ທ່ານ ມະໄລທອງ ກົມມະສິດ ຊີ້ແຈງວ່າ:ເຫດຜົນ ແລະ ຄວາມຈໍາເປັນຂອງການຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າ, ກ່ອນຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າໃນຮອບນີ້, ຂະເເໜງ ອຄ ໃນປັດຈຸບັນ ກໍຄືຂະແໜງພະລັງງານ ເເລະ ບໍ່ເເຮ່ ໃນໄລຍະຜ່ານມາ ໄດ້ຄົ້ນຄວ້າບັນຫາການປັບລາຄາໄຟຟ້າຢ່າງເລິກເຊິ່ງ, ຄົ້ນຄວ້າກັບມາຫຼາຍລົບຫຼາຍຕ່າວ, ພ້ອມທັງໄດ້ນໍາໄປຜ່ານກອງປະຊຸມສຳມະນາ, ກອງປະຊຸມລັດຖະບານ ເປີດກວ້າງ, ກອງປະຊຸມກົມການເມືອງສູນກາງພັກ ເຊິ່ງຂະບວນການທັງໝົດໃຊ້ເວລາ ເກືອບ 1 ປີເຕັມ.ເຫດຜົນຕົ້ນຕໍໃນການສະເໜີຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າແມ່ນ:1) ລາຄາໄຟຟ້າໃນໄລຍະຜ່ານມາ ແລະ ປັດຈຸບັນ ເເມ່ນຂາຍຕໍ່າກວ່າຕົ້ນທຶຜະລິດ ແລະ ຈໍາໜ່າຍ ພາໃຫ້ເກີດໜີ້ສະສົມ ນັບມື້ນັບຫຼາຍຂຶ້ນ;2) ລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ມີໜີ້ສະສົມທັງຕົ້ນ ເເລະ ດອກ ທີ່ເກີດຈາກຄວາມຈຳເປັນໃນການພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ເເລະ ໂຄງການປິ່ນອ້ອມ ເພື່ອການຜະລິດ, ການສະໜອງ, ການບໍລຸງຮັກສາ ແລະ ການດໍາເນີນການ;3) ການປັບຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າ ເເບບຂຶ້ນເທື່ອລະຂັ້ນ ເປັນແຜນໄລຍະ 4 ປີ ເເຕ່ 2025-2029 ຈະເປັນການສົ່ງສັນຍານ ທີ່ດີໃຫ້ແກ່ການບໍລິຫານ-ຈັດການໜີ້ສິນ, ການສ້າງຄວາມໜ້າເຊື່ອຖື (Credit) ຕໍ່ຄວາມສາມາດໃນການຊຳລະໜີ້ ແລະ ເປັນເງື່ອນໄຂໃຫ້ແກ່ການເຈລະຈາກັບເຈົ້າໜີ້ໃນຕໍ່ໜ້າ;4) ການທີ່ບໍ່ສາມາດປັບຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າ ຈະເປັນການເຮັດໃຫ້ບັນຫາທີ່ທ້ອນໂຮມມາຍາວນານ ຍິ່ງໜັກໜ່ວງໄປໜ້າ. ບັນຫາທີ່ສະມາຊິກສະພາຕັ້ງຂຶ້ນ ເຊັ່ນ: ໄຟຕົກ, ໄຟມອດ, ໄຟລັດວົງຈອນ, ໝໍ້ແປງລະເບີດ... ເເລະ ອື່ນໆ ຍິ່ງຈະເພີ່ມທະວີຄວາມຮຸນເເຮງຂຶ້ນ ເເລະ ອາດຈະກ້າວໄປສູ່ບໍ່ມີໄຟຟ້າໃຊ້ພຽງພໍ ໃນຕໍ່ໜ້າ. ສໍາລັບການຕົກລົງໃຫ້ປັບຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າຍ້ອນເຫັນໄດ້ຄວາມສໍາຄັນ ຂອງບັນຫາລາຄາໄຟຟ້າ ທີ່ຕິດພັນກັບຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ ເເລະ ການເຄື່ອນໄຫວເສດຖະກິດ, ລັດຖະບານຈຶ່ງໄດ້ນໍາເອົາບັນຫາດັ່ງກ່າວ ຄົ້ນຄວ້າໃນກອງປະຊຸມລັດຖະບານເປີດກວ້າງ ເຖິງ 2 ຄັ້ງ, ຫຼັງຈາກນັ້ນໄດ້ປັບປຸງຕາມຄໍາເຫັນຂອງກອງປະຊຸມ ເເລ້ວລາຍງານຕໍ່ກອງປະຊຸມກົມການເມືອງສູນກາງພັກ ໃນເດືອນ ກຸມພາ ຈຶ່ງໄດ້ປັບປຸງ ເເລະ ເລີ່ມປະຕິບັດໃນເດືອນມີນາ 2025.
ລັດຖະບານໄດ້ເນັ້ນໜັກໃຫ້ກະຊວງ ອຄ ເອົາໃຈໃສ່ຕິດຕາມການປັບຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າໃນຄັ້ງນີ້ຢ່າງໃກ້ສິດ ແລະ ພາຍາຍາມໃຫ້ເກີດຜົນກະທົບໜ້ອຍທີ່ສຸດ ຕໍ່ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ, ພະນັກງານ-ລັດຖະກອນ, ທະຫານ, ຕຳຫຼວດ ທີ່ມີ ລາຍໄດ້ຕໍ່າ ເຊິ່ງໃນອາທິດຜ່ານມາ,ກະຊວງ ກໍໄດ້ຈັດປະຊຸມປະເມີນຜົນກະທົບ ເພື່ອກຽມລາຍງານລັດຖະບານ.
ທ່ານ ມະໄລທອງ ກົມມະສິດກ່າວຕື່ມວ່າ:ທິດທາງ ແລະ ມາດຕະການແກ້ໄຂອີງໃສ່ເຫດຜົນ ເເລະ ຄວາມຈໍາເປັນຂອງການປັບຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າ ດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາເບື້ອງຕົ້ນ ເເມ່ນເພື່ອແກ້ໄຂ ບັນຫາຄວາມບໍ່ສົມດຸນ ແລະ ຄວາມບໍ່ຍືນຍົງ ຂອງການສະໜອງໄຟຟ້າໃຫ້ເເກ່ປະຊາຊົນ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງຊາດ. ດັ່ງນັ້ນ, ຖ້າຈະໂຈະການຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າດັ່ງກ່າວ ກໍບໍ່ເປັນການເເກ້ໄຂບັນຫາ, ແຕ່ການປັບຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າຕາມແຜນທີ່ກະຊວງ ໄດ້ສະເໜີໃນໄລຍະ 4 ປີຕໍ່ໜ້າ ກໍຈະສືບຕໍ່ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນ.ດັ່ງນັ້ນ, ໃນໄລຍະສະເພາະໜ້ານີ້, ກະຊວງ ອຄ ຈະເລັ່ງຄົ້ນຄວ້າ ເເລະ ປະເມີນຜົນກະທົບຂອງການຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າ ເເລ້ວສະເໜີລັດຖະບານພິຈາລະນາມາດຕະການເພີ່ມເຕີມ ໃນການເເກ້ໄຂບັນຫາຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນ, ພະນັກງານ-ລັດຖະກອນ, ທະຫານ, ຕຳຫຼວດ ແລະ ຜູ້ທີ່ມີລາຍໄດ້ຕໍ່າ, ລວມທັງນະໂຍບາຍຊ່ວຍໜູນການຜະລິດສະບຽງອາຫານ ແລະ ສິນຄ້າທີ່ຈໍາເປັນຕໍ່ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ.
ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ເເລະ ການຄ້າ ໄດ້ຕິດຕາມ ແລະ ຮັບຟັງຄໍາຄິດຄໍາເຫັນຂອງ ສສຊ ຢ່າງເອົາໃຈໃສ່ ເເລະ ຈະຮັບເອົາຄໍາຄິດຄໍາເຫັນ ທີ່ຍົກຂຶ້ນໄປຄົ້ນຄວ້າໃນຂະບວນການປະເມີນທີ່ກໍາລັງ ດໍາເນີນຢູ່ ເພື່ອລາຍງານລັດຖະບານ ເປັນຕົ້ນ:1) ເຈລະຈາສັນຍາຊື້-ຂາຍໄຟຟ້າ ກັບຜູ້ຜະລິດ ແລະ ຜູ້ຊື້ໄຟຟ້າ ນໍາບໍລິສັດໄຟຟ້າລາວ ເພື່ອທາງອອກທີ່ຍືນຍົງຮ່ວມກັນ;2) ປັບປຸງປະສິດທິພາບ ແລະ ຄວາມໂປ່ງໃສ ຂອງການບໍລິຫານ, ຫຼຸດຜ່ອນລາຍຈ່າຍທີ່ບໍ່ຈຳເປັນ ເເລະ ຫຼຸດການສູນເສຍທາງດ້ານເຕັກນິກ (ພະລັງງານຕົກເຮ່ຍ) ໃຫ້ດີກວ່າເກົ່າ;3) ຂຸດຄົ້ນແຫຼ່ງລາຍຮັບເພີ່ມຂອງລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ໃຫ້ໄວຂຶ້ນ ໂດຍເລັ່ງຊຸກຍູ້ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການລົງທຶນ ເເລະ ໂຄງການຮ່ວມມື ທີ່ມີປະສິດທິຜົນສູງໃຫ້ສຳເລັດໄວຂຶ້ນ;4) ສືບຕໍ່ຄົ້ນຄວ້າ ເເລະ ສະເໜີລັດຖະບານ ປັບປຸງນະໂຍບາຍ, ກົດໝາຍ ແລະ ລະບຽບການ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອເລັ່ງ ສົ່ງເສີມການຜະລິດພະລັງງານທາງເລືອກ ສະໜອງໃຫ້ແກ່ການຊົມໃຊ້ພາຍໃນ (ຍົກຕົວຢ່າງ ໂອກາດໃນການນໍາໃຊ້ຖານການຜະລິດແຜງໂຊລາ ຢູ່ເຂດເສດຖະກິດພິເສດໄຊເສດຖາກວມລວມ ເພື່ອສະໜອງໃຫ້ເເກ່ໂຄງການໄຟຟ້າແສງຕາເວັນ ແລະ ເຄື່ອງໃຊ້ໄຟຟ້າ ຈາກແຜງໂຊລາ);5) ການບໍລິຫານ-ຈັດການ ການຜະລິດ, ການຊື້ ແລະ ການສະໜອງໄຟຟ້າໃຫ້ມີປະສິດທິພາບ ປະສິດທິຜົນ ກວ່າເກົ່າ, ແກ້ໄຂບັນຫາຊື້ເເພງ-ຂາຍຖືກ, ຊື້ແຕ່ບໍ່ໄດ້ໃຊ້, ມີໄຟ ເເຕ່ບໍ່ສ້າງລາຍຮັບໄດ້ ແລະ ອື່ນໆ;6) ຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ສະເໜີລັດຖະບານຊ່ວຍເຫຼືອບາງນະໂຍບາຍ ທີ່ມີຄວາມຈໍາເປັນເຊັ່ນ: ການມອບສິດໃຫ້ລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ຫຼື ບໍລິສັດຖືຮຸ້ນລາວ ພັດທະນາໂຄງການພະລັງງານຈາກຖ່ານຫີນ ເພື່ອສະໜອງໃຫ້ແກ່ການຜະລິດ ແລະ ຊົມໃຊ້ພາຍໃນ;7) ຄົ້ນຄວ້າ, ສຶກສາຄວາມເປັນໄປໄດ້ ເເລະ ເຈລະຈາຂໍການສະໜັບສະໜູນ ຈາກສາກົນເປັນຕົ້ນ ເຈົ້າໜີ້ ຫຼື ສະຖາບັນ ການເງິນໃໝ່ ເພື່ອບໍລິຫານໜີ້ສິນ, ປັບໂຄງສ້າງຂຶ້ນ ເເລະ ຫຼຸດຜ່ອນພາລະໜັກໜ່ວງຈາກການຊອກຫາແຫຼ່ງທຶນມາຊຳລະໜີ້;8) ທົບທວນ, ຄົ້ນຄວ້າ ເເລະ ປັບປຸງ ຍຸດທະສາດການພັດທະນາພະລັງານໄຟຟ້າ ຂອງ ສປປ ລາວ ຮອດປີ 2030 ທີ່ ສະພາໄດ້ຮັບຮອງໃນປີ 2021 ເພື່ອໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສະພາບຄວາມເປັນຈິງ ແລະ ທ່າອ່ຽງການພັດທະນາທີ່ມີການປ່ຽນແປງ ໃນໄລຍະ 4 ປີຜ່ານມາ.
ສະຫຼຸບແລ້ວ: ການເເກ້ໄຂບັນຫາລາຍຮັບ ບໍ່ກຸ້ມລາຍຈ່າຍ ຂອງລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ຊຶ່ງນໍາໄປສູ່ການຂຶ້ນລາຄາໄຟຟ້າ ເປັນບັນຫາທີ່ບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ. ຂຶ້ນຄ່າໄຟຟ້າກໍບໍ່ດີ, ບໍ່ຂຶ້ນກໍຍັງບໍ່ທັນມີທາງອອກ ແລະ ຂຶ້ນແລ້ວກໍມີຜົນກະທົບແຮງ.ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ສຶກໄດ້ວ່າມາດຕະການທີ່ສະເໜີມານີ້ຍັງບໍ່ທັນສາມາດເເກ້ໄຂຂໍ້ຂ້ອງໃຈ, ຄວາມເປັນຫ່ວງ ເປັນໄຍຂອງບັນດາທ່ານ ສສຊ ທີ່ມີຕໍ່ປະຊາຊົນ ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ. ເພີ່ມເຕີມໃສ່ສະພາບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທາງດ້ານເສດຖະກິດ-ການເງິນ ແລະ ຈະຂໍຮັບເອົາທຸກຄຳເຫັນ ເເລະ ຄໍາເເນະນໍາ ໄປຄົ້ນຄວ້າຮ່ວມກັບຄະນະຮັບຜິດຊອບ, ຊ່ຽວຊານ ເເລະ ພະນັກງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອຫາວິທີເເກ້ໄຂບັນຫາທີ່ຕັ້ງຂຶ້ນ ເເລະ ເພື່ອຂໍການພິຈາລະນາຈາກລັດຖະບານ.
(ຂ່າວ: ວັນເພັງ)
ຄໍາເຫັນ