ກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ 9 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ IX, ໃນວັນທີ 10 ມິຖຸນາຜ່ານມາ, ພາຍໃຕ້ການເປັນປະທານຂອງ ທ່ານ ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ, ທ່ານ ລິນຄໍາ ດວງສະຫວັນ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງກະສິກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້ ໄດ້ຊີ້ແຈງຕໍ່ຄໍາຊັກຖາມຂອງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ (ສສຊ) ວ່າ: ການຂຶ້ນທະບຽນອອກໃບຕາດິນມາຮອດປັດຈຸບັນ ສາມາດຂຶ້ນທະບຽນອອກໃບຕາດິນທົ່ວປະເທດທັງໝົດ 2,112,007 ຕອນ ຫຼື ເທົ່າກັບ 70.4%ຂອງສໍາມະໂນຕອນດິນທົ່ວປະເທດ. ໃນນັ້ນ, ປີ 2021 ຫາ 2024 ໄດ້ສໍາເລັດຂຶ້ນທະບຽນອອກໃບຕາດິນ ໄດ້ທັງໝົດ 615,244 ຕອນ ເທົ່າກັບ 38.4% ຂອງແຜນການ 5 ປີ (1,600,000 ຕອນ). ສໍາລັບ ປີ 2025 ສູ້ຊົນອອກໃບຕາດິນໃຫ້ໄດ້ 300,000 ຕອນ (ໃນນັ້ນ, ເຂດໂຄງການ 236,280 ຕອນ ແລະ ເຂດນອກໂຄງການ 63,720 ຕອນ) ໄດ້ມອບໃຫ້ບັນດາແຂວງ ແລະ ເມືອງ ຕາມຂໍ້ຕົກລົງ ສະບັບເລກທີ 288/ກຊສ, ລົງວັນທີ 12 ມີນາ 2025 ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ. ມາຮອດ ເດືອນ ພຶດສະພາ 2025 ແມ່ນສາມາດຂຶ້ນທະບຽນອອກໃບຕາດິນ ໄດ້ 50,731 ຕອນ ຫຼື 17% ຂອງແຜນການ ແລະ ສໍາເລັດການສໍາຫຼວດ-ວັດແທກ ແລະ ຍັງລໍຖ້າອະນຸມັດໃບຕາດິນ ຈໍານວນ 38,490 ຕອນ.ການຈັດຕັ້ງຜັນຂະຫຍາຍມະຕິ ເລກທີ 57/ຄປຈ ກ່ຽວກັບຮັບຮູ້ສິດນໍາໃຊ້ທີ່ດິນໃນເຂດທີ່ດິນປ່າໄມ້ໄດ້ຄົ້ນຄວ້າກໍານົດເງື່ອນໄຂ ແລະ ອອກຄໍາແນະນໍາ ເພື່ອເປັນບ່ອນອີງໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກ່ຽວກັບວຽກງານດັ່ງກ່າວ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ:ສໍາເລັດ ແລະ ຮັບຮອງ ແຜນການດໍາເນີນງານ ກ່ຽວກັບການຮັບຮູ້ສິດນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ໃນເຂດທີ່ດິນ ປ່າໄມ້ ໃນໄລຍະ 5 ປີ (2025-2030);ໄດ້ອອກ ຄໍາແນະນໍາກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄໍາສັ່ງສະບັບເລກທີ 20/ນຍ, ລົງວັນທີ 05 ພະຈິກ 2024 ວ່າດ້ວຍ ການຮັບຮູ້ສິດນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ໃນເຂດທີ່ດິນປ່າໄມ້ ສະບັບເລກທີ 1821/ກປ, ລົງວັນທີ 26 ພຶສະພາ 2025;ສໍາເລັດ ການສ້າງ ແລະ ປັບປຸງ 3 ຄູ່ມືທີ່ເປັນເຄື່ອງມືສະໜັບສະໜູນ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານການຮັບຮູ້ສິດນໍາໃຊ້ທີ່ດິນໃນເຂດທີ່ດິນປ່າໄມ້ຄື: ຄູ່ມືປະຊາສໍາພັນ ແລະ ເຜີຍແຜ່, ຄູ່ມືເສີມຂະຫຍາຍສິດເປັນເຈົ້າ ແລະ ຄູ່ມືບົດບາດຍິງຊາຍ;ອອກແຈ້ງການ ສະບັບເລກທີ 4187/ກຊສ, ລົງວັນທີ 15 ພະຈິກ 2024 ເພື່ອເປັນບ່ອນອີງໃຫ້ກັບ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ໃນການຮັບຮູ້ສິດນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ໃນ 3,167 ບ້ານ (ຄາດຄະເນສໍາມະໂນ ຕອນດິນ ຈໍານວນ 680,000 ຕອນ);ສໍາເລັດການຮັບຮອງ ແລະ ປະກາດໃຊ້ຄູ່ມືຄໍາແນະນໍາວິຊາການ ກ່ຽວກັບກາສ້າງແຜນຈັດສັນທີ່ ດິນຂັ້ນເມືອງ ແລະ ບ້ານ ເພື່ອເປັນບ່ອນອີງ ໃນການກຳນົດປະເພດທີ່ດິນ ແລະ ການຮັບຮູ້ສິດ;ສໍາເລັດການກໍານົດເງື່ອນໄຂ ໃນການຮັບຮູ້ສິດການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນໃນເຂດທີ່ດິນປ່າໄມ້ ໂດຍຂຶ້ນ ທະບຽນອອກໃບຕາດິນ (ທີ່ດິນປຸກສ້າງ ແລະ ທີ່ດິນກະສິກຳຖາວອນ) ແລະ ໃບຢັ້ງຢືນການນໍາໃຊ້ທີ່ ດິນໃນເຂດປ່າໄມ້.
ສາເຫດທີ່ເປັນຂໍ້ຄົງຄ້າງການຂຶ້ນທະບຽນອອກໃບຕາດິນບໍ່ໄດ້ຕາມແຜນ:ການມອບວຽກຂຶ້ນທະບຽນອອກໃບຕາດິນໃຫ້ເມືອງຍັງບໍ່ທັນສຳເລັດ ຫຼື ເມືອງທີ່ສໍາເລັດແລ້ວ ຍັງບໍ່ທັນມອບຂໍ້ມູນສໍານວນທີ່ດິນ; ຂະບວນການອອກໃບຕາດິນຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີເຈົ້າຂອງທີ່ດິນຂ້າງຄຽງຮັບຮູ້ ແລະຢັ້ງຢືນນໍາ ຊຶ່ງໃຊ້ເວລາໃນການເຂົ້າຮ່ວມ ແລະ ບາງຄັ້ງບໍ່ສາມາດຕິດຕາມຫາເຈົ້າຂອງດິນຂ້າງຄຽງໄດ້ ອັນເປັນສາເຫດໃຫ້ຊັກຊ້າໃນການອອກໃບຕາດິນ;ການຈັດສັນທີ່ດິນຂັ້ນເມືອງ ແລະ ຂັ້ນບ້ານ ຍັງບໍ່ທັນສໍາເລັດ, ບໍ່ທັນກຳນົດເຂດສະຫງວນ ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ຂະບວນການອອກໃບຕາດິນ ຕ້ອງໄດ້ລໍຖ້າໃຫ້ພະນັກງານ ໂຍທາທິການ ແລະ ຂົນສົ່ງ ຈັດເວລາເຂົ້າຮ່ວມນໍາ ເພື່ອກຳນົດເຂດສະຫງວນ;ພະນັກງານຜູ້ທີ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານຕົວຈິງ ແມ່ນມີຄວາມຕ້ອງການເປັນຈໍານວນຫຼາຍ ແຕ່ຕົວຈິງໃນຂັ້ນເມືອງ ຍັງມີຈຳກັດທາງດ້ານປະລິມານ ແລະ ຄຸນນະພາບ, ຍັງມີຈໍານວນໜຶ່ງຂາດຄວາມຮັບຜິດຊອບ ເຮັດໃຫ້ມີຫາງສຽງ ແລະ ປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ໃນສັງຄົມ;ທີ່ດິນທີ່ຍັງເຫຼືອໃນການຂຶ້ນທະບຽນອອກໃບຕາດິນ ແມ່ນເປັນດິນກະສິກໍາ ແລະ ມີຂະໜາດໃຫຍ່ ຊຶ່ງຕ້ອງໃຊ້ເວລາ ສໍາຫຼວດວັດແທກຫຼາຍ ແລະ ຕ້ອງໄດ້ຮັບການຮ່ວມມື ຈາກອົງການປົກຄອງ ທ້ອງຖິ່ນ ໂດຍສະເພາະຂັ້ນບ້ານໃນການນໍາພາ;ປະສິດທິພາບຂອງການສໍາຫຼວດ-ວັດແທກ ແລະ ການຂຶ້ນທະບຽນອອກໃບຕາດິນ ຂອງໜ່ວຍງານ ໂຄງການຂັ້ນເມືອງ ເຮັດບໍ່ທັນໄດ້ດີເທົ່າທີ່ຄວນ, ບາງເມືອງບໍ່ສາມາດປະຕິບັດໄດ້ຮອດ 1 ຕອນ ຕໍ່ວັນ, ແຕ່ບາງເມືອງ ສາມາດປະຕິບັດໄດ້ 10 ກວ່າຕອນ ຕໍ່ວັນ;ງົບປະມານ, ພາຫະນະ, ເຄື່ອງມື ແລະ ອຸປະກອນຮັບໃຊ້ ເຖິງວ່າມີການຈັດສັນໃຫ້ ແລະ ມີໂຄງການ ກູ້ຍືມ ແຕ່ບໍ່ທັນພຽງພໍ ແລະ ຂັ້ນຕອນການນໍາໃຊ້ຍັງຫຍຸ້ງຍາກບໍ່ທ່ວງທັນເວລາ.
ທ່ານ ລິນຄຳ ດວງສະຫວັນ ກ່າວຕື່ມວ່າ:ແຜນການຕໍ່ໜ້າມອບໃຫ້ພະແນກກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມຂັ້ນແຂວງເປັນເຈົ້າການປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຂັ້ນແຂວງ, ຂັ້ນເມືອງ ແລະ ຂັ້ນບ້ານດໍາເນີນການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ຄໍາສັ່ງສະບັບເລກທີ 20/ນຍ, ລົງວັນທີ 05 ພະຈິກ 2024 ແລະ ຄໍາແນະນໍາ ກ່ຽວກັບວຽກງານດັ່ງກ່າວ ຢູ່ໃນຂັ້ນທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອຮັບຮູ້ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໃຫ້ໄດ້ຮັບຜົນດີ. ພ້ອມທັງແຕ່ງຕັ້ງຄະນະຮັບຜິດຊອບສະເພາະ ເພື່ອຊຸກຍູ້, ຕິດຕາມ, ປະເມີນຜົນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ວຽກງານດັ່ງກ່າວ;ກວດກາຄືນແຜນຈັດສັນທີ່ດິນຂັ້ນເມືອງ ແລະ ບ້ານໃນໄລຍະຜ່ານມາ ເພື່ອສະເໜີສະພາປະຊາຊົນແຂວງ ຮັບຮອງກ່ອນການຮັບຮູ້ສິດນໍາໃຊ້ທີ່ດິນໃນເຂດທີ່ດິນປ່າໄມ້;ປັບປຸງກົນໄກປະສານງານ ລະຫວ່າງຂະແໜງການຂັ້ນສູນກາງ ແລະ ລະຫວ່າງສູນກາງ ກັບທ້ອງຖິ່ນ ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງ, ປົກປັກຮັກສາປ່າໄມ້ ແລະ ທີ່ດິນປ່າໄມ້ ແລະ ການຮັບຮູ້ສິດນໍາໃຊ້ທີ່ດິນໃນເຂດທີ່ດິນປ່າໄມ້ໃຫ້ກົມກຽວ.
(ຂ່າວ: ວັນເພັງ)
ຄໍາເຫັນ