ກອງປະຊຸມໄດ້ປິດລົງດ້ວຍຜົນສໍາເລັດອັນຈົບງາມ, ຕາມເປົ້າໝາຍ ແລະ ໄດ້ຮັບຮອງເອົາເອກະສານຜົນກອງປະຊຸມຢ່າງເປັນເອກະສັນຈໍານວນ 3 ສະບັບ ຄື: 1. ເອກະສານທົບທວນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນປະຕິບັດງານໂລຊານ 2022-2026; 2. ຖະແຫຼງການ ການເມືອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ 3. ແຜນປະຕິບັດງານນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ (VCAP) 2027-2031.
ຕະຫຼອດໄລຍະການດໍາເນີນກອງປະຊຸມເປັນເວລາ 5 ວັນຜ່ານມານັ້ນ, ບັນດາລັດພາຄີ, ປະເທດລົງນາມ, ປະເທດສັງເກດການ, ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ແລະ ພາກພື້ນ, ອົງການຈັດຕັ້ງທາງສັງຄົມ, ຜູ້ລອດຊີວິດ ແລະ ຕົວແທນຈາກຊຸມຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ສຸມທຸກສະຕິປັນຍາ ແລະ ປຶກສາຫາລືໃນຫົວຂໍ້ສໍາຄັນຂອງກອງປະຊຸມຢ່າງກົງໄປກົງມາ, ສ້າງສັນ ແລະ ສາມາດເປັນເອກະພາບກັນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດສົນທິສັນຍາ, ສິ່ງທ້າທາຍ, ບັນຫາຄົງຄ້າງ ແລະ ວິທີການແກ້ໄຂໃນຕໍ່ໜ້າ.
ກອງປະຊຸມໄດ້ທົບທວນຄວາມຄືບໜ້າໃນຫຼາຍຂົງເຂດວຽກງານທີ່ສໍາຄັນ ເປັນຕົ້ນ ການຂະຫຍາຍຈໍານວນລັດພາຄີຂອງສົນທິສັນຍາ, ການທໍາລາຍຄັງອາວຸດລະເບີດລູກຫວ່ານ, ການເກັບກູ້ລະເບີດໃນພື້ນທີ່ຕົກຄ້າງ,
ການໂຄສະນາສຶກສາຄວາມສ່ຽງຈາກ ລບຕ ໃຫ້ຊຸມຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ, ການຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ໄດ້ຮັບເຄາະຮ້າຍ ແລະ ຜູ້ລອດຊີວິດ, ມາດຕະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ການສ້າງບົດລາຍງານແຫ່ງຊາດ ແລະ ການຮ່ວມມື ແລະ ການຊ່ວຍເຫຼືອໃນລະດັບສາກົນ.
ແຜນປະຕິບັດງານນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ (ຫຼື VCAP) 2027-2031 ແມ່ນແຜນຍຸດທະສາດທີ່ສໍາຄັນໃນການຂະຫຍາຍຈໍານວນລັດພາຄີຂອງສົນທິສັນຍາ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍການເກືອດຫ້າມລະເບີດລູກຫວ່ານແບບຮອບດ້ານ ນັບແຕ່ນີ້ຈົນຮອດຮອບວຽນທົບທວນໃນຄັ້ງຕໍ່ໄປໃນຫ້າປີຕໍ່ໜ້າ. ແຜນປະຕິບັດງານສະບັບນີ້ ໄດ້ກຳນົດແຜນການທີ່ເປັນຮູບປະທໍາ, ສອດຄ່ອງ ແລະ ເນັ້ນໃສ່ການປະຕິບັດ 43 ໜ້າວຽກ (Action) ຊຶ່ງກວມເອົາບັນດາເສົາຄໍ້າ ແລະ ວຽກງານສໍາຄັນຂອງສົນທິສັນຍາ, ໂດຍເນັ້ນໃສ່ການລະດົມທຶນຈາກແຫຼ່ງທຶນພາຍໃນ. ຄຽງຄູ່ກັບການລະດົມທຶນທີ່ຍືນຍົງ ແລະ ຄາດຄະເນໄດ້ຈາກພາຍນອກ. ພ້ອມນັ້ນ, ແຜນປະຕິບັດງານນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຍັງໄດ້ເນັ້ນໜັກເຖິງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດທີ່ອີງໃສ່ຫຼັກຖານ, ວິທີການທີ່ສົ່ງເສີມການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ, ຜູ້ລອດຊີວິດ ແລະ ຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍ ລວມທັງການພິຈາລະນາປັດໃຈດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ, ການມີສ່ວນຮ່ວມທີ່ມີຄວາມໝາຍ, ການເປັນຄູ່ຮ່ວມງານທີ່ດີ ແລະ ການຮ່ວມມືລະຫວ່າງປະເທດ ແລະ ພາກພື້ນ. ເອກະສານ VCAP ມີເປົ້າໝາຍເພື່ອນໍາພາລັດພາຄີ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມງານໃຫ້ສາມາດບັນລຸຄວາມຄືບໜ້າທີ່ສາມາດວັດແທກໄດ້ ແລະ ມີຄວາມຍືນຍົງ.
ບັນດາເອກະສານທີ່ໄດ້ຮັບຮອງນັ້ນ ໄດ້ຢໍ້າຄືນເຖິງຄວາມສໍາຄັນຂອງສົນທິສັນຍາ ແລະ ໃຫ້ທິດທາງໃໝ່ ໃນຄວາມພະຍາຍາມຮ່ວມກັນຂອງບັນດາປະເທດພາຄີໃນຊຸມປີຕໍ່ໜ້າ. ນອກນີ້, ຍັງສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມໝາຍໝັ້ນຮ່ວມກັນຂອງວົງຄະນາຍາດສາກົນ ໃນການລຶບລ້າງໄພຂົ່ມຂູ່ ທີ່ເກີດຈາກລະເບີດລູກຫວ່ານ ແລະ ປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ເກີດອັນຕະລາຍຕໍ່ປະຊາຊົນໃນອະນາຄົດ.
ສໍາລັບ ສປປ ລາວ ແມ່ນມີຄວາມໝາຍສໍາຄັນເປັນພິເສດ ເນື່ອງຈາກພວກເຮົາຍັງສືບຕໍ່ປະເຊີນກັບຜົນກະທົບໄລຍະຍາວທາງດ້ານມະນຸດສະທຳ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ຈາກລະເບີດທີ່ບໍ່ທັນແຕກຕົກຄ້າງຈໍານວນຫຼາຍ. ຫຼາຍຊຸມຊົນ ຍັງຕ້ອງດໍາລົງຊີວິດຢູ່ກັບຄວາມສ່ຽງຕໍ່ຄວາມປອດໄພ ແລະ ໂອກາດໃນການມີຊີວິດການເປັນຢູ່ທີ່ດີ ແລະ ປອດໄພຂອງປະຊາຊົນ.
ສໍາລັບ ສປປ ລາວ ຜົນກະທົບຂອງລະເບີດລູກຫວ່ານ ແມ່ນບໍ່ເຄີຍໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ຜ່ານມາຫຼາຍປີ ຫຼັງຈາກສົງຄາມ. ລະເບີດທີ່ບໍ່ທັນແຕກ ຍັງສືບຕໍ່ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຄອບຄົວ ແລະ ຊຸມຊົນໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ມາຫຼາຍເຊັ່ນຄົນ. ສະນັ້ນ, ການສືບຕໍ່ສຸມທຸກກໍາລັງແຮງເພື່ອເກັບກູ້, ການໂຄສະນາ ສຶກສາຄວາມສ່ຽງຈາກ ລບຕ ແລະ ການຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ເຄາະຮ້າຍ ຍັງສືບຕໍ່ເປັນວຽກງານບຸລິມະສິດແຫ່ງຊາດ ແລະ ເປັນພື້ນຖານຂອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດສົນທິສັນຍານີ້.
ບັນດາຜູ້ແທນກອງປະຊຸມໄດ້ເນັ້ນໜັກວ່າ ປະເທດທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບແມ່ນບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂສິ່ງທ້າທາຍເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຕາມລໍາພັງ, ສະນັ້ນ, ຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ການຮ່ວມມືທີ່ແໜ້ນແຟ້ນໃນລະດັບສາກົນທີ່ຕໍ່ເນື່ອງ, ການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານທຶນຮອນທີ່ຄາດຄະເນໄດ້, ການຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານເຕັກນິກ ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງທຸກພາກສ່ວນແມ່ນມີຄວາມຈຳເປັນ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ພວກເຮົາ ສາມາດບັນລຸຄວາມຄືບໜ້າໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດສົນທິສັນຍາ CCM ໃນຕໍ່ໜ້າຢ່າງເປັນຮູບປະທໍາຫຼາຍຂຶ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ, ສປປ ລາວ ຈຶ່ງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ທຸກປະເທດ, ບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ, ຜູ້ໃຫ້ທຶນ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມງານດ້ານມະນຸດສະທຳ ຈົ່ງເພີ່ມທະວີການສະໜັບສະໜູນໃຫ້ ບັນດາປະເທດ ແລະ ຊຸມຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຫຼາຍກວ່າໝູ່. ພວກຂ້າພະເຈົ້າ ຊຸກຍູ້ໃຫ້ທຸກປະເທດທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມເປັນພາຄີ ເຂົ້າມາມີສ່ວນຮ່ວມໃນສົນທິສັນຍານີ້ ເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍການຂະຫຍາຍຈໍານວນລັດພາຄີ.
ກອງປະຊຸມ ຍັງໄດ້ຮັບຮູ້ເຖິງການປະກອບສ່ວນທີ່ສໍາຄັນຢ່າງຍິ່ງຂອງຜູ້ທີ່ລອດຊີວິດ, ຊຸມຊົນ ແລະ ສັງຄົມທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ຊຶ່ງປະສົບການ ແລະ ຂໍ້ສະເໜີຂອງເຂົາເຈົ້າ ຕ້ອງເປັນໃຈກາງໃນຄວາມພະຍາຍາມຮ່ວມກັນຂອງພວກເຮົາ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ສົນທິສັນຍາດ້ານມະນຸດສະທຳນີ້ຕອບສະໜອງຕໍ່ຄວາມຕ້ອງການຕົວຈິງ ແລະ ເຄົາລົບສິດທິໃນການດໍາລົງຊີວິດທີ່ປອດໄພຂອງປະຊາຊົນ ໂດຍປາສະຈາກຜົນກະທົບຂອງອາວຸດຮ້າຍແຮງເຫຼົ່ານີ້.
ໃນໄລຍະການດໍາເນີນກອງປະຊຸມ ບັນດາປະເທດລັດພາຄີ, ປະເທດຜູ້ສັງເກດການ, ອົງການຈັດຕັ້ງ ສາກົນ ລວມທັງອົງການປະຕິບັດງານ ຍັງໄດ້ຮ່ວມກັນຈັດຫຼາຍກິດຈະກໍາປິ່ນອ້ອມ (side events) ໃນຫຼາຍຫົວຂໍ້ສໍາຄັນ ເພື່ອຊຸກຍູ້ໃຫ້ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດສົນທິສັນຍາ ລວມທັງໝົດ 18 ກິດຈະກຳ, ຊຶ່ງໃນນັ້ນ ສປປ ລາວ ໄດ້ປະກອບສ່ວນໃນ 9 ກິດຈະກໍາປິ່ນອ້ອມ.
ຄະນະຜູ້ແທນກອງປະຊຸມ ໄດ້ຍ້ອງຍໍຊົມເຊີຍ ສປປ ລາວ ໃນຖານະເປັນປະທານ ແລະ ເຈົ້າພາບຕໍ່ການຕ້ອນຮັບອັນອົບອຸ່ນ ແລະ ໄມຕີຈິດອັນດີງາມຂອງຊາວນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ນະຄອນຫຼວງພະບາງ. ໃນດ້ານວິຊາການ ບັນດາຄະນະຜູ້ແທນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ຍັງໄດ້ຍ້ອງຍໍຊົມເຊີຍ ສປປ ລາວ ໃນການປະຕິບັດພັນທະສາກົນ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດສົນທິສັນຍາ ໂດຍສະເພາະການແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກຕົກຄ້າງຢ່າງເປັນເຈົ້າການ ໂດຍສົ່ງເສີມການຮ່ວມມືກັບທຸກພາກສ່ວນ, ມີການລາຍງານຢ່າງເປັນປະຈໍາ ໂດຍໄດ້ມີຄວາມຄືບໜ້າທີ່ດີໃນແຕ່ລະປີ.
ອີກເຫດການໜຶ່ງທີ່ພົ້ນເດັ່ນ ໃນໄລຍະດໍາເນີນກອງປະຊຸມນີ້, ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ຕີມໍແລັສເຕ ໄດ້ລົງນາມໃນຖະແຫຼງການສະແດງເຈດຈຳນົງ ເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມເປັນພາຄີສົນທິສັນຍາ CCM ຊຶ່ງສປປ ລາວ ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນນາມປະທານກອງປະຊຸມ ເພື່ອລະດົມຂົນຂວາຍການເພີ່ມຈໍານວນປະເທດພາຄີ ຂອງສົນທິສັນຍາ ເພື່ອສົ່ງເສີມສັນຕິພາບ ແລະ ຫຼັກການມະນຸດສະທຳສາກົນ.
ທ່ານ ທອງສະຫວັນ ພົມວິຫານ ກ່າວຕື່ມວ່າ: ຂ້າພະເຈົ້າໃນນາມລັດຖະບານ ແລະ ປະຊາຊົນ ສປປ ລາວ ຂໍສະແດງຄວາມຂອບໃຈຢ່າງຈິງໃຈ ມາຍັງບັນດາຄະນະຜູ້ແທນ ແລະ ທຸກພາກສ່ວນທີ່ມີສ່ວນຮ່ວມ ແລະ ໃຫ້ການຮ່ວມມືເປັນຢ່າງດີ, ຂອບໃຈເປັນພິເສດຕໍ່ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ, ໜ່ວຍງານສະໜັບສະໜູນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດສົນທິສັນຍາ (ISU-CCM), ຄະນະກຳມະການກາແດງສາກົນ, ເຄືອຂ່າຍຕ້ານລະເບີດລູກຫວ່ານ, ອົງການຈັດຕັ້ງມະນຸດສະທຳ, ຜູ້ລອດຊີວິດ ແລະ ບັນດາຄູ່ຮ່ວມງານທັງໝົດທີ່ໄດ້ປະກອບສ່ວນ ໃນຜົນສໍາເລັດຂອງກອງປະຊຸມສາກົນຄັ້ງນີ້, ຂອບໃຈຕໍ່ຄະນະຊີ້ນໍາ, ບັນດາອະນຸກຳມະການ, ກອງເລຂາ, ທຸກໜ່ວຍງານ, ສື່ມວນຊົນ ລວມທັງຊາວໜຸ່ມອາສາສະໝັກ ທີ່ໄດ້ປະກອບສ່ວນຢ່າງຫ້າວຫັນ ແລະ ມີຜົນສໍາເລັດຮອບດ້ານ.
ສປປ ລາວ ຮູ້ສຶກເປັນກຽດຢ່າງຍິ່ງ ທີ່ໄດ້ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນປະທານກອງປະຊຸມທົບທວນຮອບວຽນທີ 3 ນີ້ ແລະ ຈະສືບຕໍ່ຄວາມໝາຍໝັ້ນ ເພື່ອສະໜັບສະໜູນໃຫ້ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດເປົ້າໝາຍດ້ານມະນຸດສະທຳ ພາຍໃຕ້ສົນທິສັນຍານີ້.
ຂໍ້ຄວາມຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ທີ່ສົ່ງໄປຍັງປະຊາຄົມໂລກ ແມ່ນຈະແຈ້ງຄື: ການນໍາໃຊ້ລະເບີດລູກຫວ່ານ ເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ສາມາດຍອມຮັບໄດ້, ຄວາມທຸກທໍລະມານທີ່ເກີດຈາກລະເບີດເຫຼົ່ານີ້ຕ້ອງຢຸດຕິລົງ ແລະ ຄວາມພະຍາຍາມຮ່ວມກັນຂອງພວກເຮົາຕ້ອງສືບຕໍ່ໄປຈົນກວ່າພື້ນທີ່ໆໄດ້ຮັບຜົນກະທົບທັງໝົດຈະຖືກເກັບກູ້, ບັນດາຄັງລະເບີດທີ່ເກັບໄວ້ທັງໝົດຈະຖືກທໍາລາຍ, ຜູ້ເຄາະຮ້າຍ ແລະ ຜູ້ລອດຊີວິດທຸກຄົນ ຈະໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຕາມທີ່ຕ້ອງການ.
ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຢໍ້າຄືນວ່າ ຜົນສໍາເລັດຂອງກອງປະຊຸມນີ້ ບໍ່ພຽງແຕ່ວັດແທກໄດ້ຈາກການເຫັນດີ ຮັບຮອງເອກະສານໃນມື້ນີ້ເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຕ້ອງສາມາດວັດແທກໄດ້ຈາກການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຕົວຈິງໃນຕໍ່ໜ້າ, ລັດຖະບານ ສປປ ລາວ ຈະສືບຕໍ່ຄວາມໝາຍໝັ້ນຂອງຕົນ ຮ່ວມກັບບັນດາຄູ່ຮວມງານທຸກພາກສ່ວນ ເພື່ອຊຸກຍູ້ໃຫ້ວຽກງານເກັບກູ້ລະເບີດ, ການຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ເຄາະຮ້າຍ, ການໂຄສະນາຄວາມສ່ຽງໄພ ແລະ ການຮ່ວມມືສາກົນໃຫ້ບັນລຸຜົນຕາມເປົ້າໝາຍ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າຫວັງຢ່າງຍິ່ງວ່າ ບົນຈິດໃຈແຫ່ງຄວາມສາມັກຄີເປັນເອກະພາບທີ່ເຫັນໄດ້ຢູ່ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແມ່ນຍັງຈະສືບຕໍ່ພາຍຫຼັງກອງປະຊຸມຈົບລົງ ແລະ ພ້ອມກັນບັນລຸໝາກຜົນຢ່າງເປັນຮູບປະທຳໃຫ້ແກ່ຊຸມຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໃນທົ່ວໂລກ.
(ຂ່າວ+ພາບ: ແສງຈັນ+ສໍານານ)
ຄໍາເຫັນ