ສ່ວນຢູ່ຂັ້ນທ້ອງຖິ່ນ ບ່ອນທີ່ມີເຂດເສດຖະກິດພິເສດຕັ້ງຢູ່ ແມ່ນໄດ້ຈັດຕັ້ງເປັນຄະນະຄຸ້ມຄອງເຂດຢູ່ແຂວງ ແລະ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີຖານະເທົ່າພະແນກການຂອງແຂວງ ເປັນຜູ້ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ຕາມສິດ ແລະ ພາລະບົດບາດທີ່ໄດ້ກໍານົດໄວ້ ໃນດໍາລັດວ່າດ້ວຍເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ສະບັບເລກທີ 188/ລບ, ລົງວັນທີ 7 ມິຖຸນາ 2018.
ທ່ານ ສອນປະເສີດ ດາລາວົງ ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ສົ່ງເສີມ ແລະ ຄຸ້ມຄອງເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ໄດ້ໃຫ້ຂໍ້ມູນວ່າ:ການຈັດຕັ້ງເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ຢູ່ ສປປ ລາວ ໄດ້ເລີ່ມມາແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ ແລະມີນັກລົງທຶນຈາກພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ເຂົ້າມາລົງທຶນ ໃນປີ 2016.
ມາຮອດປັດຈຸບັນ,ທົ່ວປະເທດ ມີເຂດເສດຖະກິດພິເສດທັງໝົດ 21 ເຂດ, ຕັ້ງຢູ່ໃນ 7 ແຂວງ.ເປັນການປະກອບສ່ວນຕໍ່ກັບການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມພາຍໃນປະເທດເວົ້າລວມ. ເວົ້າສະເພາະໄດ້ສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນໃຫ້ແກ່ຜູ້ລົງທຶນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດເປັນຈໍານວນບໍ່ໜ້ອຍຊຶ່ງມາຮອດປັດຈຸບັນ,ມີບໍລິສັດເຂົ້າມາຈົດທະບຽນ ລົງທຶນທັງຫມົດ 1.643 ບໍລິສັດ(ພາຍໃນ 218 ບໍລິສັດ, ຕ່າງປະເທດ 1.350 ບໍລິສັດ, ບໍລິສັດຮ່ວມທຶນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ 75 ບໍລິສັດ) ໄດ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຕົວຈິງປະມານ 700 ກວ່າບໍລິສັດ, ນອກຈາກນັ້ນຍັງມີຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດຂະໜາດນ້ອຍ-ກາງ ເຂົ້າມາລົງທຶນໃນຂະແໜງການຄ້າ, ການບໍລິການເຖິງ 3.000 ກວ່າຫ້າງຮ້ານ; ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນບໍລິສັດທີ່ ມາຈາກ ສປ ຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ແດນມາກ, ຝຣັ່ງ, ໄທ ແລະ ອື່ນໆ, ມີທຶນຈົດທະບຽນປະມານ 20 ຕື້ກວ່າໂດລາ ແລະ ແຜນການລົງທຶນທັງໝົດ66 ຕື້ກວ່າໂດລາ.ສ້າງລາຍຮັບເຂົ້າງົບປະມານທັງໝົດ 1.300 ລ້ານກວ່າກີບ, ໃນນີ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່ແມ່ນມາຈາກອາກອນ,ໄດ້ຮັບຈາກການມອບເໝົາກິດຈະການກາຊີໂນ, ຄ່າສໍາປະທານທີ່ດິນ, ການຖືຮຸ້ນຂອງລັດ, ອາກອນມູນຄ່າເພີ່ມ, ອາກອນ ເງິນເດືອນ ແລະ ຄ່າທໍານຽມ-ຄ່າບໍລິການຕ່າງໆ.
ບໍລິສັດຜູ້ມາລົງທຶນໄດ້ນໍາເຂົ້າສິນຄ້າ,ວັດຖຸດິບ ແລະ ອຸປະກອນການກໍ່ສ້າງມູນຄ່າ 9,82 ຕື້ກວ່າໂດລາ. ສ່ວນການສົ່ງອອກ ແມ່ນມີ ມູນຄ່າທັງໝົດ3,35 ຕື້ກວ່າໂດລາ, ການສົ່ງອອກ ແມ່ນມາຈາກ 4 ເຂດ ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນຊິ້ນສ່ວນເອເລັກໂຕຣນິກ,ເລນແວ່ນຕາ,ກ້ອງຖ່າຍຮູບນິຄອນ,ຜະລິດຕະພັນເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ, ວິກຜົມ, ເຄື່ອງຫຼິ້ນເດັກນ້ອຍ ແລະ ອື່ນໆ ໂດຍສະເລ່ຍການສົ່ງອອກ ປະມານ 400-500 ລ້ານໂດລາຕໍ່ປີ ແລະ ຈະມີທ່າອ່ຽງເພີ່ມຂຶ້ນໄປເລື້ອຍໆ.
ສິ່ງສໍາຄັນການລົງທຶນຢູ່ເຂດພິເສດໄດ້ປະກອບສ່ວນ GDP ລວມຂອງປະເທດໃນປີ 2013 ເທົ່າກັບ 0,3% (ມູນຄ່າ 146 ຕື້ກີບ), ປີ 2014 ເທົ່າ ກັບ 1% (ມູນຄ່າ 921 ຕື້ກີບ), ປີ 2015 ເທົ່າກັບ 0,72% (ມູນຄ່າ 845 ຕື້ກີບ) ແລະ 2016 ເທົ່າກັບ 0,85% (ມູນຄ່າ 1.099 ຕື້ກີບ), ສິ່ງພົ້ນເດັ່ນແມ່ນຢູ່ເຂດບໍ່ເຕ່ນແດນງາມ, ສາມຫຼ່ຽມຄໍາ, ບຶງ ທາດຫຼວງ, ກວມລວມໄຊເຊດຖາ ແລະ ເຂດອື່ນໆ. ນອກຈາກນັ້ນ,ເຂດພິເສດຍັງໄດ້ສ້າງສະໜາມບິນສາກົນ ແຂວງບໍ່ແກ້ວ, ລະບົບການຂົນສົ່ງ-ຄ່ຽນຖ່າຍສິນຄ້າ ICD ມີຈໍານວນ 2 ແຫ່ງ, ທ່າບົກ Dryportຈໍານວນ 3 ແຫ່ງ ທີ່ໄດ້ ມາດຕະຖານສາກົນ ອັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ການຂົນສົ່ງສິນຄ້າຢູ່ ສປປ ລາວ ມີລາຄາຖືກລົງ, ສະດວກ ແລະ ປອດໄພ ເປັນຕົ້ນ: ຢູ່ເຂດສະຫວັນ-ເຊໂນ, ເຂດບໍ່ເຕ່ນແດນງາມ, ເຂດວຽງຈັນໂລຈີສຕິກ, ເຂດທ່າແຂກ ແລະ ເຂດວັງ ເຕົ່າ-ໂພນທອງ ແຂວງຈໍາປາສັກ;
ທັງໄດ້ສ້າງວຽກເຮັດງານທໍາທັງໝົດ84.540 ຄົນ (ລາວ 38.544 ຄົນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ 45.996 ຄົນ) ສ່ວນ ໃຫຍ່ເປັນແຮງງານຈີນ ແລະ ມຽນມາ ທີ່ເຂົ້າມາພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງຢູ່ເຂດສາມຫຼ່ຽມຄໍາ ແລະ ບໍ່ເຕ່ນແດນ ງາມ). ສ່ວນແຮງງານລາວ ແມ່ນເຮັດວຽກໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກໍາ ສ່ວນໃຫຍ່ຢູ່ເຂດສະຫວັນ-ເຊໂນ, ກວມ ລວມໄຊເຊດຖາ, ການຄ້າວຽງຈັນ-ໂນນທອງ ແລະ ເຂດພິເສດປາກເຊ-ຍີ່ປຸ່ນ; ພ້ອມກັນນີ້,ຍັງໄດ້ສ້າງຜົນປະໂຫຍດທາງອ້ອມ ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນເຂດອ້ອມຂ້າງໂຄງການ ໂດຍສະເພາະການນໍາໃຊ້ພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ທີ່ຜູ້ພັດທະນາເຂດກໍ່ສ້າງເຊັ່ນ: ເສັ້ນທາງພາຍໃນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ເຂົ້າຫາເຂດ, ລະບົບໄຟຟ້າ ແລະ ນໍ້າປະປາ.ສ້າງອາຊີບທີ່ຕິດພັນກັບການພັດທະນາເຂດ ໂດຍສະເພາະການສະໜອງ ແລະ ຜະລິດຕະພັນ ສະບຽງອາຫານ ໃຫ້ແກ່ບັນດາໂຮງງານທີ່ຕັ້ງຢູ່ພາຍໃນເຂດ ແລະ ການບໍລິການອື່ນໆໃຫ້ແກ່ເຂດ; ການພັດທະນາເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ແມ່ນເປັນການນໍາໃຊ້ເນື້ອທີ່ດິນຈໍານວນໜ້ອຍ ແຕ່ພັດທະນາຢ່າງມີຈຸດສຸມ ແລະ ມີປະສິດທິຜົນທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ສ້າງມູນຄ່າເພີ່ມທາງດ້ານທີ່ດິນ ຢູ່ເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ, ເຂດຮົກເຮື້ອ ໃຫ້ມີມູນຄ່າສູງຂຶ້ນ. ການຊົດເຊີຍ ໃນໄລຍະຜ່ານມາ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນໍາໃຊ້ທຶນຮອນຂອງຜູ້ພັດທະນາ ພາຍຫຼັງ ໝົດອາຍຸສໍາປະທານ ແມ່ນຈະໄດ້ມອບຄືນໃຫ້ລັດຖະບານ.
ສໍາລັບທິດທາງແຜນການໃນຕໍ່ໜ້າຫ້ອງການສົ່ງເສີມ ແລະ ຄຸ້ມຄອງເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ຈະສືບຕັ້ງໜ້າປະເມີນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດສັນຍາ ຂອງບັນດາເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດໃຫ້ໄດ້ດີຍິ່ງຂຶ້ນ, ເຂດໃດບໍ່ມີຄວາມຄືບໜ້າແມ່ນຈະໄດ້ປະສານສົມທົບກັບຂະແໜງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອດໍາເນີນ ມາດຕະການຕາມຂັ້ນຕອນທາງດ້ານກົດຫມາຍ. ສ່ວນເຂດໃດທີ່ບໍ່ມີຄວາມຄືບໜ້າ ກໍຈະຊຸກຍູ້ ແລະ ແກ້ໄຂ ບັນຫາຄົງຄ້າງຕ່າງໆ ເພື່ອເຮັດແນວໃດໃຫ້ບັນດາເຂດດັ່ງກ່າວ ໄດ້ເປັນຕົວແບບໃນການພັດທະນາ ໃນອະນາຄົດ. ຊຸກຍູ້ບັນດາຂະແໜງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດດໍາລັດວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງ ແລະ ເຄື່ອນໄຫວຂອງອົງການຄຸ້ມຄອງ-ບໍລິຫານ ເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ສາມຫຼ່ຽມ
ຄໍາ ສະບັບເລກທີ 359/ນຍ, ລົງວັນທີ 22 ພະຈິກ 2023 ໂດຍສະເພາະການປະກອບບຸກຄະລາກອນ ເຂົ້າໄປປະຈໍາການຢູ່ເຂດດັ່ງກ່າວ ເພື່ອເຮັດໜ້າທີ່ໃນການ ຄຸ້ມຄອງບໍລິຫານຕາມກົນໄກຂອງພາກລັດ.ປະສານສົບທົບກັບພາກສ່ວຕ່າງໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຈັດເກັບລາຍຮັບເຂົ້າງົບປະມານຂອງລັດໃຫ້ໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ໂດຍສະເພາະລາຍຮັບການຖືຮຸ້ນຂອງລັດ 20% ໃນເນື້ອທີ 827 ເຮັກຕາ, ການໂອນຮຸ້ນກິດຈະການກາຊີໂນ, ການເກັບຄ່າສໍາປະທານທີ່ດິນຂອງເຂດສາມຫຼ່ຽມ
ຄໍາ ແລະ ຄ່າສໍາປະທານຂອງເຂດພັດທະນາໃໝ່ສີທັນດອນ. ພ້ອມດຽວກັນ ຈະເລັ່ງແກ້ໄຂ ຫຼື ໄລ່ລຽງການຖືຮຸ້ນຂອງລັດ 25% ຢູ່ເຂດພັດທະນາກວມລວມໄຊເຊດຖາ, 30% ຢູ່ເຂດປາກເຊ-ຍີ່ປຸ່ນ, 30% ຢູ່ຈຸດ B ແລະ ຈຸດ C ຂອງເຂດສະຫວັນ-ເຊໂນ. ສືບຕໍ່ແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ດິນບາງເຂດ ທີ່ຍັງມີຄວາມຊັກຊ້າ ແລະ ຊຸກຍູ້ໃຫ້ມີການພັດທະນາໃນເນື້ອທີ່ ທີ່ໄດ້ມີການຊົດເຊີຍແລ້ວ ເພື່ອເປັນການຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໃຫ້ມີການຈັບຈອງ ແລະ ເສຍໂອກາດໃນການພັດທະນາ;ຈະຮີບຮ້ອນສົມທົບກັບຂະແໜງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຂອງພາກລັດ ແລະ ຜູ້ລົງທຶນ ກໍຄືຜູ້ປະກອບການຢູ່ພາຍໃນເຂດ ເພື່ອສະໜອງແຮງງານລາວເຂົ້າເຂດໃຫ້ພຽງພໍກັບຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການ, ພ້ອມທັງສົ່ງເສີມປະຊາຊົນ ຫຼື ຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດຂະ
ໜາດນ້ອຍ-ກາງຂອງລາວ ໃຫ້ມີຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ມີສ່ວນຮ່ວມຈາກການ ພັດທະນາເຂດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ໂດຍສະເພາະ ການສະໜອງສິນຄ້າ ແລະ ບໍລິການເຂົ້າເຂດໃຫ້ຫຼາຍຂື້ນກວ່າເກົ່າ.ເລັ່ງປັບປຸງຮ່າງແຜນຍຸດທະສາດການພັດທະນາເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ແຕ່ປີ 2025-2030 ແລະ ວິໄສທັດ ຮອດປີ 2040 ໃຫ້ສໍາເລັດ.
ຄໍາເຫັນ