ກອງປະຊຸມຄະນະກໍາມະການຂັ້ນລັດຖະມົນຕີ ດ້ານມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ

ທ່ານ ສອນໄຊ ສີພັນດອນ ໄດ້ກ່າວເປີດກອງປະຊຸມວ່າ: ກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ແມ່ນມີຄວາມໝາຍຄວາມສໍາຄັນເປັນຢ່າງຍິ່ງ ຊຶ່ງເປັນເວທີປຶກສາຫາລືທີ່ມີລັກສະນະຍຸດທະສາດໃນການຮ່ວມມື ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ ຊຶ່ງເປັນການຢັ້ງຢືນຄຳໝັ້ນສັນຍາ ແລະ ເປັນເອກະພາບຮ່ວມກັນ ລະຫວ່າງ ບັນດາປະເທດສະມາຊິກໃນການປ້ອງກັນ, ຄວບຄຸມ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນມົນລະພິດໝອກຄວັນຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ ແລະ ຍັງເປັນໂອກາດອັນດີໄດ້ທົບທວນຄືນໝາກຜົນຂອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນງານໃນໄລຍະຜ່ານມາ, ພ້ອມທັງແລກປ່ຽນບົດຮຽນ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ຂໍ້ມູນ-ຂ່າວສານ ເພື່ອປັບປຸງກົນໄກຕ່າງໆທີ່ມີຢູ່ ພາຍໃຕ້ຂອບການຮ່ວມມືໃນຂົງເຂດອະນຸພາກພື້ນແມ່ນໍ້າຂອງໃຫ້ມີປະສິດທິພາບຍິ່ງຂຶ້ນ, ແທດເຖິງຕົວຈິງ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບສະພາບຈຸດພິເສດ ຂອງແຕ່ລະປະເທດ.

ໃນໄລຍະຜ່ານມາ, ບັນຫາໄຟໄໝ້ລາມປ່າ ແລະ ມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ໃນລະດັບອະນຸພາກພື້ນ ຊຶ່ງໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດການສູນເສຍທາງດ້ານຊີວະນາໆພັນ, ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ສຸຂະພາບຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍທາງດ້ານເສດຖະກິດ ໃນເຂດອະນຸພາກພື້ນແມ່ນໍ້າຂອງ, ຕໍ່ກັບສະພາບການດັ່ງກ່າວ, ການນໍາຂັ້ນສູງຂອງບັນດາປະເທດສະມາຊິກອາຊຽນ ໄດ້ໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນ ແລະ ເອົາໃຈໃສ່ແກ້ໄຂບັນຫາມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ຊຶ່ງໄດ້ກໍານົດນະໂຍບາຍ ແລະ ສັນຍາຮ່ວມກັນຢ່າງຊັດເຈນ ເປັນຕົ້ນສັນຍາອາຊຽນວ່າດ້ວຍ ມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ທີ່ໄດ້ລົງນາມຮ່ວມກັນ ໃນປີ 2002 ເພື່ອໃຫ້ປະເທດສະມາຊິກຮ່ວມມືກັນປ້ອງກັນ ແລະ ຄວບຄຸມໄຟໄໝ້ລາມປ່າ, ພ້ອມທັງແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນ-ຂ່າວສານ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ຂອບການຮ່ວມມືອາຊຽນ ຍັງໄດ້ກຳນົດເປົ້າໝາຍ ສ້າງໃຫ້ພາກພື້ນອາຊຽນ ກາຍເປັນຂົງເຂດທີ່ປາສະຈາກມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ໃນປີ 2030. ໃນຂົງເຂດອະນຸພາກພື້ນແມ່ນໍ້າຂອງ ແລະ ໄດ້ຮ່ວມກັນແກ້ໄຂບັນຫາມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ໂດຍຈັດຕັ້ງຜັນຂະຫຍາຍຂອບການຮ່ວມມືອາຊຽນ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສະພາບຕົວຈິງຂອງແຕ່ລະປະເທດ ຊຶ່ງໄດ້ສ້າງແຜນດໍາເນີນງານຊຽງຣາຍ2017 ໃນການແກ້ໄຂບັນຫາໄຟໄໝ້ລາມປ່າ ແລະ ໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ໂດຍເນັ້ນໃສ່ການຕິດຕາມ, ແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນ-ຂ່າວສານ, ການແຈ້ງເຕືອນ ແລະ ການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີການຮ່ວມມືສະເພາະເຂດທີ່ມີຊາຍແດນຕິດຈອດ ແລະ ມີສະພາບບັນຫາໄຟໄໝ້ລາມປ່າ ແລະ ມົນລະພິດໝອກຄວັນ ເຊັ່ນ: ການຮ່ວມມືສາມຝ່າຍ ລະຫວ່າງ ມຽນມາ, ລາວ ແລະ ໄທ ຊຶ່ງໃນໄລຍະຜ່ານມາການນຳຂັ້ນສູງໄດ້ເຫັນດີເປັນເອກະພາບ ໃນການກໍານົດແນວທາງ ເພື່ອການແກ້ໄຂບັນຫາຮ່ວມກັນ ແລະ ໄດ້ມີການຮັບຮອງຍຸດທະສາດທ້ອງຟ້າສົດໄສ ຮອດປີ 2030 ເພື່ອຮັບມືກັບບັນຫາໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ.

ທ່ານ ສອນໄຊ ສີພັນດອນ ໄດ້ກ່າວຕື່ມວ່າ: ສໍາລັບ ສປປ ລາວ ຂອງພວກເຮົາ ກໍໄດ້ປະສົບບັນຫາມົນລະພິດໝອກຄວັນທີ່ເກີດຂຶ້ນທຸກປີໃນລະດູແລ້ງ ຊຶ່ງສາເຫດຕົ້ນຕໍແມ່ນເກີດຈາກການຈູດ ເພື່ອກະກຽມພື້ນທີ່ກະສິກໍາໃນລະດູການປູກຝັງ ຂອງປະຊາຊົນ ທີ່ບໍ່ໄດ້ມີການຕິດຕາມ ແລະ ການຄວມຄຸມ, ສົມທົບກັບສະພາບພູມອາກາດທີ່ແຫ້ງແລ້ງ ແລະ ບໍ່ມີຝົນຕົກ ຈຶ່ງພາໃຫ້ເກີດມີໄຟໄໝ້ລາມປ່າ. ຕໍ່ກັບສະພາບດັ່ງກ່າວ, ລັດຖະບານໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ ແລະ ຫາວິທີການແກ້ໄຂບັນຫາຢ່າງຈິງຈັງຕະຫຼອດມາ ຊຶ່ງໄດ້ເຂັ້ມງວດໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເປັນຕົ້ນ: ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍປ່າໄມ້ ແລະ ໄດ້ອອກຄໍາສັ່ງ ວ່າດ້ວຍການເພີ່ມທະວີຄວາມເຂັ້ມງວດໃນການຄຸ້ມຄອງ, ປົກປັກຮັກສາ, ພັດທະນາ ແລະ ນຳໃຊ້ປ່າໄມ້, ທີ່ດິນປ່າໄມ້, ຕ້ານ ແລະ ສະກັດກັ້ນ ການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້, ທີ່ດິນປ່າໄມ້ ແລະ ໄຟໄໝ້ລາມປ່າ ແນໃສ່ຫຼຸດຈຸດຄວາມຮ້ອນໃຫ້ໄດ້ຕາມຄາດໝາຍທີ່ຖືກກໍານົດໄວ້ໃນແຜນດໍາເນີນງານຊຽງຣາຍ. ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ກໍໄດ້ໂຄສະນາ, ເຜີຍແຜ່ ແລະ ສົ່ງ ເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນ ມີສ່ວນຮ່ວມໃນການປົກປັກຮັກສາປ່າໄມ້ ແລະ ເຝົ້າລະວັງໄຟໄໝ້ລາມປ່າ ແລະ ໄດ້ວາງຍຸດທະສາດປ່າໄມ້ ຮອດປີ 2035 ແລະ ວິໄສທັດ ຮອດປີ 2050 ຊຶ່ງໄດ້ກໍານົດເປົ້າໝາຍໃນການເພີ່ມພື້ນທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ໃຫ້ບັນລຸ 70% ຂອງເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດໃນປີ 2035, ໄດ້ກໍານົດຄາດໝາຍສູ້ຊົນຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍ ແລະ ການດູດຊັບທາດອາຍເຮືອນແກ້ວໃຫ້ເປັນສູນ ໃນປີ 2050, ພ້ອມທັງ ສົ່ງເສີມການຊື້-ຂາຍສິນເຊື່ອກາກບອນ ດ້ວຍການອະນຸລັກ ແລະ ພື້ນຟູປ່າໄມ້ ທີ່ຖືກທໍາລາຍ ແນໃສ່ບັນລຸ ວິໄສທັດ ດ້ານຊີວະນາໆພັນ ຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ “ມະນຸດຢູ່ຮ່ວມກັນຢ່າງກົມກຽວກັບທໍາມະຊາດໃນປີ 2050”.

ທ່ານ ລິນຄໍາ ດວງສະຫວັນ ລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງກະສິກໍາ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ໄດ້ລາຍງານວ່າ:ຄະນະກໍາມະການຂັ້ນລັດຖະມົນຕີ ດ້ານມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ໃນຂົງເຂດອະນຸພາກພື້ນແມ່ນໍ້າຂອງ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ພາຍໃຕ້ສັນຍາອາຊຽນວ່າດ້ວຍມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນໂດຍມີ 5 ປະເທດສະມາຊິກອາຊຽນຄື: ຣາຊະອານາຈັກກໍາປູເຈຍ, ສປປ ລາວ, ສະຫະພາບ ມຽນມາ, ຣາຊະອານາຈັກໄທ ແລະ ສສ ຫວຽດນາມ ແລະ ປັດຈຸບັນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ຮ່ວມກັນ ໂດຍໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໝູນຈາກບັນດາຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາເປັນຕົ້ນ ໂຄງການກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງໄຟປ່າ ແລະ ດິນຖ່ານຕົມ, ໂຄງການສົ່ງເສີມການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການລົງທຶນໃນການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນ ທີ່ປາສະຈາກໝອກຄວັນ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ທີ່ສໍາເລັດການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນໄລຍະຜ່ານມາ.

ພາຍໃຕ້ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຂອບການຮ່ວມມືດັ່ງກ່າວ, ໃນໄລຍະຜ່ານມາ ໄດ້ມີຜົນສໍາເລັດໃນຫຼາຍໆດ້ານ ຊຶ່ງຜົນສໍາເລັດອັນພົ້ນເດັ່ນ ແມ່ນສາມາດບັນລຸເປົ້າໝາຍໃນການຫຼຸດຜ່ອນຈໍານວນຈຸດຄວາມຮ້ອນ (Hot spots) ເປັນກ້າວໆ. ມາຮອດປີ 2025 ສາມາດຫຼຸດຈຸດຄວາມຮອດໄດ້ ປະມານ 87% ເມື່ອທຽບໃສ່ຄາດໝາຍສູ້ຊົນ ຕາມທີ່ກໍານົດໄວ້ໃນແຜນດໍາເນີນງານຊຽງຣາຍ ແລະ ໄລຍະຜ່ານມາ ໄດ້ມີຜົນສໍາເລັດໃນການແກ້ໄຂບັນຫາມົນລະພິດມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ໂດຍສະເພາະການຄວບຄຸມໄຟໄໝ້ລາມປ່າ ແລະ ການຫຼຸດຜ່ອນຈຸດຄວາມຮ້ອນ, ແຕ່ບັນຫາດັ່ງກ່າວ ຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂໄດ້ຢ່າງຂາດຕົວ. ສະນັ້ນ, ພວກເຮົາ ຍັງຈະຕ້ອງໄດ້ສືບຕໍ່ເພີ່ມທະວີການຮ່ວມມືກັນ ແລະ ຕັ້ງເປົ້າໝາຍສູ້ຊົນ ທີ່ສູງຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ ຊຶ່ງໄດ້ຮ່ວມກັນດໍາເນີນການດັ່ງນີ້: ທົບທວນຄືນກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແຜນດໍາເນີນງານຊຽງຣາຍ ສະບັບປີ 2017 ໃນໄລຍະຜ່ານມາ ເພື່ອເປັນບ່ອນອີງ ໃຫ້ແກ່ການພິຈາລະນາປັບປຸງແຜນດໍາເນີນງານດັ່ງກ່າວໃນຕໍ່ໜ້າ; ສົ່ງເສີມບັນດາປະເທດສະມາຊິກອະນຸພາກພື້ນແມ່ນໍ້າຂອງ ສ້າງ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນການລົງທຶນ ໃນການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນທີ່ປາສະຈາກໝອກຄວັນ; ແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນ-ຂ່າວສານ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ໃນການຄຸ້ມຄອງໄຟໄໝ້ລາມປ່າ ແລະ ການຜະລິດກະສິກໍາ ແບບບໍ່ຈູດເຜົາ ເພື່ອການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ; ສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງ ດ້ານການຄຸ້ມຄອງໄຟປ່າ ແລະ ການແກ້ໄຂບັນຫາມົນລະພິດໝອກຄວັນຂ້າມຜ່ານຊາຍແດນ ແລະ ວຽກງານອື່ນໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ.

(ຂ່າວ-ພາບ: ບຸນອູ້ມ)