 |
ທ່ານ ນາງ ໃບຄຳ ຂັດທິຍະ ໄດ້ຍົກໃຫ້ເຫັນສະພາບຄວາມເປັນມາຂອງກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຄວບຄຸມເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າ ສະບັບເລກທີ 54/ສພຊ, ລົງວັນທີ 19 ທັນວາ 2014ຊຶ່ງເປັນນິຕິກຳ ທີ່ເປັນບ່ອນອີງໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານຄວບຄຸມເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າໃຫ້ຂະແໜງສາທາລະນະສຸກ ແລະ ຂະແໜງການກ່ຽວຂ້ອງມາເປັນໄລຍະເວລາຫຼາຍກວ່າ 12 ປີ.ປັດຈຸບັນ ຍ້ອນສະພາບການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງ ສປປ ລາວ ໄດ້ຮັບການພັດທະນາດີຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ສົມທົບກັບການຂະຫຍາຍຕົວຂອງທຸລະກິດຜະລິດເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າພາຍໃນ ແລະ ນໍາເຂົ້າຈາກຕ່າງປະເທດ ກໍເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເທົ່າຕົວ ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ບໍລິໂພກກໍຄືປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ລວມທັງນັກທ່ອງທ່ຽວຕ່າງປະເທດ.
ຜ່ານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍດັ່ງກ່າວໃນໄລຍະຜ່ານມາ, ເຫັນໄດ້ວ່າ ຫຼາຍມາດຕາແມ່ນຍັງບໍ່ທັນມີຄວາມຮັດກຸມໂດຍສະເພາະ ການຄຸ້ມຄອງການຜະລິດເຫຼົ້າແບບຄອບຄົວໃນຊຸມຊົນ, ການໂຄສະນາຂອງພາກທຸລະກິດທີ່ສົ່ງເສີມໃຫ້ເຍົາວະຊົນ-ຊາວໜຸ່ມມີຄ່ານິຍົມໃນການດື່ມເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າດ້ວຍຫຼາຍຮູບແບບ ແລະ ກາຍເປັນວັດທະນະທໍາໃນການດໍາລົງຊີວິດທີ່ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ສຸຂະພາບຢ່າງກວ້າງຂວາງ, ການຈໍາໜ່າຍເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າຍັງບໍ່ທັນມີການກໍານົດລະບຽບການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ອອກອະນຸຍາດທີ່ຊັດເຈນໃນດ້ານເວລາ-ສະຖານທີ່ລວມທັງມາດຕະການປັບໃໝຕໍ່ຜູ້ລະເມີດຍັງເບົາບາງ, ບໍ່ໜັກແໜ້ນ ແລະ ບໍ່ໄດ້ກຳນົດຊັດເຈນໃນກົດໝາຍ, ສົ່ງຜົນໃຫ້ມີປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ຕ່າງໆເກີດຂຶ້ນໃນສັງຄົມ ເປັນຕົ້ນການບໍລິໂພກເຫຼົ້າບໍ່ໄດ້ຮັບການກວດກາຢັ້ງຢືນຄຸນນະພາບ ຊຶ່ງເປັນຜະລິດຕະພັນທີ່ຜະລິດເອງໃນງານບຸນປະເພນີຕ່າງໆຂອງທ້ອງຖິ່ນ, ເຫດການອຸບັດເຫດຕາມທ້ອງຖະໜົນເພີ່ມຂຶ້ນ ສ້າງຜົນກະທົບທາງດ້ານສຸຂະພາບ, ເສດຖະກິດ ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍຂອງສັງຄົມ.
ເຫດຜົນ ແລະ ຄວາມຈໍາເປັນຂອງການປັບປຸງກົດໝາຍການຜະລິດເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າ ມີການຂະຫຍາຍຕົວເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະ ກໍມີການມອບພັນທະອາກອນທີ່ເພີ່ມຂື້ນ ນັ້ນກໍສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ການບໍລິໂພກເຄື່ອງດື່ມທີ່ທາດເຫຼົ້າໃນ ສປປ ລາວ ເພີ່ມຂຶ້ນເຊັ່ນດຽວກັນ. ແຕ່ສິນຄ້າເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້ານີ້ມີຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ສຸຂະພາບຂອງຜູ້ດື່ມ ແຕ່ວ່າການເກັບອາກອນສຸຂະພາບຈາກປະເພດສິນຄ້າເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າ ລວມທັງຢາສູບ ແລະ ທາດຫວານໃນສປປ ລາວ ເຫັນວ່າຍັງຕໍ່າຫຼາຍ. ດັ່ງນັ້ນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາຄາສິນຄ້າປະເພດເຫຼົ່ານີ້ມີລາຄາບໍ່ສູງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ການເຂົ້າເຖິງການບໍລິໂພກໄດ້ງ່າຍ ແລະ ຫຼາຍຂຶ້ນ.
ການສໍາຫຼວດໃນປີ 2019 ສປປ ລາວ ເປັນໜຶ່ງໃນປະເທດທີ່ມີຈຳນວນຜູ້ບໍລິໂພກເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າໃນລະດັບທີ່ສູງໃນບັນດາປະເທດອາຊຽນ ອັດຕາການດື່ມສະເລ່ຍເທົ່າກັບ 11.5 ລິດ/ຄົນ/ປີ ແລະ ກຸ່ມປະຊາກອນທີ່ມີອາຍຸ 15 ປີຂຶ້ນໄປ ດື່ມເຫຼົ້າກວມ 58.8%ຊຶ່ງເປັນອາຍຸໃນໄວຮຽນ ແລະ ເປັນກຳລັງແຮງງານຫຼັກໃນການພັດທະນາສ້າງສາປະເທດຊາດ. ຈາກການຢັ້ງຢືນຂອງອົງການອະນາໄມໂລກ, ການບໍລິໂພກເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າ ເປັນສາເຫດຂອງການເກີດພະຍາດຮ້າຍແຮງຫຼາຍຢ່າງ ເປັນຕົ້ນ ພະຍາດມະເຮັງ, ພະຍາດຕັບ, ພະຍາດຫົວໃຈ-ເສັ້ນເລືອດ, ລະບົບປະສາດ, ສຸຂະພາບຈິດ. ຈາກຕົວເລກສະຖິຕິພົບວ່າ ການເສຍຊີວິດຂອງປະຊາກອນທົ່ວໂລກ ທີ່ມີສາເຫດຈາກພະຍາດທີ່ເກີດຈາກການບໍລິໂພກເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າມີອັດຕາທີ່ສູງ ເມື່ອປຽບທຽບກັບການເສຍຊີວິດຈາກສາເຫດອື່ນໆ ມີຜູ້ເສຍຊີວິດປະມານ 43 ລ້ານຄົນຕໍ່ປີ. ພ້ອມນັ້ນຍັງເປັນສາເຫດໃຫ້ເກີດອຸບັດເຫດຕາມທ້ອງຖະໜົນເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ.
ຂໍ້ມູນປີ 2025 ໃນ ສປປ ລາວ ຈໍານວນເກີດອຸບັດເຫດຮຸນແຮງທັງໝົດມີເຖິງ 6,779 ຄັ້ງ (ໃນນີ້ ເກີດຈາກການດື່ມເຫຼົ້າແມ່ນ 1,440 ຄັ້ງ) ມີຜູ້ໄດ້ຮັບບາດເຈັບ 10,464 ຄົນ. ໃນນັ້ນ ບາດເຈັບສາຫັດ 1,321 ຄົນ ແລະ ມີຜູ້ເສຍຊີວິດສູງເຖິງ 917 ຄົນ ຖືວ່າເປັນຕົວເລກທີ່ສູງ ສ້າງຜົນກະທົບທາງດ້ານເສດຖະກິດໃຫ້ຄອບຄົວ ແລະ ສັງຄົມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ຕາມຂໍ້ມູນຂອງກະຊວງໂຍທາທິການ ແລະ ຂົນສົ່ງ ລາຍງານໃນກອງປະຊຸມຄະນະກຳມະການແຫ່ງຊາດດ້ານການຄວາມປອດໄພທາງຫຼວງປະຈຳປີ 2026 ຜ່ານການຖອດຖອນບົດຮຽນ 5 ປີຜ່ານມາ, ຕົວເລກຍອດຜູ້ເສຍຊີວິດຍ້ອນອຸບັດເຫດຕາມທ້ອງຖະໜົນ ປະມານ 900-1,000 ຄົນຕໍ່ປີ. ໃນນັ້ນກຸ່ມອາຍຸທີຖືກຜົນກະທົບຫຼາຍ 80% ແມ່ນຊາວໜຸ່ມ, ເຍົາວະຊົນ ແລະ ກຳລັງແຮງງານຫຼັກຂອງສັງຄົມ ແລະ ມູນຄ່າຄວາມເສຍຫາຍສູງເຖິງ 175 ລ້ານໂດລາຕໍ່ປີ ແລະ 1 ໃນສາເຫດຕົ້ນຕໍທີ່ພົບເລື້ອຍໆແມ່ນການດື່ມເຄື່ອງດື່ມມີທາດເຫຼົ້າ.
ຊຶ່ງຮ່າງກົດໝາຍ ວ່າດ້ວຍການຄວບຄຸມເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າ (ສະບັບປັບປຸງ) ປະກອບມີ 12 ພາກ, IX ໝວດ ແລະ 99 ມາດຕາ, ໃນນີ້ໄດ້ເພີ່ມໃໝ່ 2 ພາກ, I ໝວດ, 32 ມາດຕາ, ໄດ້ຕັດອອກ I ພາກ, ໄດ້ປັບປຸງ 64 ມາດຕາ ແລະ ຮັກສາເດີມ 3 ມາດຕາ.
ພາຍຫຼັງກົດໝາຍສະບັບປັບປຸງນີ້ ຖືກຮັບຮອງ ແລະ ປະກາດໃຊ້ແລ້ວ ເຊື່ອໝັ້ນວ່າຈະເຮັດໃຫ້ວຽກງານ ຄວບຄຸມເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າ ໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງເປັນລະບົບ, ຄ່ອງຕົວ, ມີປະສິດທິພາບ ແລະ ປະສິດທິຜົນສູງ ນັບແຕ່ສູນກາງລົງຮອດທ້ອງຖິ່ນໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ, ຊຸມຊົນມີຄວາມເຊື່ອໝັ້ນ, ເປັນເຈົ້າການ ແລະ ມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຫ້າວຫັນຕໍ່ວຽກງານຄວບຄຸມເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າ ແລະ ຮັບປະກັນໃຫ້ການດໍາເນີນທຸລະກິດກ່ຽວກັບເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ, ຕິດຕາມ, ກວດກາຢ່າງເປັນລະບົບ. ທັງເປັນການຍົກສູງບົດບາດຂອງລັດຖະບານ ໃນການກຳນົດນະໂຍບາຍກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າ ແລະ ມາດຕະການປ້ອງກັນສົ່ງເສີມສຸຂະພາບປະຊາຊົນລາວສູງເດັ່ນຂຶ້ນ ແລະ ຫຍັບມໍ່ມາດຕະການຂອງພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ.
ຂ່າວ: ພູວັນ; ພາບ: ບຸນອູ້ມ
ຄໍາເຫັນ