ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ເປັນບຸນປະເພນີຂອງຊາວພຸດ

ປະຫວັດຄວາມເປັນມາກ່ຽວກັບບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ເປັນໜຶ່ງໃນຮີດ ຄອງປະເພນີຂອງຊາວພຸດ ທີ່ເຄີຍສືບທອດປະຕິບັດກັນມານັບແຕ່ອະດີດຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ. ໃນນັ້ນ, ໃນມື້ແຮມ 13 ຄໍ່າເດືອນ 9 ກ່ອນຈະຮອດມື້ຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ, ຊາວບ້ານຈະກະກຽມນຳເຄື່ອງຂອງຫວານຂອງຄາວໄປຖວາຍເປັນຕົ້ນ: ຫໍ່ເຂົ້າໜົມ, ປາ, ຊີ້ນແຫ້ງ, ເຜືອກມັນ, ນໍ້າອ້ອຍ, ນໍ້າຕານ, ແປ້ງນົວ, ເກືອ, ໝາກເຜັດ ແລະ ອື່ນໆ ພ້ອມຄໍາໝາກ, ຄໍາພູ, ຢາສູບທີ່ຫໍ່ດ້ວຍໃບຕອງ ຫຼື ເຈ້ຍກໍໄດ້. ສາມາດແຍກຫໍ່ອາຫານຫວານ, ຄາວ, ຄຳໝາກ, ຄໍາພູ, ຢາສູບ ເປັນແຕ່ລະຫໍ່ບໍ່ໃຫ້ປົນກັນ ຫຼື ເອົາແນວລະໜ້ອຍຄົບເຍື່ອງໃນຫໍ່ດຽວກັນກໍໄດ້. ພ້ອມນັ້ນ, ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ຍັງເຄີຍເວົ້າກັນວ່າ: ປາງບຸນໃຫຍ່ຂອງຊາວພຸດລາວມີ 2 ປາງບຸນຄື: ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ແລະ ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສາກ (ເຂົ້າສະຫຼາກ) ເພາະເປັນມື້ທີ່ເຊື່ອກັນວ່າ: ປະຕູນາລົກຈະເປີດອອກໃຫ້ພວກຜີໄດ້ອອກມາຮັບເຂົ້າປາອາຫານ, ເຂົ້າຕົ້ມ-ເຂົ້າໜົມທີ່ຍາດຕິພີ່ນ້ອງເອົາມາຢາຍໃຫ້. ພໍຮອດຕອນເຊົ້າມືດເວລາປະມານ 3-5 ໂມງຂອງມື້ແຮມ 14 ຄໍ່າເດືອນ 9 ຊາວບ້ານກໍຈະນໍາເອົາຫໍ່ເຂົ້າເຫຼົ່ານັ້ນໄປຢາຍໄວ້ກ້ອງຕົ້ນໄມ້, ຫ້ອຍຕາມງ່າໄມ້, ຕາມບໍລິເວນກໍາແພງວັດ, ຕາມພື້ນດິນສີ່ແຈບ້ານ ພ້ອມກັບໄຕ້ທູບທຽນ ແລະ ບອກເລົ່າພວກຜີເຜດ ຫຼື ຍາດຕິພີ່ນ້ອງທີ່ໄດ້ລ່ວງລັບໄປແລ້ວໃຫ້ມາຮັບຈັບເອົາສິ່ງຂອງ ແລະ ຜົນບຸນດ້ວຍ. ຈາກນັ້ນ, ກໍກັບເມື່ອເຮືອນໃຜເຮືອນລາວເພື່ອກຽມໜຶ້ງເຂົ້າ ແລະ ອາຫານຄາວຫວານອີກຊຸດໜຶ່ງໄປຕັກບາດ ຖວາຍສັງຂະທານແດ່ພະສົງສາມະເນນຢູ່ວັດວາອາຮາມຕ່າງໆໃນຕອນເຊົ້າແຕ່ 7 ໂມງເຊົ້າເປັນຕົ້ນໄປ.

ໃນທາງພຸດທະສາສະນາ, ພະພຸດທະເຈົ້າຕັດວ່າ: ໄຮ້ປະໂຫຍດທີ່ຈະເອົາເຂົ້າເອົາເຄື່ອງໄປເຮັດແນວນີ້ເພາະເປັນການຖິ້ມເຄື່ອງຢູ່ຂອງກິນອັນດີທີ່ຫາມາດ້ວຍຄວາມລຳບາກ, ແຕ່ເຖິງຢ່າງໃດກໍດີຍັງພໍມີປະໂຫຍດຄື: ໄດ້ໃຫ້ເຫຼົ່າສັດທັງຫຼາຍໄດ້ກິນເປັນອາຫານ ແລະ ເປັນຝຸ່ນໃຫ້ກັບຕົ້ນໄມ້ ແລະ ອື່ນໆ. ດັ່ງນັ້ນ, ພະພຸດທະອົງ ຈຶ່ງບໍ່ຊົງຫ້າມ ແຕ່ກໍຍັງຊົງແນະນຳຕື່ມອີກວ່າ: ໃຫ້ຊາວພຸດທັງຫຼາຍພາກັນເຂົ້າວັດທຳບຸນຕັກບາດຖວາຍທານແດ່ພະສົງ ຜູ້ມີສິນສົມບູນແລ້ວຜົນບຸນນັ້ນຈະໄປຮອດໄປເຖິງເຫຼົ່າຍາດຕິພີ່ນ້ອງທີ່ລ່ວງລັບດັບຂັນໄປ ຫຼື ເຫຼົ່າຜີເຜດທັງຫຼາຍແລ້ວ ເຂົາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນກໍຈະໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງຄວາມສຸກ, ພົ້ນຈາກອັດຕະພາບແຫ່ງຄວາມທຸກໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະ ເຂົາກໍຈະອຳນວຍພອນໃຫ້ກັບຍາດຕິພີ່ນ້ອງ, ລູກເຕົ້າ, ຫຼານເຫຼນໃຫ້ມີຄວາມສຸກດັ່ງກັບທີ່ເຂົາເຮັດບຸນທຳທານໃຫ້ຜູ້ຂ້າດ້ວຍເທີ້ນ. ສະນັ້ນ, ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ຈຶ່ງເປັນໜຶ່ງຮີດຄອງປະເພນີ, ເປັນຄວາມເຊື່ອຖືຂອງຊາວພຸດທີ່ຕ້ອງໄດ້ປະຕິບັດບໍ່ໄດ້ຂາດເມື່ອຮອດເດືອນ 9 ຂອງທຸກໆປີ, ເມື່ອໄດ້ປະຕິ ບັດແລ້ວເຊື່ອວ່າບຸນກຸສົນດັ່ງກ່າວຈະໄປຮອດໄປເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວນັ້ນ ແລ້ວຜົນບຸນດັ່ງກ່າວຈະນໍາແຕ່ຄວາມຢູ່ເຢັນເປັນສຸກມາໃຫ້ຕົນເອງ, ຄອບຄົວ ແລະ ອື່ນໆ.