສັງຄົມໃຫ້ກາຍເປັນສະຖານທີ່ແຫ່ງການຮຽນຮູ້.
ພວກເຮົາຕ້ອງຖືເອົາການສຶກສາໃຫ້ກາຍເປັນພັນທະ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງທົ່ວປວງຊົນ:
1. ສັງຄົມແຫ່ງການຮຽນຮູ້ ແລະ ສັງຄົມແຫ່ງພູມປັນຍາ.
2. ສັງຄົມທີ່ໃສ່ໃຈຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ.
3. ສັງຄົມທີ່ມີຄວາມເອື້ອເຟື້ອເພື່ອແຜ່ ແລະ ມີມະນຸດສະທຳ.
ຕາງໜ້າໃຫ້ສູນກາງພັກ, ລັດຖະບານ ແລະ ຄະນະນຳ ກະຊວງ ສສກ, ຂໍສະແດງຄວາມຍ້ອງຍໍຊົມເຊີຍ ແລະ ຂອບໃຈຢ່າງສຸດຊຶ້ງມາຍັງຄະນະພັກ-ຄະນະນຳທຸກຂັ້ນ, ຄູ-ອາຈານ, ພໍ່ແມ່ຜູ້ປົກຄອງ, ອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ, ພາກສ່ວນທຸລະກິດ ແລະ ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ. ພ້ອມດຽວກັນນີ້, ຂໍສະແດງຄວາມຂອບໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງມາຍັງອົງການ UNESCO, ບັນດາປະເທດເພື່ອນມິດ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາ ທີ່ໄດ້ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອວຽກງານການສຶກສາ ແລະ ການຮູ້ໜັງສືຂອງ ສປປ ລາວ ຕະຫຼອດມາ.
ເນື່ອງໃນໂອກາດອັນສະຫງ່າລາສີແຫ່ງການສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນສາກົນແຫ່ງການຮູ້ໜັງສື ຄົບຮອບ 60 ປີນີ້, ຂໍອວຍພອນໄຊອັນປະເສີດມາຍັງບັນດາທ່ານການນຳພັກ-ລັດ, ພະນັກງານ, ທະຫານ, ຕຳຫຼວດ, ຄູ-ອາ ຈານ, ນັກຮຽນ-ນັກສຶກສາ ແລະ ພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າທຸກຖ້ວນໜ້າ ຈົ່ງມີສຸຂະພາບເຂັ້ມແຂງ, ມີຄວາມຜາສຸກ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດໃນໜ້າທີ່ວຽກງານ; ພ້ອມກັນສືບຕໍ່ສ້າງບາດກ້າວບຸກທະລຸໃໝ່ ເພື່ອພັດທະນາການສຶກສາລາວໃຫ້ມີຄຸນນະພາບສູງ, ເຂັ້ມແຂງ ແລະ ເທົ່າທຽມກັບພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ.
ການສຶກສາຄືອະນາຄົດຂອງຊາດ! ການຮຽນຮູ້ຕະຫຼອດຊີວິດ ເພື່ອການພັດທະນາທີ່ຍືນຍົງ!
ຂ່າວ: ສສກ
ຄໍາເຫັນ