ໂດຍ: ຍຸພິນທອງ
ການບູຊາໂຄມໄຟແມ່ນປະເພນີປະຕິບັດສືບທອດກັນມາຫຼາຍຊົວຄົນ ຊຶ່ງຈັດຂຶ້ນໃນໄລຍະບຸນອອກພັນສາ, ໂຄມໄຟແມ່ນສິ່ງທີ່ປະດິດຂຶ້ນຈາກໄມ້ແລ້ວເຮັດເປັນໂຄມເພື່ອໄຕ້ປະດັບ ແລະນ້ອມບູຊາພະລັດຕະນະໄຕໂດຍແບ່ງອອກເປັນ 3 ປະເພດຄື: ໂຄມໄຟກາບ ຊຶ່ງເຮັດເປັນກາບຄືດອກບົວ, ໂຄມໄຟປະເພດຫ້ອຍ ຫຼືຕັ້ງ ໄວ້ຕາມດິນປະດັບປະດາຢ່າງງົດງາມບາງຄັ້ງກໍມີການເຮັດເປັນດາວໃຫຍ່ ປະດັບຕາມສະຖານທີ່ຕ່າງໆຂອງວັດ ແລະໂຄມໄຟສໍາລັບປ່ອຍໃຫ້ລອຍຢູ່ ເທິງອາກາດເອີ້ນໂຄມລອຍ.
ພະ ບຸນທະວີ ກົມພະພັນ ເຈົ້າອະທິການວັດສີຄູນວຽງ (ວັດດົງໝ້ຽງ) ຕັ້ງຢູ່ບ້ານດົງໝ້ຽງ ເມືອງຈັນທະບູລີ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄດ້ໃຫ້ຮູ້ປະຫັວດຄວາມເປັນມາຂອງພິທີບູຊາໂຄມໄຟ ວ່າ: ຖ້າຫາກວ່າ ຈະຖາມຫາເຄົ້າກໍາເນີດ ຫຼືທີ່ມາຂອງບູຊາໂຄມໄຟກໍຄົງເປັນການຍາກ ທີ່ຈະຫາຂໍ້ມູນຢ່າງຊັດເຈນໄດ້ ແຕ່ຜ່ານມານັກປາດ ອາຈານທ່ານໄດ້ໃຫ້ຂໍ້ສັນນິຖານໄວ້ຕ່າງໆດັ່ງນີ້: ການໄຕ້ໂຄມແມ່ນປະເພນີດັ່ງເດີມຂອງສາສະໜາພາມ, ແຕ່ເດີມເປັນພິທີການຂອງສາສະໜາພາມທໍາການໄຕ້ໂຄມ ຫຼືໄຕ້ນໍ້າມັນບູຊາພະເປັນເຈົ້າທັງສາມອົງຂອງເຂົາຄື: ພະພົມ, ພະອີສວນ ແລະພະນາລາຍ. ຕໍານານເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄໍາຕົ້ນກໍາເນີດໂຄມໄຟ ຕາມຕຳນານຂອງປະເທດສີລັງກາ ຊຶ່ງທ່ານຟັງຊິດການເຍຂຽນ ໄວ້ໃນໜັງສືສຳຫຼວດແມ່ນ້ຳຂອງ ຂອງທ່ານໃນສະຕະວັດທີ XIX (1866-1868) ກ່າວໄວ້ວ່າ: ເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄຳ ປາກົດຕົວໃນສະຕະວັດທີ V ຂອງຄຣິດຕະການຄືປະມານ 1500 ປີມາແລ້ວ. ໄດ້ມີການການບູຊາໂດຍຈູດທູບທຽນ,ໂຄມໄຟ ແລະປະທີບບູຊາພະຍານາກໃຫ້ສະ ຫວ່າງທົ່ວແມ່ນ້ຳຂອງເປັນເວລາ 7 ວັນ 7 ຄືນ ເພື່ອຂໍໃຫ້ພະຍານາກຊູເອົາເຮືອຂອງມະເຫສີ ແລະກຸມມານນ້ອຍໄວ້ບໍ່ໃຫ້ໄຫຼລົງສູ່ທະເລ. ການທີ່ບູຊາພະຍານາກໂດຍການຈູດທູບ, ທຽນ, ໂຄມໄຟໄປຕາມ ແມ່ນ້ຳຂອງນີ້ເອງ ຈຶ່ງເກີດມີປະເພນີໄຫຼເຮືອໄຟ ແລະ ໃຕ້ໂຄມໄຟບູຊາຂອງຊາວລາວເຮົາເປັນຄັ້ງທໍາອິດ ແລະໄດ້ປະຕິບັດສືບໆກັນມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນນີ້ມີອາຍຸ1.500 ປີມາແລ້ວ.
ພະ ບຸຸນທະວີ ກົມພະພັນ ໄດ້ກ່າວໃຫ້ຮູ້ຕື່ມອີກວ່າ: ການໃຕ້ໂຄມໄຟແມ່ນເພື່ອບູຊາຮອຍພະພຸດທະບາດທີ່ພະພຸດທະເຈົ້າໄດ້ປະທັບໄວ້ທີ່ແຄມແມ່ນໍ້າ ນໍາມານະທີດັ່ງສະແດງອອກໃນຄໍາຖວາຍເຮືອໄຟ ແລະ ໂຄມວ່າ: ຂ້ານ້ອຍທັງຫຼາຍ ຂໍບູຊາ ຊຶ່ງຮອຍພະພຸດທະບາດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ເໜືອຫາດຊາຍຊື່ນໍາມະທານະທີນັ້ນ ດ້ວຍປະທີບນີ້ ກິລິຍາທີ່ບູຊາຮອຍພະພຸດທະບາດດ້ວຍປະທີບນີ້ ຂໍຈົ່ງເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ຂ້ານ້ອຍ ທັງຫຼາຍສິ້ນກາລະນານເທີ້ນ. ສັງລວມແລ້ວຈຸດປະສົງຂອງການບູຊາໂຄມໄຟແມ່ນ ເພື່ອສືບທອດ ແລະຮັກສາໄວ້ໄດ້ຮີດຄອງປະເພນີອັນດີງາມຂອງຊາດ ໃຫ້ຍືນຍົງຄູ່ກັບຄົນລາວຊາດລາວຕະຫຼອດໄປ; ນ້ອມບູຊາພະລັດຕະນະໄຕອັນເປັນຮົ່ມໄຊຂອງພຸດທະສາສະໜາ; ເພື່ອສະເຫຼີມສະຫຼອງຊື່ນຊົມສາທຸການຕ້ອນຮັບການສະເດັດລົງມາຈາກສະຫວັນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ແລະເພື່ອຊື່ນຊົມອະນຸໂມທະ ນາບຸນທີ່ພະສົງສາມະເນນໄດ້ຈໍາວັດສາຄົບໄຕມາດສາມເດືອນ ຊຶ່ງມີຄວາມເຊື່ອວ່າຈະເຮັດໃຫ້ຊີວິດຂອງຜູ້ໄດ້ບູຊາໂຄມໄຟມີຄວາມສຸກຄວາມຈະເລີນ ແລະພົບຫົນທາງແຫ່ງແສງສະຫວ່າງໃນທໍາ ແລະໃນການໃຊ້ຊີວິດກໍຈະເດີນແມ່ນແລ່ນສະດວກ.
ຊຶ່ງແຕ່ລະປີ ວັດສີຄູນວຽງ ກໍໄດ້ມີການຈັດພິທີໃຕ້ໂຄມໄຟບູຊາ ມີການປະດັບເອ້ຍ້ອງຢ່າງສວຍງາມມີຫຼາຍສີສັນ ມີຈໍານວນຫຼາຍໆດວງ ປີນີ້ງານບຸນອອກພັນສາປະວໍລະນາ ກໍກົງກັບວັນທີ 29 ຕຸລາ 2023 ຂຶ້ນ 15 ຄໍ່າ ເດືອນ 11 ລາວ ຊຶ່ງຍາດໂຍມທັງຫຼາຍສາມາດເຂົ້າມາທ່ຽວຊົມກິດຈະກໍາຕ່າງໆພາຍໃນວັດເຊັ່ນ: ໄຫວ້ພະຮັບສິນ,ວຽນທຽນ, ໄຫຼເຮືອໄຟ, ທ່ຽວຊົມໂຄມໄຟ, ຊົມສິລະປະການສະແດງພື້ນເມືອງລາວ, ການນຸ່ງຊຸດຊົນເຜົ່າຕ່າງໆ ຊຶ່ງງານຈະດໍາເນີນໄປຮອດວັນທີ 29 ຕຸລາ 2023.
ທ້າຍສຸດນີ້ ອາຕະມາຂໍຝາກໃຫ້ຍາດໂຍມທັງຫຼາຍຈົ່ງພ້ອມພຽງກັນຫຼິ້ນບຸນອອກພັນສາດ້ວຍຄວາມມ່ວນຊື່ນໃຫ້ໄດ້ທັງຄວາມຮັກແພງສາມັກຄີ, ການອະນຸລັກວັດທະນະທໍາ ແລະໃຫ້ຫຼິ້ນບຸນຢ່າງມີສະຕິໂດຍສະເພາະການສັນຈອນໄປມາຢ່າງມີສະຕິ, ການດື່ມກິນກໍຂໍໃຫ້ຢູ່ໃນຄວາມພໍເໝາະພໍດີ ແລະຂໍໃຫ້ອານິສົງແຫ່ງການສ້າງບຸນດັ່ງກ່າວຈົ່ງປົກປ້ອງຄຸ້ມຄອງຍາດໂຍມໃຫ້ມີແຕ່ຄວາມສຸກຄວາມຈະເລີນທຸກຖ້ວນໜ້າເທີ້ນ.
ການບູຊາໂຄມໄຟແມ່ນປະເພນີປະຕິບັດສືບທອດກັນມາຫຼາຍຊົວຄົນ ຊຶ່ງຈັດຂຶ້ນໃນໄລຍະບຸນອອກພັນສາ, ໂຄມໄຟແມ່ນສິ່ງທີ່ປະດິດຂຶ້ນຈາກໄມ້ແລ້ວເຮັດເປັນໂຄມເພື່ອໄຕ້ປະດັບ ແລະນ້ອມບູຊາພະລັດຕະນະໄຕໂດຍແບ່ງອອກເປັນ 3 ປະເພດຄື: ໂຄມໄຟກາບ ຊຶ່ງເຮັດເປັນກາບຄືດອກບົວ, ໂຄມໄຟປະເພດຫ້ອຍ ຫຼືຕັ້ງ ໄວ້ຕາມດິນປະດັບປະດາຢ່າງງົດງາມບາງຄັ້ງກໍມີການເຮັດເປັນດາວໃຫຍ່ ປະດັບຕາມສະຖານທີ່ຕ່າງໆຂອງວັດ ແລະໂຄມໄຟສໍາລັບປ່ອຍໃຫ້ລອຍຢູ່ ເທິງອາກາດເອີ້ນໂຄມລອຍ.
ພະ ບຸນທະວີ ກົມພະພັນ ເຈົ້າອະທິການວັດສີຄູນວຽງ (ວັດດົງໝ້ຽງ) ຕັ້ງຢູ່ບ້ານດົງໝ້ຽງ ເມືອງຈັນທະບູລີ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄດ້ໃຫ້ຮູ້ປະຫັວດຄວາມເປັນມາຂອງພິທີບູຊາໂຄມໄຟ ວ່າ: ຖ້າຫາກວ່າ ຈະຖາມຫາເຄົ້າກໍາເນີດ ຫຼືທີ່ມາຂອງບູຊາໂຄມໄຟກໍຄົງເປັນການຍາກ ທີ່ຈະຫາຂໍ້ມູນຢ່າງຊັດເຈນໄດ້ ແຕ່ຜ່ານມານັກປາດ ອາຈານທ່ານໄດ້ໃຫ້ຂໍ້ສັນນິຖານໄວ້ຕ່າງໆດັ່ງນີ້: ການໄຕ້ໂຄມແມ່ນປະເພນີດັ່ງເດີມຂອງສາສະໜາພາມ, ແຕ່ເດີມເປັນພິທີການຂອງສາສະໜາພາມທໍາການໄຕ້ໂຄມ ຫຼືໄຕ້ນໍ້າມັນບູຊາພະເປັນເຈົ້າທັງສາມອົງຂອງເຂົາຄື: ພະພົມ, ພະອີສວນ ແລະພະນາລາຍ. ຕໍານານເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄໍາຕົ້ນກໍາເນີດໂຄມໄຟ ຕາມຕຳນານຂອງປະເທດສີລັງກາ ຊຶ່ງທ່ານຟັງຊິດການເຍຂຽນ ໄວ້ໃນໜັງສືສຳຫຼວດແມ່ນ້ຳຂອງ ຂອງທ່ານໃນສະຕະວັດທີ XIX (1866-1868) ກ່າວໄວ້ວ່າ: ເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄຳ ປາກົດຕົວໃນສະຕະວັດທີ V ຂອງຄຣິດຕະການຄືປະມານ 1500 ປີມາແລ້ວ. ໄດ້ມີການການບູຊາໂດຍຈູດທູບທຽນ,ໂຄມໄຟ ແລະປະທີບບູຊາພະຍານາກໃຫ້ສະ ຫວ່າງທົ່ວແມ່ນ້ຳຂອງເປັນເວລາ 7 ວັນ 7 ຄືນ ເພື່ອຂໍໃຫ້ພະຍານາກຊູເອົາເຮືອຂອງມະເຫສີ ແລະກຸມມານນ້ອຍໄວ້ບໍ່ໃຫ້ໄຫຼລົງສູ່ທະເລ. ການທີ່ບູຊາພະຍານາກໂດຍການຈູດທູບ, ທຽນ, ໂຄມໄຟໄປຕາມ ແມ່ນ້ຳຂອງນີ້ເອງ ຈຶ່ງເກີດມີປະເພນີໄຫຼເຮືອໄຟ ແລະ ໃຕ້ໂຄມໄຟບູຊາຂອງຊາວລາວເຮົາເປັນຄັ້ງທໍາອິດ ແລະໄດ້ປະຕິບັດສືບໆກັນມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນນີ້ມີອາຍຸ1.500 ປີມາແລ້ວ.
ພະ ບຸຸນທະວີ ກົມພະພັນ ໄດ້ກ່າວໃຫ້ຮູ້ຕື່ມອີກວ່າ: ການໃຕ້ໂຄມໄຟແມ່ນເພື່ອບູຊາຮອຍພະພຸດທະບາດທີ່ພະພຸດທະເຈົ້າໄດ້ປະທັບໄວ້ທີ່ແຄມແມ່ນໍ້າ ນໍາມານະທີດັ່ງສະແດງອອກໃນຄໍາຖວາຍເຮືອໄຟ ແລະ ໂຄມວ່າ: ຂ້ານ້ອຍທັງຫຼາຍ ຂໍບູຊາ ຊຶ່ງຮອຍພະພຸດທະບາດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ເໜືອຫາດຊາຍຊື່ນໍາມະທານະທີນັ້ນ ດ້ວຍປະທີບນີ້ ກິລິຍາທີ່ບູຊາຮອຍພະພຸດທະບາດດ້ວຍປະທີບນີ້ ຂໍຈົ່ງເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ຂ້ານ້ອຍ ທັງຫຼາຍສິ້ນກາລະນານເທີ້ນ. ສັງລວມແລ້ວຈຸດປະສົງຂອງການບູຊາໂຄມໄຟແມ່ນ ເພື່ອສືບທອດ ແລະຮັກສາໄວ້ໄດ້ຮີດຄອງປະເພນີອັນດີງາມຂອງຊາດ ໃຫ້ຍືນຍົງຄູ່ກັບຄົນລາວຊາດລາວຕະຫຼອດໄປ; ນ້ອມບູຊາພະລັດຕະນະໄຕອັນເປັນຮົ່ມໄຊຂອງພຸດທະສາສະໜາ; ເພື່ອສະເຫຼີມສະຫຼອງຊື່ນຊົມສາທຸການຕ້ອນຮັບການສະເດັດລົງມາຈາກສະຫວັນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ແລະເພື່ອຊື່ນຊົມອະນຸໂມທະ ນາບຸນທີ່ພະສົງສາມະເນນໄດ້ຈໍາວັດສາຄົບໄຕມາດສາມເດືອນ ຊຶ່ງມີຄວາມເຊື່ອວ່າຈະເຮັດໃຫ້ຊີວິດຂອງຜູ້ໄດ້ບູຊາໂຄມໄຟມີຄວາມສຸກຄວາມຈະເລີນ ແລະພົບຫົນທາງແຫ່ງແສງສະຫວ່າງໃນທໍາ ແລະໃນການໃຊ້ຊີວິດກໍຈະເດີນແມ່ນແລ່ນສະດວກ.
ຊຶ່ງແຕ່ລະປີ ວັດສີຄູນວຽງ ກໍໄດ້ມີການຈັດພິທີໃຕ້ໂຄມໄຟບູຊາ ມີການປະດັບເອ້ຍ້ອງຢ່າງສວຍງາມມີຫຼາຍສີສັນ ມີຈໍານວນຫຼາຍໆດວງ ປີນີ້ງານບຸນອອກພັນສາປະວໍລະນາ ກໍກົງກັບວັນທີ 29 ຕຸລາ 2023 ຂຶ້ນ 15 ຄໍ່າ ເດືອນ 11 ລາວ ຊຶ່ງຍາດໂຍມທັງຫຼາຍສາມາດເຂົ້າມາທ່ຽວຊົມກິດຈະກໍາຕ່າງໆພາຍໃນວັດເຊັ່ນ: ໄຫວ້ພະຮັບສິນ,ວຽນທຽນ, ໄຫຼເຮືອໄຟ, ທ່ຽວຊົມໂຄມໄຟ, ຊົມສິລະປະການສະແດງພື້ນເມືອງລາວ, ການນຸ່ງຊຸດຊົນເຜົ່າຕ່າງໆ ຊຶ່ງງານຈະດໍາເນີນໄປຮອດວັນທີ 29 ຕຸລາ 2023.
ທ້າຍສຸດນີ້ ອາຕະມາຂໍຝາກໃຫ້ຍາດໂຍມທັງຫຼາຍຈົ່ງພ້ອມພຽງກັນຫຼິ້ນບຸນອອກພັນສາດ້ວຍຄວາມມ່ວນຊື່ນໃຫ້ໄດ້ທັງຄວາມຮັກແພງສາມັກຄີ, ການອະນຸລັກວັດທະນະທໍາ ແລະໃຫ້ຫຼິ້ນບຸນຢ່າງມີສະຕິໂດຍສະເພາະການສັນຈອນໄປມາຢ່າງມີສະຕິ, ການດື່ມກິນກໍຂໍໃຫ້ຢູ່ໃນຄວາມພໍເໝາະພໍດີ ແລະຂໍໃຫ້ອານິສົງແຫ່ງການສ້າງບຸນດັ່ງກ່າວຈົ່ງປົກປ້ອງຄຸ້ມຄອງຍາດໂຍມໃຫ້ມີແຕ່ຄວາມສຸກຄວາມຈະເລີນທຸກຖ້ວນໜ້າເທີ້ນ.
ຄໍາເຫັນ