ທ່ານ ວິໄລວົງ ບຸດດາຄໍາ ກ່າວວ່າ: ເພື່ອສືບຕໍ່ໃຫ້ ສປປ ລາວ ເປັນປະເທດເຊື່ອມໂຍງ-ເຊື່ອມຈອດ ທີ່ແທ້ຈິງ ລັດຖະບານຈຶ່ງໄດ້ກຳນົດໂຄງການລົງທຶນກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟ ແຕ່ຕົວເມືອງທ່າແຂກ ແຂວງຄໍາມ່ວນ ຫາ ມູຢ່າ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ ເປັນໂຄງການບູລິມະສິດ ທີ່ນອນຢູ່ໃນ ເປົ້າໝາຍ 1 ຂອງແຜນການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ໃນໄລຍະ 5 ປີ ຄັ້ງທີ X (2026-2030), ສໍາລັບໂຄງການພັດທະນາ ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ລາວ-ຫວຽດນາມ ແມ່ນບໍລິສັດເອກະຊົນພາຍໃນ ເປັນຜູ້ພັດທະນາໂຄງການ ໃນຮູບແບບ BOT, ເປັນການເຊື່ອມໂຍງ-ເຊື່ອມຈອດ ກັບ ສສ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນເພື່ອນມິດຍຸດທະສາດ ເພື່ອເປັນການຮັດແໜ້ນ ການພົວພັນຮ່ວມມື ລະຫວ່າງ 2 ປະເທດ, ອຳນວຍຄວາມສະດວກ, ການຂົນສົ່ງ ແລະ ດ້ານອື່ນໆ ຊຶ່ງຈະຊ່ວຍໃຫ້ປະເທດລາວມີທາງອອກສູ່ທະເລທີ່ໃກ້ທີ່ສຸດ ຜ່ານທ່າເຮືອຫວຸ້ງອ່າງ, ເປັນການເປີດປະຕູການຄ້າສູ່ຕະຫຼາດໂລກ, ທາງລົດໄຟ ລາວ-ຫວຽດນາມ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເສັ້ນທາງຄົມມະນະຄົມເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ແມ່ນ ເສັ້ນເລືອດໃຫຍ່ ທາງເສດຖະກິດທີ່ຈະຊ່ວຍຍົກລະດັບຖານະ ຂອງ ສປປ ລາວ ໃນເວທີສາກົນ.
ທ່ານ ວິໄລວົງ ບຸດດາຄໍາ ກ່າວອີກວ່າ: ໃນນາມຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ X ແມ່ນເຫັນດີຮັບຮອງເອົາດ້ານຫຼັກການແບບມີເງື່ອນໄຂ ໂດຍໃຫ້ລັດຖະບານເຈລະຈາ ແລະ ເຊັນສັນຍາສຳປະທານໂຄງການ ແລະ ພາຍຫຼັງເຊັນສັນຍາແລ້ວ ຕ້ອງຮ່າງເອກະສານຊ້ອນທ້າຍ ຈໍານວນ 29 ສະບັບ ໃຫ້ສໍາເລັດ ພາຍໃນ 6 ເດືອນ ແລະ ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ແກ່ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການດັ່ງກ່າວ ໃຫ້ມີປະສິດທິພາບ, ປະສິດທິຜົນສູງ ແລະ ຮັບປະກັນຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ ຈຶ່ງສະເໜີບາງຄໍາເຫັນ ຄື:
1. ໃຫ້ລັດຖະບານ ຊີ້ນໍາຄະນະເຈລະຈາ ຫຼື ຄະນະຮັບຜິດຊອບໂຄງການ ກວດກາຄືນ ຮ່າງສັນຍາສໍາປະທານ ໃຫ້ລະອຽດ, ຮັດກຸມ, ສະເໜີໃຫ້ລັດຖະບານ ແຕ່ງຕັ້ງຄະນະຮັບຜິດຊອບຄົ້ນຄວ້າ ເອກະສານຊ້ອນທ້າຍ 29 ສະບັບ ໃຫ້ມີຄວາມຊັດເຈນ, ຮັດກຸມ ແລະ ສະເໜີໃຫ້ມີທີ່ປຶກສາທາງດ້ານກົດໝາຍເບື້ອງລັດຖະບານ ໃນການຕີຄວາມໝາຍ ເນື້ອໃນ ຮ່າງສັນຍາ ແລະ ເນື້ອໃນເອກະສານທີ່ຕິດພັນກັບສັນຍາສຳປະທານ ເພື່ອຮັບປະກັນດ້ານເນື້ອໃນໃຫ້ມີຄວາມລະອຽດ ຈະແຈ້ງ, ຮັດກຸມ ແລະ ສຳເລັດຕາມເວລາທີ່ກຳນົດ;
2. ໃຫ້ລັດຖະບານເອົາໃຈໃສ່ ຕໍ່ວຽກງານການຊົດເຊີຍຜົນກະທົບ ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກ ໂຄງການ ຕ້ອງມີການສຶກສາ, ເກັບກຳ ແລະ ປະເມີນຜົນກະທົບຢ່າງລະອຽດ ຮອບຄອບ ແລະ ຄົບຖ້ວນ ຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານເສດຖະກິດ, ວັດທະນາທຳ - ສັງຄົມ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ເປັນຕົ້ນ ເນື້ອທີ່ດິນ, ສິ່ງປຸກສ້າງ ແລະ ຜົນລະປູກທີ່ນອນໃນແລວທາງລົດໄຟ (Setting Out/Red Zone), ເນື້ອທີ່ດິນ, ສິ່ງປຸກສ້າງ ແລະ ຜົນລະປູກ ນອກແລວທາງລົດໄຟ ແຕ່ມີຜົນກະທົບຈາກການກໍ່ສ້າງ (Effected Areas), ການແກ້ໄຂເນື້ອທີ່ດິນເຫຼືອ ທີ່ເຈົ້າຂອງດິນ ບໍ່ສາມາດນໍາໃຊ້ໄດ້ (ດິນເຫຼືອໜ້ອຍ), ດິນບໍ່ມີທາງເຂົ້າ-ອອກ (ເປັນດິນຕາບອດ). ພ້ອມກັນນັ້ນ, ລາຄາຫົວໜ່ວຍ ຊົດເຊີຍ ຕ້ອງກຳນົດໃຫ້ລະອຽດ ແລະ ສົມເຫດສົມຜົນບໍ່ໃຫ້ຜູ້ຖືກຜົນກະທົບອັບປະໂຫຍດ ແລະ ບໍ່ໃຫ້ລາຄາຫົວໜ່ວຍຫຼຸດໂຕນກັນຫຼາຍກັບລາຄາຫົວໜ່ວຍຕາມທ້ອງຕະຫຼາດ ໃຫ້ຈ່າຍຄ່າຊົດເຊີຍໃຫ້ສໍາເລັດ ກ່ອນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການກໍ່ສ້າງ;
3. ສໍາລັບ ທາງເຂົ້າ-ອອກ ສະຖານີຂົນສົ່ງ ໂດຍສານ ແລະ ສິນຄ້າ ຕ້ອງໄດ້ສຶກສາສໍາຫຼວດ-ອອກແບບ, ກໍ່ສ້າງ ແລະ ຊົດເຊີຍໃຫ້ສຳເລັດ ຈຶ່ງໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ສະເໜີໃຫ້ຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບຈຸດຖິ້ມສິ່ງເສດເຫຼືອ ທີ່ຂົນດິນ ຫຼື ຫີນ ແລະ ອື່ນໆ ອອກຈາກ ເຂດກໍ່ສ້າງ ຫຼື ອຸໂມງ ໃສ່ດິນເປົ່າວ່າງ ຫຼື ດິນປະຊາຊົນ ຕ້ອງໄດ້ຮັບການຍິນຍອມຈາກ ເຈົ້າຂອງດິນ ພ້ອມທັງເຮັດບົດບັນທຶກທັງສອງຝ່າຍ ທີ່ມີພາກລັດເປັນພະຍານຮັບຮູ້ນໍາ;
4. ໃຫ້ລັດຖະບານ ຊີ້ນໍາກະຊວງການເງິນ ກຳນົດກົນໄກການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຕິດຕາມກວດກາ ການນໍາເຂົ້າວັດສະດຸ-ອຸປະກອນ ແລະ ພາຫະນະກົນຈັກ ທີ່ນໍາເຂົ້າຊົ່ວຄາວ ແລະ ສິນຄ້າອື່ນໆ ຢ່າງເຄັ່ງຄັດ;
5. ໃຫ້ລັດຖະບານ ຄົ້ນຄວ້າ ພິຈາລະນາແບ່ງຄວາມຮັບຜິດຊອບໃຫ້ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ເປັນເຈົ້າການ ໃນການຄຸ້ມຄອງ, ຕິດຕາມກວດກາ ໃນໄລຍະກໍ່ສ້າງ. ພ້ອມທັງ, ມີກົນໄກການປະສານງານ ຂອງຂະແໜງການດຽວກັນ ຫຼື ຂະແໜງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ລະຫວ່າງຂັ້ນສູນກາງ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນ ໃຫ້ມີຄວາມກົມກຽວໄປລວງດຽວກັນ ຫຼີກລຽງ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຖິ້ມຄວາມຮັບຜິດຊອບ ຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ;
6. ເນື່ອງຈາກໂຄງການດັ່ງກ່າວ ເປັນໂຄງການຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ມີລັກສະນະຍຸດທະສາດ ການຄົ້ນຄວ້າເນື້ອໃນຮ່າງສັນຍາ ນອກຈາກ ກະຊວງກ່ຽວຂ້ອງຂອງລັດຖະບານແລ້ວ ຄວນມີຫຼາຍພາກສ່ວນເຂົ້າຮ່ວມແຕ່ຫົວທີ ເປັນຕົ້ນ: ກຳມາທິການກ່ຽວຂ້ອງຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ, ອົງການກວດສອບແຫ່ງລັດ, ອົງການກວດກາແຫ່ງລັດ, ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ຕ້ອງໄດ້ກຳນົດເອົາໂຄງການນີ້ ເປັນໂຄງການເປົ້າໝາຍຕິດຕາມ ກວດກາ ເລີ່ມແຕ່ຫົວທີ ຕາມດຳລັດ 01/ລບ, ລົງວັນທີ 6 ມັງກອນ 2021 ເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມຖືກຕ້ອງ, ໂປ່ງໃສ ແລະ ກວດສອບໄດ້;
7. ສະເໜີໃຫ້ລັດຖະບານ ຄົ້ນຄວ້ານະໂຍບາຍແຮງງານ ເພື່ອດຶງດູດແຮງງານລາວເຂົ້າໃນການຮັບໃຊ້ໂຄງການ ກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟດັ່ງກ່າວ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນແຮງງານລາວໄປອອກແຮງງານຢູ່ຕ່າງປະເທດ.
(ຂ່າວ: ແສງຈັນ)
ຄໍາເຫັນ