ເມື່ອການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດທົ່ວໂລກ ນັບມື້ເພີ່ມທະວີຂຶ້ນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງຊີວະນາໆພັນນັບມື້ປະເຊີນໜ້າກັບສິ່ງທ້າທາຍອັນຂ້ຽວຂາດ, ການພັດທະນາສີຂຽວໄດ້ກາຍເປັນຫົວຂໍ້ສຳຄັນທີ່ ທົ່ວໂລກສົນໃຈຮ່ວມກັນ. ໃນສະ ພາບການສາກົນປັດຈຸບັນ, ການປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດ ແລະ ການພັດທະນາສີຂຽວຂອງຈີນ ແລະ ລາວ ໄດ້ມີຜົນສຳເລັດອັນພົ້ນເດັ່ນ. ໃນຖານະທີ່ເປັນອົງປະກອບສຳຄັນຂອງ ຂໍ້ລິເລີ່ມ “ໜຶ່ງແລວ ໜຶ່ງເສັ້ນທາງ”, ການຊຸກຍູ້ສ້າງ “ດ່ານປ້ອງກັນສີຂຽວຂອງການເປັນປະຊາຄົມຮ່ວມຊາ ຕາກຳ ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງຮ່ວມກັນ” ໄດ້ກາຍເປັນເປົ້າໝາຍຍຸດທະສາດການພັດທະນາແບບຍືນ ຍົງຂອງສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ. ການພັດທະນາສີຂຽວບໍ່ພຽງແຕ່ພົວພັນເຖິງການຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງກ້ຽວພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບການຂະຫຍາຍຕົວຂອງ ເສດຖະກິດ, ຄວາມກ້າວໜ້າຂອງສັງຄົມ ແລະ ການສືບທອດວັດທະນະທຳ. ການຮ່ວມມື ລາວ-ຈີນ ນັ້ນ, ການພັດທະນາສີຂຽວ. ນອກຈາກ ເປັນທາງເລືອກຍຸດທະສາດໃນການຍົກລະດັບຄຸນນະພາບຂອງການພັດທະນາເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມພາຍໃນປະເທດແລ້ວ, ຍັງໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນທ່າແຮງບົ່ມຊ້ອນການຮ່ວມມືຂອງສອງປະເທດ ໃນການຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ ແລະ ການຊຸກຍູ້ສ້າງຄວາມສີວິໄລຂອງລະບົບນິເວດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນສາມຂົງເຂດສຳຄັນເຊັ່ນ: ການສ້າງແລວລະບົບນິເວດຂ້າມ ແດນ, ການຮ່ວມມືດ້ານຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງ ແລະ ການຮ່ວມມືດ້ານເສດ ຖະກິດໝູນວຽນ ແລະ ການຮ່ວມມືຂະແໜງການຜະລິດຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ກໍລະນີສຶກສາຂອງການຮ່ວມມື ລາວ-ຈີນ ໄດ້ມີປະສິດທິຜົນເປັນຕົວແບບໃຫ້ແກ່ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ-ລະບົບນິເວດ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເສດຖະກິດ ສີຂຽວ.
1. ແລວລະບົບນິເວດ ຂ້າມຊາຍແດນ: ຮ່ວມກັນສ້າງດ່ານປ້ອງກັນສີ ຂຽວປົກປັກຮັກສາຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງລະບົບນິເວດ
ສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ ມີສາຍພູສາຍນ້ຳຕິດຈອດກັນ, ມີລະບົບນິເວດເຊື່ອມຕໍ່ກັນໃນຂົງເຂດການປົກປັກ ຮັກສາຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງສິ່ງ ແວດລ້ອມນັ້ນມີພື້ນຖານການຮ່ວມ ມືອັນເລິກເຊິ່ງ. ຫຼາຍປີມານີ້, ສອງຝ່າຍໄດ້ຢຶດໝັ້ນທັດສະນະຖືລະບົບນິເວດເປັນບຸລິມະສິດ, ປະສານງານຢ່າງກົມກຽວ, ເອື້ອອຳນວຍແລະ ຮັບໄຊຊະນະຮ່ວມກັນ, ສືບຕໍ່ຊຸກຍູ້ການຮ່ວມມືໃນການປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດຂ້າມແດນ, ສ້າງເປັນຕາໜ່າງການຮ່ວມມືປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດຂ້າມແດນໜຶ່ງ ທ່ີ່ມີລັດຖະບານນຳພາ, ມີຫຼາຍຝ່າຍເຂົ້າຮ່ວມ ແລະ ປະສານສົມທົບກັນຊຸກຍູ້ເທື່ອລະກ້າວ, ໄດ້ສະໜອງການຮັບປະກັນອັນໜັກແໜ້ນໃຫ້ແກ່ການປົກປັກຮັກສາຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງຊີວະນາໆພັນ ແລະ ການພັດ ທະນາແບບຍືນຍົງຢູ່ໃນພາກພື້ນ.
ໃນລະດັບລັດຖະບານ, ສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ ໄດ້ປິ່ນອ້ອມກົນໄກການຮ່ວມມືປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດຂ້າມແດນທີ່ມີຄວາມໝັ້ນ ທ່ຽງ ແລະ ສຸກງອມ. ພາກສ່ວນຂະແໜງການກະສິກຳ, ການປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດ ແລະ ອົງການສຳຄັນຕ່າງໆຂອງສອງປະເທດໄດ້ຮັກສາການປະສານງານ ແລະ ປະສານສົມທົບກັນຢ່າງໃກ້ຊິດ, ພ້ອມທັງຮ່ວມກັນຊຸກຍູ້ການອອກເອກະສານ ສຳຄັນຕ່າງໆເຊັ່ນ: “ກອບການຮ່ວມມືປົກປັກຮັກາສາຮ່ວມກັນດ້ານຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງລະບົບນິເວດ ຂ້າມແດນ ລາວ-ຈີນ”, ໄດ້ເປັນການຊີ້ນໍາດ້ານຍຸດທະສາດ ແລະ ການຮັບປະກັນດ້ານລະບອບລະບຽບການທີ່ຈະແຈ້ງໃຫ້ແກ່ການປະຕິບັດງານຮ່ວມກັນຂອງສອງຝ່າຍ. ບົນພື້ນຖານດັ່ງກ່າວ, ສອງຝ່າຍໄດ້ບູລະນະການອອກແບບໂຄງບົນຂອງການປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດຂ້າມແດນຂອງສອງຝ່າຍໃຫ້ສົມບູນເທື່ອລະກ້າວ, ເຮັດໃຫ້ການຊອກຄົ້ນແລວທາງການພັດທະ ນາໄດ້ກ້າວສູ່ການເປັນລະບຽບການ ແລະ ເປັນສະພາວະປົກກະຕິແຕ່ຫົວທີ.
ໃນພາກປະຕິບັດຕົວຈິງ, ສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ ໄດ້້ສ້າງກົນໄກລະບຽບການທີ່ເລິກເຊິ່ງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ໄດ້ສ້າງລະບຽບການປຶກສາຫາລືການຄ້າ ແລະ ການລາດຕະເວນປົກປັກຮັກສາຂ້າມແດນເປັນປະຈໍາ. ໃນການປະຕິບັດລາຍລະອຽດຕົວຈິງຂອງອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ອົງການບໍລິຫານຈັດການເຂດສະຫງວນທຳມະຊາດ ໄດ້ມີບົດບາດຂໍກະແຈສໍາຄັນ, ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ແລະ ອົງການທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດຖະບານ ໄດ້ສະໜອງການສະໜັບສະໜູນ ແລະ ການສ້າງຄວາມສາມາດດ້ານເຕັກນິກ. ອົງການບໍລິຫານຈັດການພື້ນທີ່ເຂດສະຫງວນທຳມະຊາດລະດັບຊາດຢູ່ສິບສອງພັນນາ ຈີນ ໄດ້ປະສານງານຢ່າງເປັນປົກກະຕິກັບພາກສ່ວນກະສິກໍາຂອງແຂວງພາກເໜືອລາວທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ໂດຍໄດ້ປິ່ນອ້ອມຫົວຂໍ້ສໍາຄັນດຳເນີນການຮ່ວມມືຕົວຈິງ ເຊັ່ນ: ການຕິດຕາມວັດແທກລະບົບນິເວດ, ການປົກປັກຮັກສາແນວພັນສັດ-ພືດ, ການປະສານງານໃນການປະຕິບັດກົດໝາຍ ແລະອື່ນໆ, ຮ່ວມກັນເພີ່ມທະວີການບໍລິຫານລະບົບນິເວດຂ້າມແດນ, ຍົກລະດັບການປະສານງານ ແລະ ກຳລັງແຮງໃນການປາບປາມການລ້າສັດ, ການຕັດໄມ້ທໍາລາຍປ່າແບບຜິດກົດໝາຍ, ການຊື້ຄ້າຍສັດປ່າ-ພືດທໍາມະຊາດແບບຜິດກົດໝາຍ ແລະ ດ້ານອື່ນໆ. ກອງທຶນທຳມະຊາດໂລກ, ທະນາຄານພັດທະນາອາຊີ ແລະ ອົງການຕ່າງໆ ໄດ້ສືບຕໍ່ເຂົ້າຮ່ວມໂຄງການກ່ຽວຂ້ອງໃນການປົກປັກຮັກສາແລວລະບົບນິເວດຂ້າມແດນ ແລະ ການປົກປ້ອງສັດປ່າ ນັບແຕ່ໄລຍະກາງຊຸມປີ 2000 ເປັນຕົ້ນມາ, ເຊິ່ງໄດ້ເປັນເສົາຄໍ້າສໍາຄັນໃຫ້ການຮ່ວມມືນັບມື້ເລິກເຊິ່ງຕື່ມອີກ.
ປິ່ນອ້ອມການປົກປັກຮັກສາຊ້າງປ່າອາຊີ ແລະ ສັດອື່ນໆເຄື່ອນຍ້າຍບ່ອນຢູ່ອາໄສຂ້າມແດນນັ້ນ, ສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ ໄດ້ຊອກຄົ້ນ ແລະ ຊຸກຍູ້ການສ້າງແລວລະບົບນິເວດຂ້າມແດນເທື່ອລະກ້າວ. ກ່ອນໜ້ານີ້ໃນປີ 2009, ສອງຝ່າຍໄດ້ດຳເນີນການຮ່ວມມີຢູ່ພື້ນທີ່ໃກ້ຄຽງກັບສິບສອງພັນນາ ແຂວງຢູນນານ ສປ ຈີນ ກັບແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ ສປປ ລາວ ໂດຍຖືເອົາການປົກປ້ອງຊ້າງປ່າອາຊີເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ, ຊຸກຍູ້ການຟື້ນຟູການເຊື່ອມຕໍ່ພື້ນທີ່ພັກເຊົາຂອງສັດ. ເມື່ອການຮ່ວມມືນັບມື້ລົງເລິກ, ການຈັດສັນພື້ນທີ່ແລວລະບົບນິເວດຂ້າມແດນໄດ້ຄ່ອຍໆຂະຫຍາຍກວ້າງອອກ, ຈາກເບື້ອງຕົ້ນເຊື່ອມຕໍ່ຢູ່ແຕ່ພື້ນທີ່ສຳຄັນຂອງສິບສອງພັນນາກັບແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ, ຄ່ອຍໆຂະຫຍາຍອອກສູ່ເຂດສະຫງວນທຳມະຊາດລະດັບຊາດນ້ຳຮາງຂອງ ລາວ, ພ້ອມທັງໄດ້ກາຍເປັນການພົວພັນລະບົບນິ ເວດຢູ່ພື້ນທີ່ເຂດສະຫງວນທຳມະຊາດເຊັ່ນ: ເມືອງຊ້າງຢົງ, ເມືອງຫຼ້າ ແລະ ບ່ອນອື່ນໆຂອງປະເທດຈີນ.
ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ແຂວງຜົ້ງສາລີ, ແຂວງອຸດົມໄຊ ແລະ ພື້ນທີ່ອື່ນໆຈັດເຂົ້າໃນຕາໜ່າງການຮ່ວມມືຕາມລຳດັບ; ນະຄອນຜູເອີ ແຂວງຢູນນານ ສປ ຈີນ ຍັງຖືກຮັບຮູ້ເປັນຂອດເຊື່ອມຕໍ່ລະ ບົບນິເວດສຳຄັນ ຊຶ່ງໄດ້ຄ່ອຍໆເຮັດໃຫ້ແລວລະບົບນິເວດຂ້າມແດນທີ່ຄວບຄຸມເອົາຫຼາຍພາກພື້ນ ແລະ ຫຼາຍຫົວໜ່ວຍປົກປ້ອງໄດ້ກາຍ ເປັນຮູບເປັນຮ່າງຂຶ້ນ, ໄດ້ເປັນການຮັບປະກັນອັນສຳຄັນໃຫ້ແກ່ການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງສັດປ່າ-ພືດ ແລະ ລະບົບນິເວດໃນພາກພື້ນມີຄວາມໜັກແໜ້ນຂຶ້ນ.
ພາຍໃຕ້ຂອບ “ໜຶ່ງແລວ ໜຶ່ງເສັ້ນທາງ” ສອງຝ່າຍ ລາວ-ຈີນ ໄດ້ຍົກລະດັບການແລກປ່ຽນ ແລະ ລະດັບຄວາມເລິກຂອງຖານວາງແຜນການຮ່ວມມືຂ້າມແດນຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ. ເດືອນສິງຫາ ປີ 2025, ກິດຈະກຳແລກປ່ຽນການປົກປັກຮັກສາຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງຊີວະນາໆພັນຂ້າມ ແດນຮ່ວມກັນ ລາວ-ຈີນ ໄດ້ຈັດຂຶ້ນຢ່າງສຳເລັດຜົນຢູ່ເມືອງຫຼ້າ ປະເທດຈີນ, ໄດ້ດຳເນີນການປຶກສາຫາລືຢ່າງເລິກເຊິ່ງໃນການປະຕິ ບັດການປົກຮັກສາຮ່ວມ, ການແລກ ປ່ຽນບົດຮຽນປະສົບການ ແລະ ທິດທາງການຮ່ວມມືໃນອະນາຄົດ. ກ່ອນໜ້ານີ້, ປີ 2024, ສອງຝ່າຍ ລາວ-ຈີນ ຍັງໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມສຳມະນາແລວລະບົບນິເວດຂ້າມແດນຮ່ວມກັນຢູ່ແຂວງຢູນນານ ສປ ຈີນ ຊຶ່ງໄດ້ສະຫຼຸບສັງລວມຢ່າງເປັນລະບົບຕໍ່ໝາກຜົນການຮ່ວມມືໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ພ້ອມທັງໄດ້ບັນລຸຄວາມຮັບຮູ້ຮ່ວມກັນອັນສຳຄັນໃນການບັນລຸເປົ້າໝາຍການສ້າງເຂດສະຫງວນລະບົບນິເວດຂ້າມແດນ ແລະ ການສ້າງແລວລະບົບນິເວດຂ້າມແດນໄລຍະ 10 ປີຕໍ່ໜ້າ ຊຶ່ງໄດ້ເປັນຂີດ ໝາຍວ່າການຮ່ວມມືລະບົບນິເວດຂ້າມແດນ ລາວ-ຈີນ ໄດ້ມີຄວາມຄືບໜ້າດ້ວຍບາດກ້າວໃໝ່ຈາກການຊອກຄົ້ນການປະຕິບັດຕົວຈິງໄປສູ່ການນຳໜ້າດ້ວຍການວາງແຜນ ແລະ ຄືບໜ້າຢ່າງປະສານກົມກຽວ.
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການເສັ້ນທາງລົດໄຟ ລາວ-ຈີນ ແລະ ໂຄງການກໍ່ສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງສຳຄັນອື່ນໆ, ສອງຝ່າຍຍິ່ງຕ້ອງເພີ່ມທະວີເອົາໃຈໃສ່ການພັດທະນາ ແລະ ປົກປັກຮັກສາຢ່າງກວມລວມ. ໃນການວາງແຜນໂຄງການ ແລະ ຂັ້ນຕອນການສ້າງສານັ້ນ, ຜ່ານການສ້າງຂົວ, ອຸມົງ ແລະ ວິທີການອື່ນໆໄດ້ຫຼີກເວັ້ນພື້ນທີ່ເຄື່ອນຍ້າຍ ສຳຄັນຂອງສັດໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິ ຜົນ, ຫຼຸດການສົ່ງຜົນສະທ້ອນຕໍ່ລະບົບນິເວດ ແລະ ການເຄຶື່ອນຍ້າຍຂອງສັດປ່າ, ນຳເອົາທັດສະນະການປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດ ເຊື່ອມໂຍງເຂົ້າກັບການພັດທະນາຕົວຈິງ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມຕັດສິນໃຈຮ່ວມກັນຂອງສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ ໃນການຢຶດໝັ້ນການພັດ ທະນາແບບສີຂຽວ, ທັງໄດ້ເປັນຕົວແບບທີ່ມີປະໂຫຍດຕໍ່ການພັດທະ ນາແບບຍືນຍົງຂອງພາກພື້ນ.
2. ການຮ່ວມມືຈັດສັນຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງ: ຮ່ວມກັນປົກປັກຮັກສາຄວາມປອດໄພຂອງລະບົບນິເວດລ້ອງນ້ຳ
ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງ ເປັນລະບົບນ້ຳສຳຄັນທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງປະເທດຈີນ ກັບປະເທດລາວ ລວມທັງພາກພື້ນແຫຼມອິນດູຈີນ, ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາດົນນານມາ ກໍໄດ້ເປັນ “ແຖບເສດຖະກິດສີຟ້າ” ແລະ “ເສັ້ນຊີວິດຂອງລະບົບນິເວດ” ໃນການພັດທະນາຂອງປະເທດທີ່ນ້ຳໄຫຼຜ່ານ, ເມື່ອການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ ນັບມື້ສົ່ງຜົນສະທ້ອນຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການນ້ຳສຳລັບເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງບັນດາປະເທດລຽບຕາມລຳນ້ຳນັບມື້ເພີ່ມຂຶ້ນ, ການບໍລິຫານຈັດການຊັບພະຍາກອນນ້ຳ, ການຮັບມືກັບໄພພິບັດນ້ຳຖ້ວມ ແລະ ແຫ້ງແລ້ງ, ການປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດທາງນ້ຳ ແລະ ການຮ່ວມມືດ້ານຕ່າງໆນັບມື້ສຳຄັນຍິ່ງຂຶ້ນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນດ້ານການແບ່ງປັນຂໍ້ມູນ ແລະ ການປະສານງານບໍລິຫານຈັດການ, ການຮ່ວມມືດ້ານຊັບພະຍາກອນນ້ຳໄດ້ກາຍເປັນຫົວຂໍ້ສຳຄັນຂອງຂອບການຮ່ວມມືແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງ.
ນັບແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນກົນໄກການຮ່ວມມືແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງ ໃນປີ 2016 ເປັນຕົ້ນມາ, ການຮ່ວມມືດ້ານຊັບພະຍາກອນນ້ຳໄດ້ຖືກຍົກລະດັບຂຶ້ນສູ່ລະດັບສູງດ້ານຍຸດທະສາດ, ກາຍເປັນຂົງເຂດການຮ່ວມມືບຸລິມະສິດລະຫວ່າງສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ ກໍຄືບັນດາປະເທດແມ່ນ້ຳຂອງອື່ນໆ. ພິເສດແມ່ນນັບແຕ່ສ້າງຕັ້ງສູນຮ່ວມມືຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງ ໃນປີ 2017 ເປັນຕົ້ນມາ, ຂອບການຮ່ວມມືໄດ້ຮັບການບຸລະນະຂຶ້ນຕື່ມອີກບາດກ້າວໜຶ່ງ, ກາຍເປັນເວທີແກນກາງທີ່ສະໜັບສະໜູນໃຫ້ບັນດາປະເທດດຳເນີນການບໍລິຫານຈັດ ການ ແລະ ປະສານງານ, ການສົນທະນາດ້ານນະໂຍບາຍ ແລະ ໂຄງການດຳເນີນງານຕົວຈິງດ້ານຊັບພະຍາກອນນ້ຳ. ໂຄງການລະອຽດຕົວຈິງຂອງສອງຝ່າຍ ລາວ-ຈີນ ໄດ້ມີປະສິດທິຜົນຕົວຈິງອັນຈະແຈ້ງ. “ປະຕິບັດງານນ້ຳສະອາດແມ່ນ້ຳ ຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງ” ໄດ້ສະໜອງນ້ຳດື່ມທີ່ສະອາດ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳຊົນລະປະທານໃຫ້ແກ່ຫຼາຍຊຸມຊົນທີ່ນ້ຳໄຫຼຜ່ານ, ໄດ້ປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ; “ໂຄງການຕົວແບບການບລິຫານຈັດການກວມລວມຕໍ່ລຳນ້ຳນ້ອຍຂອງບັນດາປະເທດ ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງ” ກໍໄດ້ສົ່ງເສີມການນຳໃຊ້ປະສົບການບົດຮຽນຂອງຈີນໃນການຮັກສາດິນ, ນ້ຳ ແລະ ການຟື້ນຟູລະບົບນິເວດ, ໄດ້ຊຸກຍູ້ການຟື້ນຟູ ແລະ ການຍົກລະດັບລະບົບນິເວດຂອງລຳນ້ຳ; ຜ່ານ “ໂຄງການກວດກາສຸຂະພາບເຂື່ອນກັນ ເຈື່ອນ” ແລະ ການສົ່ງຄະນະຊ່ຽວ
ຊານຊົນ ລະປະທານ, ສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນໄດ້ເພີ່ມທະວີການຮ່ວມມືດ້ານເຕັກນິກ ແລະ ການສ້າງຄວາມສາມາດຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ, ຊຸກຍູ້ໃຫ້ໂຄງການວິສາວະກຳຊົນລະປະທານຂະໜາດໃຫຍ່ຕາມລຳນ້ຳໄດ້ຂັບເຄື່ອນດ້ວຍຄວາມປອດໄພ.
ໂຄງການຮ່ວມມືທີ່ເປັນຮູບປະທຳເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ພຽງແຕ່ໄດ້ເປັນການເພີ່ມທະວີຄວາມສາມາດໃນການບໍລິຫານຈັດການຊັບພະຍາກອນນ້ຳຂອງລາວ ແລະ ບັນດາປະເທດແມ່ນ້ຳຂອງແລ້ວ, ຍັງຈະເປັນການສະໜັບສະໜູນອັນສຳຄັນໃຫ້ແກ່ການຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ ແລະ ຮັບມືກັບໄພພິບັດຈາກນ້ຳຖ້ວມ ແລະ ໄພແຫ້ງແລ້ງ. ຜ່ານການສົ່ງເສີມການຝຶກອົບຮົມດ້ານເຕັກນິກ, ການແລກປ່ຽນບຸກຄະລາກອນ ແລະ ການຄົ້ນຄວ້າຮ່ວມ, ສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ ໄດ້ມີໝາກຜົນການຮ່ວມມືໃນການບໍ ລິຫານຈັດການຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ແລະ ການປົກປັກຮັກສາລຳນ້ຳ, ໄດ້ເປັນພື້ນຖານອັນໜັກແໜ້ນໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຕາມລຳແມ່ນ້ຳຂອງ. ໃນອະນາຄົດ, ເມື່ອການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດໄດ້ນຳເອົາຄວາມທ້າທາຍມາເພີ່ມຂຶ້ນ, ການຮ່ວມມືດ້ານຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງຈະຍິ່ງມີບົດບາດສຳຄັນຍິ່ງຂຶ້ນຕໍ່ການຮັບມືກັບເຫດການສະພາບອຸທົກກະໄພ, ໄພແຫ້ງແລ້ງ-ໄພນ້ຳຖ້ວມ ແລະ ການປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດ. ສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ ຈະສືບຕໍ່ລົງເລິກການແບ່ງປັນຂໍ້ມູນທໍລະນີວິທະຍາ ແລະ ກນຮ່ວມມືບໍລິຫານຈັດການກວມລວມຂອງລຳນ້ຳ, ຈະຂະຫຍາຍເວທີແບ່ງປັນຂໍ້ມູນທີ່ກວມເອົາພື້ນທີ່ກວ້າງຂວາງຂຶ້ນ, ຊຸກຍູ້ການແບ່ງປັນຂໍ້ມູນດ້ານອຸຕຸນິຍົມ, ສິ່ງແວດ ລ້ອມ, ລະບົບນິເວດ, ໄພພິບັດ ແລະ ຂໍ້ມູນອື່ນໆດ້ວຍຫຼາຍມິຕິ, ຍົກລະດັບຄວາມສາມາດໃນການຕິດຕາມວັດແທກ ແລະ ເຕືອນໄພຕໍ່ໄພພິບັດ. ພ້ອມນັ້ນ, ສອງຝ່າຍຍັງຈະເພີ່ມທະວີການຄົ້ນຄວ້າຮ່ວມ ແລະ ການຮ່ວມມືດ້ານເຕັກນິກ, ດຳເນີນໂຄງການຮ່ວມມືດ້ານຊັບພະ ຍາກອນນ້ຳ, ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ, ການຟື້ນຟູລະບົບນິ ເວດ ແລະ ຂົງເຂດອື່ນໆໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ, ຊຸກຍູ້ໃຫ້ລະບົບນິເວດຕາມລຳນ້ຳມີການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ.
3. ການຮ່ວມມືດ້ານເສດຖະກິດໝູນວຽນ ແລະ ການຜະລິດທີ່ເປັນມິດກັບສິ່ງແວດລ້ອມ: ຊອກຄົ້ນເສັ້ນ
ທາງໃໝ່ແຫ່ງການຂະຫຍາຍຕົວ ສີຂຽວ
ເມື່ອຂະບວນການຫັນເປັນອຸດສາຫະກຳ ແລະ ຫັນເປັນຕົວເມືອງຂອງລາວເລັ່ງຄວາມໄວຂຶ້ນ, ຄຽງຄູ່ກັບການຮັກສາການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເສດຖະກິດນັ້ນຈະສາມາດປົກປັກຮັກສາລະບົບນິເວດໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນຄືແນວໃດ ໄດ້ກາຍເປັນຫົວຂໍ້ສຳຄັນຂອງປະເທດກຳລັງພັດທະນາ. ຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້, ລັດຖະບານລາວນັບມື້ນັບເອົາໃຈໃສ່ຕໍ່ການພັດທະ ນາສີຂຽວ ໂດຍສະເພາະແມ່ນການຫັນປ່ຽນ ແລະ ຍົກລະດັບເສດຖະກິດໝູນວຽນ ແລະ ການຜະລິດທີ່ເປັນມິດກັບສິ່ງແວດລ້ອມ. ໃນຂະບວນການດັ່ງກ່າວ, ປະເທດຈີນໄດ້ອາໄສທ່າແຮງນຳໜ້າດ້ານເຕັກນິກການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ຂົງເຂດການຜະລິດທີ່ເປັນມິດກັບສິ່ງແວດລ້ອມ, ດຳເນີນການຮ່ວມມືທີ່ກວ້າງຂວາງ ແລະ ເລິກເຊິ່ງກັບປະເທດລາວ, ໄດ້ຕື່ມເຕັມກຳລັງແຮງໃໝ່ເຂົ້າໃນການຊຸກຍູ້ຫັນເປັນສີ ຂຽວ ແລະ ການບັນລຸການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຂອງລາວ.
ໃນຖານະທີ່ເປັນຂອດສຳຄັນໜຶ່ງຂອງການພັດທະນາພະລັງງານສີຂຽວຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້, ປະເທດລາວພວມກຳລັງກາຍເປັນ “ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້”. ການດຳເນີນໂຄງການຮ່ວມມືພະລັງງານໄຟຟ້າໂຊລາເຊວ ລາວ-ຈີນ ໃນປີ 2025 ໄດ້ກາຍເປັນພື້ນຖານອັນສຳຄັນໃນການບັນລຸເປົ້າໝາຍອັນຍາວນານນີ້. ວັນທີ 1 ມີນາ 2025, ໂຄງການພະລັງງານໄຟຟ້າໂຊລາເຊວ 50 ກິໂລວັດ ຢູ່ເຊບັ້ງໄຟ ແຂວງຄຳມ່ວນ (ກັກເກັບພະລັງງານຄົບຊຸດ) ໄດ້ເຂົ້າສູ່ການລົງທຶນຜະລິດ ແລະ ສ້າງເປັນຕາໜ່າງໄຟຟ້າຢ່າງເປັນທາງການ ຊຶ່ງໂຄງການນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນໂຄງການພະລັງງານໄຟຟ້າໂຊລາເຊວທີ່ຂັບເຄື່ອນແບບການຄ້າແຫ່ງທຳອິດຂອງລາວເທົ່ານັ້ນ, ທັງເປັນໂຄງການທີ່ເປັນລະ ບົບກັກເກັບພະລັງງານແບບຄົບຊຸດທຳອິດຂອງລາວ, ແຕ່ລະປີສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ປະມານ 100 ລ້ານກິໂລວັດໂມງ ທີ່ປະກອບດ້ວຍລະບົບເກັບຮັກສາໄຟຟ້າ 10MWh. ການລົງທຶນສ້າງໂຄງການດັ່ງກ່າວໄດ້ແກ້ໄຂສະພາບການຂາດແຄນໄຟຟ້າໃນລະດູແລ້ງຂອງລາວໄດ້ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ພ້ອມທັງສາມາດທົດແທນຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການສະໜອງພະລັງງານທີ່ອາໄສໄຟຟ້າຈາກແຮງນ້ຳເປັນເວລາຍາວນານຄືຜ່ານມາ ຊຶ່ງຈະເປັນບົດຮຽນອັນລ້ຳຄ່າໃຫ້ແກ່ການເຊື່ອມຕໍ່ກັບຕາໜ່າງໄຟຟ້າໂຊລາເຊວທີ່ເປັນຂະໜາດໃຫຍ່ໃນຕໍ່ໜ້າ, ນີ້ເປັນຂີດໝາຍວ່າໂຄງສ້າງດ້ານພະລັງງານຂອງລາວຈະຫັນປ່ຽນໄປສູ່ໂຄງສ້າງດ້ານພະລັງງານທີ່ຕາບຈູນຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ ແລະ ພັດທະນາກັນຢ່າງກົມກຽວລະຫວ່າງ “ພະລັງງານນ້ຳ, ພະລັງງານຖ່ານຫິນ, ພະລັງງານລົມ, ພະ ລັງງານແສງຕາເວັນ, ລະບົບກັກເກັບພະລັງງານ”. ວັນທີ 13 ທັນວາ 2025, ໂຄງການສ້າງຖານພະລັງງານສະອາດເຊື່ອມໂຍງເຊື່ອມຈອດພາກເໜືອຂອງລາວ ໄລຍະ 1 ຂອງກຸ່ມບໍລິສັດຊີຈີເອັນ-ໂຄງການພະລັງ ງານໂຊລາເຊວ ກຳລັງຕິດຕັ້ງ 1,000 ເມກາວັດ ຢູ່ແຂວງອຸດົມໄຊ ໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການ, ໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນໂຄງການພັດທະນາພະລັງງານໝູນວຽນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງລາວໃນປັດຈຸບັນ. ໂຄງການດັ່ງກ່າວບໍ່ພຽງແຕ່ຊຸກຍູ້ໃຫ້ການຜະລິດພະ ລັງງານສະອາດຂອງລາວໄດ້ຮັບການພັດທະນາຢ່າງໄວວາເທົ່ານັ້ນ, ທັງຍັງຈະເປັນພື້ນຖານອັນໜັກແໜ້ນໃຫ້ແກ່ປະເທດລາວໃນການເປັນໜຶ່ງໃນປະເທດສົ່ງອອກພະລັງງານສະອາດອີກດ້ວຍ, ທັງຈະສ້າງອະນາຄົດອັນກວ້າງຂວາງໃຫ້ແກ່ການຮ່ວມມືດ້ານພະລັງງານໄຟຟ້າລະ ຫວ່າງປະເທດລາວກັບປະເທດໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ປະເທດອ້ອມຂ້າງອື່ນໆ, ຈະສາມາດຊ່ວຍຍົກອິດທິພົນຂອງລາວໃນໂຄງສ້າງພະລັງ ງານໃນພາກພື້ນ. ໝາກຜົນການຮ່ວມມືດ້ານພະລັງງານສະອາດຂອງສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ, ບໍ່ແມ່ນແຕ່ເປັນການສະແດງອອກຕົວຈິງຂອງການພັດທະນາສີຂຽວ, ທັງຍັງໄດ້ເປັນບົດຮຽນທີ່ມີປະໂຫຍດໃຫ້ແກ່ປະເທດອື່ນໆໃນພາກພື້ນນີິ້.
ຜົນສຳເລັດຈາກການຮ່ວມມືໃນຂົງເຂດພະລັງງານສີຂຽວໄດ້ເປັນສິ່ງຄ້ຳປະກັນອັນແຂງແຮງໃຫ້ແກ່ການຮ່ວມມືການຜະລິດທີ່ເປັນມິດກັບສິ່ງແວດລ້ອມໃຫ້ແກ່ສອງປະ ເທດ, ແຕ່ຜົນສະທ້ອນຂອງການຮ່ວມມືໃນການຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມຈະບໍ່ຢຸດຢູ່ພຽງແຕ່ເທົ່ານີ້. ໃນຂົງເຂດການກຳຈັດຂີ້ເຫຍື້ອໃນຕົວເມືອງ, ການບຳບັດນ້ຳເສຍ ແລະ ຂົງເຂດການຮັກສາສິ່ງແວດ ລ້ອມຕ່າງໆນັ້ນ, ສອງຝ່າຍຍັງໄດ້ດຳເນີນການການຮ່ວມມືທີ່ມີປະສິດທິຜົນອັນອຸດົມສົມບູນ, ຜ່ານການນຳເຂົ້າເຕັກນິກລໍ້າໜ້າຂອງຈີນເຊັ່ນ: ການຈູດຂີ້ເຫຍື້ອ, ການເກັບຄືນຊັບພະຍາກອນ, ການບຳບັດນ້ຳເສຍ ແລະ ຂົງເຂດອື່ນໆນັ້ນ, ໄດ້ຊຸກຍູ້ໃຫ້ລະດັບການບໍລິຫານຈັດການໃນຕົວເມືອງຂອງລາວຮັບການຍົກສູງຂຶ້ນຢ່າງຈະແຈ້ງ. ປີ 2024, ວິສາຫະກິດຮັກສາ ສິ່ງແວດລ້ອມຂອງນະຄອນຫຼວງປັກກິ່ງກັບລັດຖະບານລາວໄດ້ຈັບມືກັນເປີດໂຄງການກຳຈັດ ແລະ ເກັບຄືນຂີ້ເຫຍື້ອ, ໄດ້ປະສົບຜົນສຳເລັດໃນການສ້າງພື້ນທີ່ຕົວແບບ “ປອດຂີິ້ເຫຍື້ອ” ແຫ່ງທຳອິດຂອງລາວ ຊຶ່ງໂຄງການດັ່ງກ່າວບໍ່ແມ່ນ ແຕ່ແກ້ໄຂບັນຫາການກຳຈັດຂີ້ເຫຍື້ອທີ່ນັບມື້ນັບເພີ່ມຂຶ້ນໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນເທົ່ານັ້ນ, ຍັງໄດ້ສະໜອງເປັນບົດຮຽນອັນລ້ຳຄ່າໃຫ້ແກ່ປະເທດລາວ ໃນການບໍລິຫານຈັດການສະພາບແວດລ້ອມໃນຕົວເມືອງ ແລະ ການຫັນສິ່ງເສດເຫຼືອໃຫ້ເປັນຊັບພະຍາ
ກອນຄືນໃໝ່, ໄດ້ບຸກເບີກສ້າງສະພາບການໃໝ່ໃຫ້ແກ່ການຮ່ວມມືຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມຂອງສອງປະເທດ, ທັງໄດ້ເປັນພື້ນຖານທີ່ສົມບູນໃຫ້ແກ່ການແຍກປະເພດຂີ້ເຫຍື້ອ ແລະ ລະບົບການໝູນວຽນຂອງຂີ້ເຫຍື້ອຢູ່ລາວອີກດ້ວຍ.
ໃນອະນາຄົດ, ການຮ່ວມມືໃນຂົງເຂດເສດຖະກິດໝູນວຽນ ແລະ ຂົງເຂດການຜະລິດທີ່ເປັນມິດກັບສິ່ງແວດລ້ອມຂອງສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ ຈະມີອະນາຄົດທີ່ກວ້າງຂວາງສະຫວ່າງສະໄຫວ ແລະ ມີກຳລັງແຮງບົ່ມຊ້ອນຫຼາຍ. ເມື່ອການປະກາດ “ແຜນປະຕິບັດງານຈັດການປາລາສະຕິກແຫ່ງຊາດ (2024-2030)” ຂອງລາວ, ເປົ້າໝາຍການຫັນເປັນສີຂຽວຂອງລາວກໍຈະມີ ຄວາມຈະແຈ້ງຕື່ມອີກກ້າວໜຶ່ງ, ການຜະລິດທີ່ເປັນມິດກັບສິ່ງແວດລ້ອມກໍຈະກາຍເປັນຈຸດຂະຫຍາຍຕົວ ໃໝ່ຂອງການຮ່ວມມືສອງປະເທດ. ໃນອະນາຄົດ, ສອງຝ່າຍສາມາດລົງເລິກການຮ່ວມມືໃນຫຼາຍຂົງເຂດໄດ້ຕື່ມອີກເຊັ່ນ: ຂົງເຂດກະສິກຳລະບົບນິເວດ, ການຫັນສິ່ງເສດເຫຼືອມາເປັນຊັບພະຍາກອນ, ການກຳຈັດຂີິ້ເຫຍື້ອໃນຕົວເມືອງ ແລະ ອື່ນໆ,
ຊຸກຍູ້ໃຫ້ “ໂຄງການທີ່ເບິ່ງເຫັນ, ຈັບຕ້ອງໄດ້” ໄດ້ປະກົດເປັນຈິງ.
ການພັດທະນາສີຂຽວ ແລະ ການຮ່ວມມືດ້ານລະບົບນິເວດ ລາວ-ຈີນບໍ່ແມ່ນແຕ່ໄດ້ຕອບສະໜອງຢ່າງຕັ້ງໜ້າຕໍ່ການຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ ແລະ ການຖົດຖອຍຂອງລະບົບນິເວດຂອງສອງປະເທດເທົ່ານັ້ນ, ທັງເປັນມາດຕະ
ການສຳຄັນໃນການຊຸກຍູ້ການພັດ ທະນາແບບຍືນຍົງໃນພາກພື້ນ. ຜ່ານການສ້າງແລວລະບົບນິເວດຂ້າມແດນ, ການຮ່ວມມືຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານ ຊ້າງ ແລະ ການຮ່ວມມືດ້ານເສດຖະກິດໝູນວຽນ-ການຜະລິດທີ່ເປັນມິດ
ກັບສິ່ງແວດລ້ອມ, ໃນການຮັກສາລະບົບນິເວດ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕົວດ້ານເສດຖະກິດ ສີຂຽວຂອງສອງປະເທດ ລາວ-ຈີນ ໄດ້ມີໝາກຜົນອັນອຸດົມສົມບູນ. ການຮ່ວມມືເຫຼົ່ານີ້, ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການເພີ່ມກຳລັງຂັບເຄື່ອນອັນເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາສີຂຽວ ແລະ ການສ້າງຄວາມທັນສະໄໝຂອງສອງປະເທດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງໄດ້ເປັນບົດຮຽນອັນລ້ຳຄ່າໃຫ້ແກ່ປະເທດກຳ ລັງພັດທະນາອື່ນໆ. ການຮ່ວມກັນ ສ້າງສາກປ້ອງກັນສີຂຽວຂອງປະ ຊາຄົມຮ່ວມຊາຕາກຳ ແມ່ນ້ຳຂອງ-ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງນັ້ນ, ບໍ່ພຽງແຕ່ແມ່ນອະນາຄົດຮ່ວມກັນຂອງສອງຝ່າຍ ລາວ-ຈີນ ເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍິ່ງເປັນເປົ້າໝາຍຮ່ວມກັນຂອງພວກເຮົາທີ່ຈະພະຍາຍາມຢ່າງບໍ່ລົດລະໃນການບັນລຸຄວາມຍືນຍົງໃນອະນາຄົດ.
ຄໍາເຫັນ